Đề kiểm tra Ngữ văn 6 - Chủ nhật của kiến và ốc sên

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau:

CHỦ NHẬT CỦA KIẾN VÀ ỐC SÊN

Tối thứ Bảy hằng tuần phải biểu diễn rất khuya, nên sáng Chủ nhật nào Ốc Sên cũng ngủ nướng. Cô Ốc là người mẫu, không được thiếu ngủ. Thiếu ngủ là chúa nhanh già, nhanh xuống sắc.

Thế mà sớm chủ nhật đó, cô Ốc lại bị đánh thức giữa chừng. Con đường băng qua trước cửa nhà bỗng rầm rập bước chân. Không nghe tiếng người, nhưng tiếng chân bước thì kéo dài vô tận.

“Quái lạ - cô Ốc nghĩ – xóm Bờ Giậu nhà mình quanh năm vắng vẻ yên bình. Sao tự nhiên sáng nay lại có đoàn quân nào hành quân qua đây?”

Cô Ốc rón rén đi ra cửa. Mặt trời chưa mọc, nhưng hừng đông với ánh sáng màu hồng nhạt đã phủ lên khắp làng mạc, thôn xóm. Một đàn kiến hùng dũng nối đuôi nhau trên đường. Những chú kiến đi đầu khuất sau khúc cua cuối vườn, nhưng phía sau kiến vẫn ùn ùn chui ra từ lỗ hổng của bức tường cũ.

Kiến không phải là cư dân xóm Bờ Giậu. Họ chỉ mượn đường đi qua đây. Có mấy chú bạo dạn mỉm cười với cô Ốc.

- Mời các chú nghỉ chân, vào uống hớp nước đã. – Cô Ốc đon đả.

Vài chú kiến liền tách ra khỏi đàn. Khi họ lại gần, cô Ốc mới nhìn rõ trên vai chú nào cũng vác theo một bao hàng nặng.

- Ơ, thế hóa ra mọi người đi chở hàng, chứ không phải…?

Cô Ốc định hỏi “chứ không phải hành quân ra trận à”, nhưng kịp ngừng lại. Hòa bình lâu rồi, hỏi thế các chú ấy cười chết.

- Vâng. Phải làm ngày làm đêm chị ạ.

- Chủ nhật cũng không được nghỉ?

Nghe cô Ốc hỏi, chú kiến đi đầu cười ầm lên:

- Chúng em không được nghỉ chủ nhật như chị đâu chị ơi.

- Thế chả nhẽ cứ quần quật quanh năm suốt tháng?

- A, có chứ. – Chú kiến vội giải thích. – Mùa này mưa nắng thất thường lắm. Ngày nào mưa thì cả họ nhà chúng em chả làm ăn gì được. Vì thế nên ngày nắng, chúng em phải tranh thủ sửa sang nhà cửa, tích trữ lương thực, thực phẩm… Nắng làm việc. Mưa nghỉ ngơi. Ngày mưa coi như là ngày chủ nhật của chúng em đấy.

Mấy chú kiến chụm đầu uống giọt sương mát lạnh trên lá trúc khô. Xong, lại xốc bao hàng lên vai, tạm biệt cô Ốc.

Cô Ốc ngơ ngẩn nhìn theo đàn kiến đông nườm nượp.

Mặt trời lên, cô chọn chỗ ấm áp, nằm thu mình, thanh thản chìm vào giấc ngủ. Hôm nay là chủ nhật của cô. Cô ngủ để lấy sức làm việc cho cả tuần…

(Theo Nguyễn Đức Tiến, Xóm bờ giậu)

Câu 1 (0,5 điểm). Nêu thể loại và ngôi kể của văn bản trên.

Câu 2 (1,0 điểm). Sắp xếp các sự việc sau theo đúng trình tự diễn biến của câu chuyện:
a) Cô Ốc Sên trò chuyện với vài chú kiến, hiểu được lí do đàn kiến phải tất bật làm việc trong ngày nắng đẹp.
b) Sáng sớm Chủ nhật, cô Ốc Sên bị đánh thức bởi âm thanh rầm rập kéo dài trước cửa nhà.
c) Đàn kiến vác hàng đi tiếp, cô Ốc thu mình thanh thản ngủ tiếp để lấy sức cho tuần làm việc mới.
d) Cô Ốc rón rén bước ra nhìn, ngạc nhiên thấy đàn kiến đông đúc nối đuôi nhau chở hàng qua xóm Bờ Giậu.

Câu 3 (0,5 điểm). Chi tiết nào trong đoạn văn sau thể hiện đặc điểm tập tính tự nhiên của loài kiến?
"Mùa này mưa nắng thất thường lắm. Ngày nào mưa thì cả họ nhà chúng em chả làm ăn gì được. Vì thế nên ngày nắng, chúng em phải tranh thủ sửa sang nhà cửa, tích trữ lương thực, thực phẩm… Nắng làm việc. Mưa nghỉ ngơi. Ngày mưa coi như là ngày chủ nhật của chúng em đấy. Mấy chú kiến chụm đầu uống giọt sương mát lạnh trên lá trúc khô."

Câu 4 (0,5 điểm). Câu văn: "Cô Ốc ngơ ngẩn nhìn theo đàn kiến đông nườm nượp" là lời của nhân vật hay lời của người kể chuyện?

Câu 5 (1,0 điểm). Nêu phẩm chất, tính cách của nhân vật đàn kiến được thể hiện qua đoạn đối thoại sau:
"- A, có chứ. – Chú kiến vội giải thích. – Mùa này mưa nắng thất thường lắm. Ngày nào mưa thì cả họ nhà chúng em chả làm ăn gì được. Vì thế nên ngày nắng, chúng em phải tranh thủ sửa sang nhà cửa, tích trữ lương thực, thực phẩm… Nắng làm việc. Mưa nghỉ ngơi. Ngày mưa coi như là ngày chủ nhật của chúng em đấy."

Câu 6 (1,0 điểm). Chỉ ra từ láy trong câu văn sau và nêu tác dụng của từ láy đó:
"Một đàn kiến hùng dũng nối đuôi nhau trên đường. Những chú kiến đi đầu khuất sau khúc cua cuối vườn, nhưng phía sau kiến vẫn ùn ùn chui ra từ lỗ hổng của bức tường cũ."

Câu 7 (1,5 điểm). Trong câu chuyện, chú kiến chia sẻ: "Nắng làm việc. Mưa nghỉ ngơi. Ngày mưa coi như là ngày chủ nhật của chúng em đấy."
Em có đồng tình với quan niệm sống và làm việc của đàn kiến không? Từ câu chuyện trên, em hãy rút ra 02 bài học bổ ích cho bản thân.

PHẦN II. VIẾT (4,0 điểm)

Câu 1 (4,0 điểm).
Em hãy viết bài văn (khoảng 400 chữ) kể lại một trải nghiệm tuổi thơ đáng nhớ của mình.

--------- HẾT ---------

Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

Họ và tên thí sinh: ................................................ Số báo danh: ........................

A. HƯỚNG DẪN CHUNG

- Giám khảo cần nắm vững nội dung trình bày và các tiêu chí đánh giá trong hướng dẫn chấm để đánh giá đúng bài làm của học sinh. Tránh đếm ý cho điểm một cách máy móc, khuyến khích những bài làm sáng tạo, diễn đạt giàu hình cảm xúc.
- Điểm toàn bài là tổng điểm của các câu thành phần, làm tròn đến chữ số thập phân thứ hai (hoặc theo quy định chung).

B. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM