cảm thụ vào lớp 6 clc

PHẦN I. CẢM THỤ ĐOẠN VĂN XUÔI

Đề 1 (Chủ đề: Thiên nhiên quê hương)
Đọc đoạn văn sau:

Đêm đã về khuya, cảnh vật dường như đang chìm sâu vào giấc ngủ say nồng. Bất chợt, một làn gió nhẹ thoảng qua mang theo hương hoa ngâu dìu dịu. Hương thơm thanh khiết, mộc mạc len lỏi vào từng góc nhỏ, đánh thức không gian tĩnh lặng của đêm hè. Vòm trời cao vòi vọi, lấp lánh muôn ngàn vì sao sáng tựa như những hạt ngọc rơi rớt giữa thảm nhung đen huyền bí. Dưới bóng trăng vằng vặc, dòng sông quê êm đềm trôi, mặt nước gợn sóng lăn tăn dát ánh bạc lung linh.

(Trích Đêm trăng quê hương – Văn học thiếu nhi)

a) Tìm các từ láy và hình ảnh so sánh được tác giả sử dụng trong đoạn văn trên.
b) Phân tích nét độc đáo và giá trị gợi cảm của hình ảnh: "Vòm trời cao vòi vọi, lấp lánh muôn ngàn vì sao sáng tựa như những hạt ngọc rơi rớt giữa thảm nhung đen huyền bí".
c) Hãy viết một đoạn văn ngắn (từ 7 đến 9 câu) ghi lại cảm nhận sâu sắc của em về vẻ đẹp thanh bình, quyến rũ của đêm trăng quê hương trong đoạn trích trên.

Đề 2 (Chủ đề: Tình yêu đất nước)
Đọc đoạn văn sau:

Biển buổi sớm như bừng tỉnh sau một đêm dài yên ả. Phía chân trời xa, mặt trời từ từ nhô lên đỏ ối như một quả cầu lửa khổng lồ, nhuộm hồng cả một dải mây rực rỡ. Nước biển đổi sắc diệu kì: từ màu xanh thẫm lúc rạng đông bỗng chốc hóa thành xanh biếc ngọc bích, lấp lóa ngàn vạn tia nắng mai. Từng con sóng bạc đầu xô nhau rượt đuổi, reo hò rộn rã vỗ bờ cát mịn như đang cùng muôn loài hát khúc ca bất tận ngợi ca vùng biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc thân yêu.

(Theo Kí ức Trường Sa – Báo Thiếu niên Tiền phong)

a) Chỉ ra hai biện pháp tu từ nổi bật trong đoạn văn và từ ngữ thể hiện các biện pháp đó.
b) Tác giả đã sử dụng biện pháp nhân hóa qua cụm từ "Từng con sóng bạc đầu xô nhau rượt đuổi, reo hò rộn rã" nhằm gợi tả điều gì ở biển sớm?
c) Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 8 đến 10 câu) nêu cảm xúc và niềm tự hào của em trước vẻ đẹp tráng lệ, tràn đầy sức sống của biển trời non sông Việt Nam qua đoạn văn trên.

Đề 3 (Chủ đề: Tình cảm cha mẹ)
Đọc đoạn văn sau:

Tôi nhìn xuống bàn tay mẹ đang thoăn thoắt vá lại chiếc áo ấm mùa đông cho tôi. Bàn tay gầy guộc, ram ráp những vết chai sần vì sương gió cuộc đời. Những ngón tay thô ráp, nhăn nheo nhưng mềm mại lạ lùng mỗi khi chạm nhẹ lên trán tôi những đêm tôi lên cơn sốt. Bàn tay ấy đã tảo tần một nắng hai sương, bươn chải qua biết bao mùa bão nổi để chắt chiu cho tôi từng tấm áo manh quần, gom góp từng hạt thóc nuôi tôi khôn lớn nên người.

(Trích Bàn tay của mẹ – Tuyển tập Văn học Nhà trường)

a) Ghi lại các từ gợi tả hình dáng và đặc điểm của bàn tay người mẹ trong đoạn văn.
b) Em hiểu như thế nào về hình ảnh: "Bàn tay ấy đã tảo tần một nắng hai sương, bươn chải qua biết bao mùa bão nổi để chắt chiu cho tôi từng tấm áo manh quần, gom góp từng hạt thóc nuôi tôi khôn lớn nên người"?
c) Dựa vào đoạn trích, hãy viết một đoạn văn (từ 8 đến 10 câu) bộc lộ tình yêu thương và lòng biết ơn vô hạn của người con đối với sự hi sinh thầm lặng của mẹ hiền.

