Bộ 5 đề cảm thụ văn học (thơ) ôn thi vào lớp 6 CLC

ĐỀ SỐ 1

Đọc đoạn trích sau:

Bàn tay mẹ dịu dàng
Nâng giấc con tròn vẹn
Gió từ tay mẹ đến
Mát rượi trưa hè oi.

Bao mùa qua êm trôi
Tóc mẹ dần điểm bạc
Lời ru xưa dào dạt
Vẫn ấm nồng đời con.

(Trích bài thơ Bàn tay mẹ – Nguyễn Hoàng Long, Báo Nhi đồng, số 28)

Câu 1 (1,0 điểm). Trong khổ thơ thứ nhất, hình ảnh "bàn tay mẹ" gắn liền với những việc làm và cử chỉ nào? Những từ ngữ đó gợi cho em cảm nhận gì về tình yêu thương của mẹ dành cho con?

Câu 2 (1,5 điểm). Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ tương phản (đối lập) được tác giả sử dụng trong khổ thơ thứ hai:

Bao mùa qua êm trôi
Tóc mẹ dần điểm bạc
Lời ru xưa dào dạt
Vẫn ấm nồng đời con.

Câu 3 (2,5 điểm). Viết một đoạn văn ngắn (từ 6 đến 8 câu) ghi lại cảm xúc sâu sắc nhất của em sau khi đọc hai khổ thơ trên.

ĐỀ SỐ 2

Đọc đoạn trích sau:

Dòng sông quê mở lòng
Ôm bóng dừa rủ tóc
Tiếng chim non gọi nắng
Chuyền cành reo ríu ran.

Bờ tre xanh rì rào
Gió thổi về xao xuyến
Cánh buồm nâu cập bến
Chở đầy vơi nụ cười.

(Trích khúc ca Sông quê tuổi thơ – Trần Thị Mai Nhi, Báo Thiếu niên Tiền phong, số tháng 6)

Câu 1 (1,0 điểm). Tìm những từ ngữ gợi tả âm thanh và đường nét, màu sắc của cảnh vật làng quê ven sông trong đoạn trích.

Câu 2 (1,5 điểm). Tác giả đã dùng biện pháp nhân hóa qua những từ ngữ nào để miêu tả hình ảnh "dòng sông" và "bờ tre"? Cách miêu tả ấy khiến cho cảnh vật quê hương hiện lên như thế nào?

Câu 3 (2,5 điểm). Em hãy viết một đoạn văn (khoảng 7 đến 9 câu) nêu cảm nhận về vẻ đẹp thanh bình và tình yêu quê hương tha thiết được gửi gắm trong hai khổ thơ trên.

ĐỀ SỐ 3

Đọc đoạn trích sau:

Bàn chân bà thoăn thoắt
Bấm bùn trơn lối mưa
Gánh cả mùa khoai ngọt
Qua tháng ngày gian sơ.

Lưng bà còng theo năm
Cho cháu cao vút dậy
Hạt mồ hôi lặng chảy
Đọng thành ngàn yêu thương.

(Trích bài thơ Đôi gánh của bà – Vũ Thanh Thảo, Tạp chí Tuổi thơ, số 11)

Câu 1 (1,0 điểm). Từ ngữ nào trong khổ thơ đầu khắc họa rõ nét nhất sự vất vả, lam lũ nhưng đầy kiên cường của người bà trên đường làng ngày mưa?

Câu 2 (1,5 điểm). Hình ảnh đối lập "Lưng bà còng theo năm / Cho cháu cao vút dậy" gợi cho em suy nghĩ và cảm xúc gì về đức hy sinh cao cả của bà đối với người cháu?

Câu 3 (2,5 điểm). Bằng một đoạn văn ngắn (từ 7 đến 8 câu), hãy trình bày cảm nhận của em về vẻ đẹp của tình bà cháu được thể hiện qua đoạn thơ trên.

ĐỀ SỐ 4

Đọc đoạn trích sau:

Mỗi trang sách mở ra
Như cánh buồm no gió
Đưa thuyền con cập bến
Bao chân trời bao la.

Có vầng trăng cổ tích
Có dáng mẹ tảo tần
Có lời thầy dẫn lối
Nâng bước rộng đường xuân.

(Trích bài thơ Khám phá trang sách nhỏ – Lê Minh Khôi, Báo Khăn Quàng Đỏ, số Tết thiếu nhi)

Câu 1 (1,0 điểm). Tác giả đã so sánh "mỗi trang sách mở ra" với hình ảnh nào? Hình ảnh so sánh đó gợi lên điều gì về vai trò của việc đọc sách?

Câu 2 (1,5 điểm). Biện pháp điệp từ "Có..." được lặp lại ba lần ở khổ thơ thứ hai mang lại hiệu quả nghệ thuật gì trong việc diễn tả những điều kì diệu mà trang sách đem lại cho tâm hồn tuổi thơ?

Câu 3 (2,5 điểm). Từ nội dung đoạn thơ, em hãy viết một đoạn văn cảm thụ (khoảng 8 câu) bày tỏ tình cảm của mình đối với những trang sách thân thương mỗi ngày đến lớp.

ĐỀ SỐ 5

Đọc đoạn trích sau:

Nắng mùa thu dịu ngọt
Rót mật vàng lối đi
Gió thì thầm khẽ nhắc:
Mùa tựu trường về rồi!

Tiếng trống rung bồi hồi
Đánh thức vòm phượng vĩ
Mỗi ánh mắt nụ cười
Thắp bừng bao ước mơ.

(Trích bài thơ Nắng sớm ngày khai trường – Hoàng Yến Chi, Báo Nhi đồng Chăm học, số đặc biệt mùa khai trường)

Câu 1 (1,0 điểm). Từ "rót" trong câu thơ "Rót mật vàng lối đi" được dùng theo nghĩa chuyển rất tinh tế. Em hiểu cách dùng từ này gợi tả ánh nắng mùa thu như thế nào?

Câu 2 (1,5 điểm). Chỉ ra biện pháp tu từ nhân hóa trong hai câu thơ:

Tiếng trống rung bồi hồi
Đánh thức vòm phượng vĩ

Biện pháp nghệ thuật đó giúp em cảm nhận không khí náo nức, rộn rã của ngày tựu trường ra sao?

Câu 3 (2,5 điểm). Viết đoạn văn (từ 7 đến 9 câu) chia sẻ cảm nghĩ sâu sắc của em về vẻ đẹp tươi sáng của thiên nhiên và niềm vui hân hoan của lứa tuổi học trò trong ngày tựu trường được thể hiện qua đoạn trích.

--------- HẾT ---------

Họ và tên thí sinh: ................................................ Số báo danh: ........................