Đề kiểm tra KHTN 8 - Chương 3: Khối lượng riêng và Áp suất

Họ và tên học sinh: ........................................................................................ Lớp: ........................
Trường: ................................................................................................... Ngày kiểm tra: ........................

PHẦN I. TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN (4,0 điểm)

Chọn một phương án đúng nhất trong các câu từ Câu 1 đến Câu 10 (mỗi câu 0,4 điểm).

Câu 1. Khối lượng riêng của một chất được xác định bằng

Câu 2. Đơn vị hợp pháp của khối lượng riêng trong hệ SI là

Câu 3. Áp lực là

Câu 4. Công thức tính áp suất chất rắn tác dụng lên mặt bị ép là

Câu 5. Để làm tăng áp suất tác dụng lên mặt bị ép, người ta có thể thực hiện biện pháp nào sau đây?

Câu 6. Một chất lỏng có trọng lượng riêng $d$ chứa trong bình. Áp suất do chất lỏng gây ra tại một điểm cách mặt thoáng một độ sâu $h$ được tính bằng công thức

Câu 7. Trong hai nhánh của bình thông nhau chứa cùng một chất lỏng đứng yên, mực chất lỏng ở hai nhánh có đặc điểm là

Câu 8. Hiện tượng nào sau đây được giải thích dựa trên tác dụng của áp suất khí quyển?

Câu 9. Một khối nhôm đặc có thể tích $V = 0,02\text{ m}^3$. Biết khối lượng riêng của nhôm là $D = 2700\text{ kg/m}^3$. Khối lượng của khối nhôm đó là

Câu 10. Nhúng chìm hoàn toàn một vật kim loại có thể tích $V = 0,005\text{ m}^3$ vào trong nước. Biết trọng lượng riêng của nước là $d = 10000\text{ N/m}^3$. Độ lớn lực đẩy Archimedes tác dụng lên vật là

PHẦN II. TRẮC NGHIỆM ĐÚNG/SAI (3,0 điểm)

Học sinh trả lời Đúng hoặc Sai cho mỗi ý a), b), c), d) ở các câu hỏi dưới đây.

Câu 1. Tiến hành thí nghiệm đo khối lượng riêng của một hòn đá nhỏ không thấm nước bằng cân điện tử và ống đong chứa nước:
- Bước 1: Dùng cân điện tử xác định được khối lượng của hòn đá là $m = 135\text{ g}$.
- Bước 2: Đổ nước vào ống đong, mực nước chỉ $V_1 = 60\text{ cm}^3$.
- Bước 3: Thả chìm hoàn toàn hòn đá vào ống đong, mực nước dâng lên chỉ $V_2 = 110\text{ cm}^3$.
a) Thể tích của hòn đá được tính bằng hiệu $V = V_2 - V_1 = 50\text{ cm}^3$.
b) Khối lượng riêng của hòn đá tính được từ thí nghiệm là $D = 2,7\text{ g/cm}^3$.
c) Đổi ra đơn vị đo chuẩn trong hệ SI, khối lượng riêng của hòn đá là $270\text{ kg/m}^3$.
d) Nếu hòn đá bị rỗ và có nhiều lỗ xốp ngấm nước trong quá trình đo, thể tích $V_2$ đo được sẽ lớn hơn thể tích thực, dẫn đến kết quả khối lượng riêng tính ra bị nhỏ hơn giá trị thực.

Câu 2. Một bình hình trụ cao đựng nước ($d = 10000\text{ N/m}^3$). Tại thành bình ở các độ sâu khác nhau có gắn các vòi nhỏ bịt kín.
a) Áp suất do nước tác dụng lên đáy bình và thành bình có phương vuông góc với bề mặt bị ép.
b) Khi đồng thời mở các vòi nhỏ ở độ sâu $20\text{ cm}$ và $50\text{ cm}$, tia nước phun ra từ vòi ở độ sâu $20\text{ cm}$ sẽ bắn đi xa hơn vì áp suất tại đó lớn hơn.
c) Áp suất chất lỏng tại một điểm ở độ sâu $0,4\text{ m}$ so với mặt thoáng của nước có giá trị là $4000\text{ N/m}^2$.
d) Nếu thay nước bằng dầu hoả có trọng lượng riêng $d_{\text{dầu}} = 8000\text{ N/m}^3$, áp suất chất lỏng tác dụng lên đáy bình sẽ giảm đi so với khi chứa đầy nước cùng độ cao.

Câu 3. Thả một quả cầu kim loại đặc có trọng lượng riêng $d_v = 78000\text{ N/m}^3$ và một khúc gỗ khô có trọng lượng riêng $d_g = 6000\text{ N/m}^3$ vào trong một bể nước ($d_n = 10000\text{ N/m}^3$).
a) Lực đẩy Archimedes tác dụng lên vật có phương thẳng đứng, chiều từ dưới lên trên.
b) Quả cầu kim loại sẽ chìm xuống đáy bể vì trọng lượng riêng của nó lớn hơn trọng lượng riêng của nước ($d_v > d_n$).
c) Khúc gỗ sẽ nổi một phần trên mặt nước vì trọng lượng riêng của gỗ nhỏ hơn trọng lượng riêng của nước ($d_g < d_n$).
d) Khi khúc gỗ đã nổi cân bằng trên mặt nước, lực đẩy Archimedes tác dụng lên khúc gỗ có độ lớn lớn hơn trọng lượng của khúc gỗ.

PHẦN III. TỰ LUẬN (3,0 điểm)

Câu 1 (3,0 điểm).
a) (1,5 điểm) Dựa vào kiến thức về áp suất chất rắn, hãy giải thích:
- Tại sao lưỡi dao dùng để thái thịt hoặc gọt hoa quả thường được mài rất mỏng và sắc?
- Tại sao người ta phải đặt các thanh tà vẹt bằng gỗ hoặc bê tông có diện tích lớn dưới các đường ray tàu hoả?
b) (1,5 điểm) Một khối sắt đặc hình hộp chữ nhật có thể tích $V = 0,002\text{ m}^3$ được nhúng chìm hoàn toàn trong nước.
- Tính độ lớn lực đẩy Archimedes do nước tác dụng lên khối sắt. Biết trọng lượng riêng của nước là $d_n = 10000\text{ N/m}^3$.
- Biết khối lượng riêng của sắt là $D_s = 7800\text{ kg/m}^3$. Thả tay ra thì khối sắt sẽ nổi lên, lơ lửng hay chìm xuống đáy? Vì sao?

--------- HẾT ---------

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ ĐÁP ÁN CHI TIẾT

A. ĐÁP ÁN TRẮC NGHIỆM

PHẦN I. TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN (4,0 điểm: mỗi câu đúng được 0,4 điểm)

Hướng dẫn giải câu 9 và 10:
- Câu 9: $m = D \cdot V = 2700 \cdot 0,02 = 54\text{ kg}$. Chọn A.
- Câu 10: $F_A = d \cdot V = 10000 \cdot 0,005 = 50\text{ N}$. Chọn B.

PHẦN II. TRẮC NGHIỆM ĐÚNG/SAI (3,0 điểm)

Quy tắc tính điểm từng câu: Đúng 1 ý: 0,1 điểm; đúng 2 ý: 0,25 điểm; đúng 3 ý: 0,5 điểm; đúng cả 4 ý: 1,0 điểm.

B. HƯỚNG DẪN CHẤM TỰ LUẬN (3,0 điểm)