Đề thi tuyển sinh vào lớp 10 môn Ngữ văn

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau:

Mẹ nhặt nhạnh từng cọng rơm ngọn rạ
Nhóm bếp chiều sưởi ấm những ngày đông
Mồ hôi mẹ thấm mềm từng tấc đất
Cho lúa non trĩu hạt ở trên đồng.

Năm tháng đi qua trên vầng trán mẹ
Nếp nhăn hằn như những vết chân chim
Bao vất vả mẹ giấu vào lặng lẽ
Dành cho con bao ước vọng êm đềm.

Con lớn lên giữa tình thương của mẹ
Tập bước đi qua bão táp cuộc đời
Dẫu mai này đi muôn phương ngàn lối
Lời mẹ ru luôn ấm áp bên trời...

(Trích Phía sau nụ cười của mẹ, Nguyễn Minh Khiêm, NXB Hội Nhà văn, 2021)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 (0,5 điểm). Xác định thể thơ của đoạn trích trên.

Câu 2 (0,5 điểm). Chỉ ra những từ ngữ, hình ảnh thể hiện sự vất vả, nhọc nhằn của người mẹ trong khổ thơ thứ nhất.

Câu 3 (1,0 điểm). Nêu và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ đối lập trong hai câu thơ:
Bao vất vả mẹ giấu vào lặng lẽ
Dành cho con bao ước vọng êm đềm.

Câu 4 (1,0 điểm). Em hiểu như thế nào về hình ảnh "Nếp nhăn hằn như những vết chân chim" trên vầng trán mẹ trong khổ thơ thứ hai?

Câu 5 (1,0 điểm). Thông điệp nào từ đoạn trích có ý nghĩa sâu sắc nhất đối với em? Vì sao?

PHẦN II. VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm).
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) ghi lại cảm nhận của em về hình ảnh người mẹ tần tảo và giàu đức hy sinh.

Câu 2 (4,0 điểm).
Nhà văn Lỗ Tấn từng viết: "Ước mơ không phải là cái gì sẵn có, cũng không phải là cái gì không thể có. Nó giống như một con đường trên mặt đất; kỳ thực trên mặt đất vốn làm gì có đường, người ta đi mãi thì thành đường thôi."
Từ góc nhìn của tuổi trẻ chuẩn bị bước vào ngưỡng cửa cấp Trung học phổ thông, em hãy viết một bài văn nghị luận xã hội trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của sự kiên trì theo đuổi ước mơ trong cuộc sống.

--------- HẾT ---------

Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

Họ và tên thí sinh: ................................................................ Số báo danh: ........................

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM