Đề kiểm tra giữa học kì I - Ngữ văn 6 (Câu chuyện về Chim Én và Dế Mèn)

Đáp án

C

C

B

D

B

C

I

ĐỌC HIỂU (TỰ LUẬN)

3,0

7

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu văn

1,0

- Chỉ ra đúng phép so sánh: hoạt động "nó rơi vèo xuống đất" được so sánh với "một chiếc lá lìa cành" (qua từ so sánh "như").

0,5

- Nêu tác dụng:
+ Giúp câu văn trở nên sinh động, giàu hình ảnh và giàu sức gợi hình, gợi cảm.
+ Diễn tả cụ thể, trực quan cảnh tượng Dế Mèn rơi từ trên cao xuống đất rất nhanh, chao đảo và bất lực khi tự tách mình khỏi sự giúp đỡ của hai người bạn Chim Én; qua đó nhấn mạnh hậu quả tất yếu từ sự ngộ nhận của Dế Mèn.

0,5

8

Nhận xét về tính cách của nhân vật Dế Mèn qua suy nghĩ

1,0

- Suy nghĩ của Dế Mèn cho thấy sự ảo tưởng, ngộ nhận về năng lực của bản thân (được Chim Én cõng bay lên nhưng lại tưởng mình đang phải gánh hai con én).

0,5

- Thể hiện tính cách kiêu ngạo, ích kỉ, vô ơn, coi sự giúp đỡ nhiệt tình của bạn bè là "gánh nợ" và chỉ muốn hưởng thụ một mình.
Chấp nhận cách diễn đạt khác nếu hợp lý, thuyết phục.

0,5

9

Rút ra bài học cho bản thân từ câu chuyện

1,0

Gợi ý học sinh nêu được ít nhất 02 bài học phù hợp (mỗi bài học sâu sắc đạt 0,5 điểm):
- Phải biết tự lượng sức mình, khiêm tốn, nhìn nhận đúng vị trí và khả năng của bản thân, tránh ảo tưởng, kiêu ngạo.
- Phải biết trân trọng, biết ơn sự giúp đỡ, sẻ chia của bạn bè và những người xung quanh; không sống ích kỉ, vô ơn.
- Trước khi hành động cần suy nghĩ thấu đáo để tránh gây hậu quả đáng tiếc cho chính mình.
Chấp nhận cách diễn đạt khác nếu hợp lý, thuyết phục.

1,0

II

VIẾT

4,0

1

Viết một bài văn (khoảng 400 chữ) kể lại một trải nghiệm đáng nhớ của bản thân em

4,0

a. Bảo đảm cấu trúc bài văn tự sự kể lại một trải nghiệm
Mở bài giới thiệu được trải nghiệm đáng nhớ; Thân bài kể lại diễn biến của trải nghiệm; Kết bài nêu được cảm xúc, bài học rút ra từ trải nghiệm đó.

0,25

b. Xác định đúng yêu cầu của đề
Kể lại một trải nghiệm có thật, đáng nhớ của chính bản thân người viết bằng ngôi kể thứ nhất (xưng "tôi" hoặc "em").

0,25

c. Triển khai nội dung bài viết
Học sinh có thể lựa chọn và triển khai câu chuyện theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo các yêu cầu cơ bản sau:

* Mở bài: Giới thiệu chung về trải nghiệm
- Dẫn dắt và giới thiệu khái quát về trải nghiệm đáng nhớ (trải nghiệm vui, buồn, một bài học nhớ đời, một chuyến đi...).
- Nêu ấn tượng ban đầu của bản thân về trải nghiệm đó.

0,5

* Thân bài: Kể lại chi tiết diễn biến của trải nghiệm
- Giới thiệu thời gian, không gian, hoàn cảnh diễn ra câu chuyện và những nhân vật liên quan.
- Kể lại các sự việc cụ thể theo một trình tự hợp lí (khởi đầu, diễn biến chính, đỉnh điểm, kết thúc).
- Kết hợp hài hòa yếu tố tự sự với yếu tố miêu tả (cảnh vật, con người) và biểu cảm (suy nghĩ, tâm trạng, cảm xúc của bản thân trong suốt quá trình diễn ra sự việc).

2,0

* Kết bài: Khẳng định ý nghĩa của trải nghiệm
- Nêu cảm nghĩ và đánh giá của bản thân về trải nghiệm đã qua.
- Rút ra bài học nhận thức hoặc mong ước của bản thân sau trải nghiệm.

0,5

d. Chính tả, ngữ pháp
Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, đặt câu, ngữ pháp tiếng Việt.

0,25

e. Sáng tạo
Kể chuyện chân thực, hấp dẫn, giàu cảm xúc; biết tạo tình huống bất ngờ hoặc có những suy ngẫm sâu sắc, cách diễn đạt sinh động, giàu hình ảnh.

0,25

TỔNG ĐIỂM

10,0