Đề kiểm tra giữa học kì I Ngữ văn 9 – THCS Nguyễn Du

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc văn bản sau:

GỬI NGƯỜI VỢ MIỀN NAM
(Trích)

(...)

Anh đã thấy mẹ già mạnh bước
Gậy vững tay trong cuộc tuần hành
Thấy em trong đám biểu tình
Má đào ửng đỏ mắt xanh sáng ngời

Nghĩ đến buổi nước mình thống nhất
Lệ tuôn trào khoé mắt rưng rưng
Đất đảo trăm nhớ ngàn thương
Anh về hoa nở con đường thênh thênh.

Muôn tiếng thiết cùng đời thống nhất
Muôn lời hô phải lập hiệp thương
Đôi bờ một dải Hiền Lương
Phải cho chung bến liền đường Bắc Nam

Anh sẽ đón gia đình ra Bắc
Vợ chồng mình dạo khắp thủ đô
Con ta được gặp Bác Hồ
Mẹ ta được vãn cảnh chùa Ngọc Sơn.

Cho Sa Đéc thơm cam Bố Hạ
Cho Hải Phòng đẹp lụa Tân Châu
Núi sông sát cánh kề đầu
Ruộng đồng bát ngát một màu lúa xanh

Xe lửa về nông trường Phú Thọ
Tàu thuỷ thăm vùng mỏ Quảng Yên
Tấm thơm cũng thể nàng tiên
Sen Hồ Tây ngát như sen Tháp Mười.

(...)

(Trích Gửi người vợ miền Nam – 1956, Nguyễn Bính, nguồn Thivien.net)

Chú thích:
- Nguyễn Bính (tên thật là Nguyễn Trọng Bính, 1918–1966), ông tham gia kháng chiến chống Pháp tại Nam Bộ, tập kết ra Bắc năm 1954, làm việc tại Hội Văn nghệ Việt Nam. Ông là một nhà thơ lãng mạn nổi tiếng của Việt Nam. Thơ Nguyễn Bính “chân quê”, giản dị, mộc mạc, nhẹ nhàng, trong sáng và hồn nhiên như ca dao trữ tình.
- Năm 1954, Nguyễn Bính lên đường tập kết ra Bắc theo chính sách của Đảng Lao động Việt Nam để chuẩn bị cho cuộc đấu tranh lâu dài giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Bài thơ "Gửi người vợ miền Nam" ra đời vào năm 1956 khi ông đang ở miền Bắc trong tâm trạng bồi hồi, thương nhớ người vợ miền Nam cùng cô con gái nhỏ sau ngày chia xa năm 1954.
- Hiệp thương: Hợp nhau để bàn bạc, thương lượng, dàn xếp công việc.
- Hiền Lương: Chỉ cầu Hiền Lương bắc qua sông Bến Hải, tại thôn Hiền Lương, xã Hiền Thành, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị. Thời kì kháng chiến chống Mỹ, cầu Hiền Lương chính là ranh giới chia cắt Việt Nam thành hai miền dọc theo vĩ tuyến 17.
- Sa Đéc: Một địa danh tại miền Nam Việt Nam (nay thuộc tỉnh Đồng Tháp).
- Bố Hạ: Địa danh thuộc tỉnh Bắc Giang (trước đây thuộc Bắc Ninh), nổi tiếng với cam sành.
- Tân Châu: Thị xã thuộc tỉnh An Giang, nổi tiếng với nghề dệt lụa.

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 (0,5 điểm). Xác định thể thơ của văn bản.

Câu 2 (1,0 điểm). Ghi lại những hình ảnh nhân vật anh đã “thấy”, hình dung, cảm nhận được về khí thế đấu tranh của “mẹ già”, của “em” cùng với người dân miền Nam khi đó. Em có nhận xét gì về tinh thần đấu tranh của họ?

Câu 3 (1,5 điểm). Chỉ rõ và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong hai câu thơ:

Tấm thơm cũng thể nàng tiên
Sen Hồ Tây ngát như sen Tháp Mười.

Câu 4 (1,0 điểm). Từ việc hiểu được tình cảm của người chồng “Gửi người vợ miền Nam” khi đất nước bị chia cắt hai miền Nam Bắc trong văn bản, em hãy lí giải vì sao ngày nay mỗi bạn trẻ cần phải trân trọng giá trị của nền hòa bình. (Trình bày trong khoảng 5–7 dòng)

PHẦN II. VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm). Viết một đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích hai khổ thơ được in đậm trong văn bản phần Đọc hiểu.

Câu 2 (4,0 điểm).
Trong cuộc sống, có những giá trị đạo đức đóng vai trò quan trọng giúp con người hoàn thiện bản thân và xây dựng một xã hội tốt đẹp. Một trong số đó chính là lòng biết ơn. Đây không chỉ là một truyền thống tốt đẹp mà còn là nền tảng để mỗi cá nhân phát triển nhân cách.

Bằng một bài văn dài khoảng 400 chữ, hãy trình bày suy nghĩ của em về vai trò của lòng biết ơn.

--------- HẾT ---------

Họ và tên thí sinh: ................................................ Số báo danh: ........................

Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.