Đề kiểm tra 45 phút Vật lí 10 – Ứng dụng, phương pháp nghiên cứu, đơn vị và thứ nguyên

PHẦN I. TRẮC NGHIỆM NHIỀU LỰA CHỌN (3,0 điểm)

Thí sinh chọn một phương án đúng cho mỗi câu. Mỗi câu đúng được 0,25 điểm.

Câu 1. Ứng dụng nào sau đây của vật lí thuộc lĩnh vực y học?

Câu 2. Việc sử dụng vệ tinh để xác định vị trí của một phương tiện là ứng dụng vật lí chủ yếu trong lĩnh vực nào?

Câu 3. Hoạt động nào sau đây thuộc phương pháp thực nghiệm trong nghiên cứu vật lí?

Câu 4. Trong quá trình nghiên cứu, một giả thuyết khoa học cần được kiểm tra bằng cách nào?

Câu 5. Đơn vị cơ bản của độ dài trong hệ SI là

Câu 6. Đơn vị cơ bản của thời gian trong hệ SI là

Câu 7. Đại lượng nào sau đây có đơn vị cơ bản SI là kilôgam?

Câu 8. Đơn vị nào sau đây là đơn vị dẫn xuất trong hệ SI?

Câu 9. Giá trị $2,5$ km bằng

Câu 10. Giá trị $72$ km/h bằng

Câu 11. Kí hiệu thứ nguyên của độ dài là $L$ và của thời gian là $T$. Thứ nguyên của tốc độ là

Câu 12. Kí hiệu thứ nguyên của khối lượng, độ dài và thời gian lần lượt là $M$, $L$, $T$. Lực có thứ nguyên nào sau đây?

PHẦN II. TRẮC NGHIỆM ĐÚNG/SAI (2,0 điểm)

Trong mỗi ý a), b), c), d), thí sinh chọn đúng hoặc sai. Mỗi câu được tính điểm theo số ý trả lời đúng: 1 ý được 0,1 điểm; 2 ý được 0,25 điểm; 3 ý được 0,5 điểm; 4 ý được 1,0 điểm.

Câu 1. Một nhóm học sinh muốn nghiên cứu sự phụ thuộc của thời gian rơi vào độ cao thả một vật nhỏ. Nhóm thả cùng một vật từ trạng thái nghỉ ở các độ cao khác nhau và đo thời gian rơi tương ứng.
a) Việc đo thời gian rơi là một hoạt động thực nghiệm.
b) Nhóm có thể dự đoán thời gian rơi tăng khi độ cao thả tăng, rồi kiểm tra dự đoán bằng kết quả đo.
c) Để khảo sát riêng ảnh hưởng của độ cao, nhóm nên đồng thời thay đổi vật được thả ở mỗi lần đo.
d) Nếu kết quả đo không phù hợp với dự đoán, nhóm cần kiểm tra lại phép đo và xem xét điều chỉnh dự đoán.

Câu 2. Xét chuyển động của một vật; gọi $s$ là quãng đường, $t$ là thời gian và $v$ là tốc độ. Kí hiệu thứ nguyên của độ dài là $L$, của thời gian là $T$.
a) Trong hệ SI, quãng đường có đơn vị là mét.
b) Thứ nguyên của tốc độ là $LT^{-1}$.
c) Giá trị $3,6$ km/h bằng $10$ m/s.
d) Biểu thức $s=vt^2$ có thứ nguyên hai vế giống nhau.

PHẦN III. TRẮC NGHIỆM TRẢ LỜI NGẮN (1,0 điểm)

Mỗi câu đúng được 0,25 điểm. Ghi kết quả bằng số theo đơn vị đã nêu.

Câu 1. Một sợi dây dài $1,75$ m. Chiều dài của sợi dây bằng bao nhiêu centimét?

Câu 2. Một xe chuyển động với tốc độ $54$ km/h. Tốc độ của xe bằng bao nhiêu mét trên giây?

Câu 3. Một tấm bìa có diện tích $2500$ cm$^2$. Diện tích của tấm bìa bằng bao nhiêu mét vuông?

Câu 4. Gia tốc có thứ nguyên $LT^n$, trong đó $L$ là thứ nguyên độ dài, $T$ là thứ nguyên thời gian. Số mũ $n$ bằng bao nhiêu?

PHẦN IV. TỰ LUẬN (4,0 điểm)

Câu 1 (4,0 điểm). Một nhóm học sinh nghiên cứu thời gian rơi của một viên bi nhỏ được thả từ trạng thái nghỉ. Bỏ qua sức cản không khí. Gọi $h$ là độ cao thả, $t$ là thời gian rơi và $g$ là gia tốc rơi tự do. Kí hiệu thứ nguyên của độ dài và thời gian lần lượt là $L$ và $T$.
a) (0,5 điểm) Nêu đơn vị SI của $h$, $t$ và $g$.
b) (1,0 điểm) Xác định thứ nguyên của $g$ và dùng thứ nguyên để kiểm tra biểu thức $h=gt$ có thể đúng hay không.
c) (1,0 điểm) Giả sử $h=kgt^n$, trong đó $k$ là hằng số không có thứ nguyên. Dùng lập luận thứ nguyên để xác định $n$.
d) (1,5 điểm) Đề xuất một giả thuyết về sự phụ thuộc của $t$ vào $h$; trình bày các bước thực nghiệm để kiểm tra giả thuyết đó, gồm cách thay đổi đại lượng, đo và xử lí số liệu, đối chiếu kết quả với dự đoán.

--------- HẾT ---------

Họ và tên thí sinh: ................................................ Số báo danh: ........................