Đề 4 (Chủ đề: Tình cảm thầy cô)
Đọc đoạn văn sau:

Năm tháng trôi đi như bóng câu qua cửa sổ, nhưng hình bóng thầy giáo cũ vẫn in đậm trong tâm trí tôi. Mỗi buổi chiều tà, bên chiếc bàn gỗ mộc mạc bạc màu thời gian, thầy lại miệt mài ngồi chấm từng bài tập cho học trò dưới ánh đèn dầu le lói. Những sợi tóc pha sương rung rinh theo từng nét bút đỏ uốn lượn nắn nót. Lời nhận xét ấm áp, sự ân cần chỉ bảo từng lỗi chính tả nhỏ của thầy như ngọn lửa sưởi ấm tâm hồn thơ dại, thắp sáng ước mơ và tiếp thêm nghị lực cho chúng tôi bước vào tương lai.

(Trích Người thầy năm xưa – Kỉ niệm mái trường)

a) Xác định từ láy và hình ảnh so sánh được dùng để miêu tả hình ảnh người thầy trong đoạn trích.
b) Hình ảnh ngọn đèn dầu le lói và mái tóc pha sương của người thầy gợi cho em suy nghĩ và cảm xúc gì về sự tận tụy với nghề dạy học?
c) Viết đoạn văn (từ 7 đến 9 câu) trình bày cảm nhận của em về tấm lòng bao dung, tận tụy của người thầy đối với học trò thân yêu qua đoạn văn trên.

Đề 5 (Chủ đề: Lòng nhân ái)
Đọc đoạn văn sau:

Giữa ngày đông giá rét căm căm, cậu bé bán vé số nhỏ thó nép mình dưới hiên quán, manh áo rách chẳng đủ che kín đôi vai gầy đang run lên từng chặp. Thấy vậy, bác bảo vệ già liền cởi chiếc áo khoác bông sờn vai của mình, nhẹ nhàng choàng lên đôi vai run rẩy của đứa trẻ rồi dúi vào tay em một củ khoai nướng còn bốc khói nghi ngút. Cậu bé ngước nhìn bác, đôi mắt rưng rưng ướt nhòe. Bỗng chốc, cái lạnh thấu xương của mùa đông dường như tan biến, nhường chỗ cho hơi ấm ngọt ngào của tình người lan tỏa khắp không gian.

(Trích Hơi ấm mùa đông – Hạt giống tâm hồn)

a) Tìm các chi tiết tương phản, đối lập trong đoạn trích giữa hoàn cảnh lạnh giá và hành động ấm áp của tình người.
b) Việc bác bảo vệ cởi chiếc áo bông choàng cho cậu bé và trao củ khoai nóng thể hiện vẻ đẹp phẩm chất gì?
c) Hãy viết một đoạn văn (khoảng 8 đến 10 câu) nêu suy nghĩ và bài học sâu sắc mà em rút ra được về lòng nhân ái, sự sẻ chia trong cuộc sống sau khi đọc đoạn văn trên.

PHẦN II. CẢM THỤ ĐOẠN THƠ

Đề 6 (Chủ đề: Tình yêu đất nước)
Đọc khổ thơ sau:

Việt Nam đất nước ta ơi
Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn
Cánh cò bay lả dập dờn
Mây mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều.

(Trích Bài thơ Hắc Hải – Nguyễn Đình Thi)

a) Khổ thơ trên được viết theo thể thơ gì? Chỉ ra các từ ngữ gợi hình ảnh thanh bình, trù phú của quê hương.
b) Phân tích giá trị gợi cảm của các từ láy "mênh mông", "dập dờn" trong việc vẽ nên bức tranh thiên nhiên non sông gấm vóc.
c) Viết một đoạn văn ngắn (từ 7 đến 9 câu) ghi lại những rung cảm sâu sắc và niềm tự hào của em về vẻ đẹp bình dị, thiêng liêng của đất nước Việt Nam qua khổ thơ.

