Đề kiểm tra môn Ngữ văn - Chiều rơi bóng mẹ

I

ĐỌC HIỂU

5,0

1

Thể thơ: Thơ lục bát. (Phương án B)

0,5

2

Hình ảnh người mẹ được so sánh với "sao sáng giữa trời". (Phương án C)

0,5

3

Biện pháp tu từ: Tương phản (đối lập giữa "rét mẹ" và "ấm con"). (Phương án B)

0,5

4

Thể hiện đức hi sinh thầm lặng, nhận hết khó nhọc về mình để con được no ấm, hạnh phúc. (Phương án B)

0,5

5

Cảm xúc xót xa, tiếc nuối và hối hận vì chưa kịp báo hiếu thì mẹ đã khuất xa. (Phương án C)

0,5

6

Ý nghĩa của hai câu thơ:
- "Tiếng ru ngọt dịu ngày xưa": Biểu tượng cho tình mẫu tử thiêng liêng, dòng sữa ngọt ngào và sự chăm sóc ân cần thuở ấu thơ.
- "Giờ trôi theo gió theo mưa nghẹn ngào": Hiện thực đau buồn khi mẹ không còn nữa; tiếng ru nay chỉ còn trong kí ức xa xăm, hòa vào gió mưa và nỗi nghẹn ngào, thương xót vô hạn của người con.

1,0

7

Bài học sâu sắc về đạo làm con:
- Cần trân trọng, thấu hiểu công lao sinh thành và dưỡng dục to lớn của cha mẹ.
- Luôn yêu thương, chăm sóc, phụng dưỡng và bày tỏ lòng biết ơn cha mẹ ngay khi cha mẹ còn sống; đừng để đến khi cha mẹ mất đi mới muộn màng nuối tiếc, xót xa.
(Thí sinh có thể diễn đạt theo cách khác nhưng phải thuyết phục, phù hợp chuẩn mực đạo đức).

1,5

II

VIẾT

5,0

1

Viết bài văn nghị luận xã hội về ý nghĩa của lòng hiếu thảo đối với cha mẹ.

5,0

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận
Có đầy đủ mở bài, thân bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề, thân bài làm rõ vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề.

0,25

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận
Ý nghĩa của lòng hiếu thảo đối với cha mẹ trong cuộc sống hôm nay.

0,5

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần làm rõ các nội dung cơ bản sau:

3,25

- Giải thích: Hiếu thảo là tình cảm kính trọng, yêu thương, phụng dưỡng, biết ơn sâu sắc đối với cha mẹ và ông bà tổ tiên.

0,5

- Bàn luận về ý nghĩa của lòng hiếu thảo:
+ Là đạo lí truyền thống cao đẹp của dân tộc Việt Nam, là thước đo phẩm chất, nhân cách của mỗi con người.
+ Giúp gia đình luôn hòa thuận, ấm êm, tràn ngập tình yêu thương; gắn kết các thế hệ.
+ Giúp mỗi người hoàn thiện nhân cách, nhận được sự kính trọng, yêu quý từ xã hội.
+ Cha mẹ có được niềm vui, sự an ủi lớn lao ở tuổi xế chiều sau cả một đời hi sinh vì con cái.

1,5

- Dẫn chứng minh họa: Lấy dẫn chứng xác đáng, chân thực từ đời sống thực tế hoặc tấm gương hiếu thảo tiêu biểu.

0,5

- Phản đề và bài học nhận thức, hành động:
+ Phê phán lối sống bất hiếu, vô cảm, coi thường hoặc đùn đẩy trách nhiệm phụng dưỡng cha mẹ già.
+ Hành động: Thể hiện lòng hiếu thảo qua từng việc làm thiết thực hàng ngày (vâng lời, học tập tốt, phụ giúp việc nhà, chăm sóc sức khỏe, luôn lắng nghe và dành thời gian cho cha mẹ...).

0,75

d. Chính tả, ngữ pháp
Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, đặt câu, ngữ pháp tiếng Việt.

0,5

e. Sáng tạo
Có cách diễn đạt mới mẻ, lập luận sâu sắc, liên hệ thực tế tinh tế, giàu cảm xúc.

0,5

TỔNG ĐIỂM

10,0