Đề 7 (Chủ đề: Thiên nhiên đất nước)
Đọc đoạn thơ sau:

Dòng sông mới điệu làm sao
Nắng lên mặc áo lụa đào thướt tha
Trưa về trời rộng bao la
Áo xanh sông mặc như là mới may
Chiều trôi thơ thẩn áng mây
Cài lên áo ngọc vung đầy sao khuya.

(Trích Dòng sông mặc áo – Nguyễn Trọng Tạo)

a) Tìm các từ ngữ chỉ trang phục và màu sắc mà dòng sông đã "mặc" theo từng thời điểm trong ngày.
b) Biện pháp tu từ nhân hóa được tác giả sử dụng như thế nào? Cách nhân hóa đó đem lại nét đáng yêu, duyên dáng gì cho dòng sông quê hương?
c) Hãy viết một đoạn văn (khoảng 8 đến 10 câu) thể hiện sự cảm nhận tinh tế của em trước vẻ đẹp biến đổi kì diệu và thơ mộng của dòng sông qua đoạn thơ trên.

Đề 8 (Chủ đề: Tình cảm cha mẹ)
Đọc đoạn thơ sau:

Lặng rồi cả tiếng con ve
Con ve cũng mệt vì hè nắng oi
Nhà em vẫn tiếng ạ ơi
Kẽo cà tiếng võng mẹ ngồi mẹ ru
Lời ru có gió mùa thu
Bàn tay mẹ quạt mẹ đưa gió về.

(Trích Mẹ – Trần Quốc Minh)

a) Tác giả đã dùng hình ảnh thiên nhiên nào ở hai câu đầu để làm nổi bật sự vất vả, nhọc nhằn của người mẹ?
b) Phân tích cái hay của hình ảnh: "Lời ru có gió mùa thu / Bàn tay mẹ quạt mẹ đưa gió về". Lời ru và bàn tay mẹ mang lại điều kì diệu gì cho đứa con?
c) Viết một đoạn văn cảm thụ (từ 7 đến 9 câu) bộc lộ tình cảm yêu thương, kính trọng sâu sắc của em đối với đức hi sinh thầm lặng của mẹ qua đoạn thơ trên.

Đề 9 (Chủ đề: Tình cảm thầy cô)
Đọc khổ thơ sau:

Bao tháng ngày gắn bó với bảng đen
Bụi phấn trắng rơi đầy trên mái tóc
Thầy chắp cánh cho từng trang vở học
Nâng cánh buồm mơ ước tuổi thơ bay.

(Trích Bụi phấn trên tóc thầy – Thơ học trò)

a) Tìm hình ảnh ẩn dụ xuất hiện trong hai câu thơ cuối của khổ thơ.
b) Nêu cảm nhận của em về sự đối lập màu sắc giữa "bảng đen" và "bụi phấn trắng rơi đầy trên mái tóc". Chi tiết ấy gợi tả điều gì ở người thầy?
c) Hãy viết một đoạn văn (từ 8 đến 10 câu) nêu suy nghĩ và lòng biết ơn của em trước công lao dạy dỗ, nâng đỡ ước mơ tuổi thơ của người thầy giáo qua khổ thơ.

Đề 10 (Chủ đề: Lòng nhân ái)
Đọc khổ thơ sau:

Nếu là chim, tôi sẽ là loài bồ câu trắng
Nếu là hoa, tôi sẽ là một đóa hướng dương
Nếu là mây, tôi sẽ là một vầng mây ấm
Là người, tôi sẽ chết cho quê hương.

(Trích Tự nguyện – Trương Quốc Khánh)

a) Tác giả đã dùng điệp từ, điệp cấu trúc câu nào trong ba câu đầu? Những hình ảnh "chim bồ câu trắng", "hoa hướng dương", "vầng mây ấm" biểu tượng cho những điều tốt đẹp gì?
b) Việc chuyển từ các giả định "Nếu là..." sang khẳng định dứt khoát "Là người, tôi sẽ..." thể hiện tinh thần sống và lòng nhân ái, cống hiến như thế nào?
c) Viết một đoạn văn ngắn (từ 8 đến 10 câu) trình bày cảm nhận và lý tưởng sống đẹp đẽ, sẵn sàng yêu thương và cống hiến cho đời mà đoạn thơ đã gợi mở trong tâm hồn em.

--------- HẾT ---------

Họ và tên thí sinh: ................................................................ Lớp: ................................