Đề thi mới

I

ĐỌC HIỂU

5,0

1

Đáp án D. Người
(Tiếng "đời" ở cuối câu lục hiệp vần với tiếng "người" ở cuối câu lục kế tiếp theo quy luật gieo vần liên khổ của thể song thất lục bát).

0,5

2

Đáp án D. Chơi chữ
(Trong văn bản sử dụng điệp từ/ngữ "Cũng có kẻ", điệp thanh, câu hỏi tu từ "Đâu chồng con tá biết là cậy ai?", không sử dụng biện pháp chơi chữ).

0,5

3

Đáp án C. Niềm xót xa trước những kiếp người chịu nhiều mất mát, khổ đau.
(Bao quát toàn bộ các cảnh ngộ: chết chìm, gái buôn hương, buôn gánh bán bưng, lính chiến, hành khất).

0,5

4

Đáp án A. Cuộc đời và số phận của một con người.

0,5

5

Đáp án A. Khắc họa sự đa dạng của những cảnh đời được đề cập trong đoạn trích.

0,5

6

Thí sinh nêu được ý nghĩa hai câu thơ bám sát các gợi ý sau:
- Hiện thực khốc liệt, đau thương của chiến tranh loạn lạc: mạng sống của con người bị rẻ rúng, coi thường, chà đạp như cỏ rác; cái chết bất ngờ, oan khuất ("đạn lạc tên rơi"). (0,5 điểm)
- Thể hiện thái độ lên án, tố cáo chiến tranh phi nghĩa và niềm xót thương vô hạn, nỗi đau đớn xé lòng của tác giả trước những thân phận con người ngã xuống vô tội. (0,5 điểm)

1,0

7

Thí sinh rút ra được bài học sâu sắc, chân thành về sự đồng cảm với người có hoàn cảnh khó khăn. Có thể trình bày theo các khía cạnh:
- Về nhận thức: Biết nhìn nhận, thấu hiểu nỗi khổ đau, bất hạnh của những kiếp người xung quanh; không định kiến, vô cảm hay phán xét số phận của người khác. (0,5 điểm)
- Về tình cảm: Mở rộng tấm lòng trắc ẩn, bao dung, biết xót thương và sẻ chia trước nỗi đau của đồng loại. (0,5 điểm)
- Về hành động: Có những việc làm cụ thể, thiết thực (giúp đỡ, động viên, chia sẻ vật chất hoặc tinh thần) để tiếp thêm niềm tin và nghị lực cho những người yếu thế trong xã hội. (0,5 điểm)
Lưu ý: Chấp nhận cách diễn đạt tương đương nếu thuyết phục.

1,5

II

VIẾT

5,0

Bài văn nghị luận về giải pháp hình thành và phát triển thói quen tự học ở học sinh hiện nay

5,0

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận
Có đầy đủ Mở bài, Thân bài, Kết bài. Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài làm rõ và triển khai được vấn đề, Kết bài khẳng định và liên hệ.

0,5

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận
Giải pháp nhằm hình thành và phát triển thói quen tự học của học sinh hiện nay.

0,5

c. Triển khai vấn đề nghị luận
Thí sinh triển khai bài viết theo đúng định hướng dàn ý, kết hợp chặt chẽ lí lẽ và dẫn chứng:

3,0

Mở bài:
- Dẫn dắt vấn đề hợp lý, tự nhiên.
- Giới thiệu vấn đề cần bàn luận: Ý nghĩa của tinh thần tự học và sự cần thiết phải có giải pháp hình thành, phát triển thói quen tự học ở học sinh hiện nay.

0,25

Thân bài:
* Giải thích vấn đề:
- Tự học là quá trình cá nhân chủ động, tích cực tiếp nhận, tìm tòi, tích luỹ tri thức và rèn luyện kĩ năng mà không phụ thuộc hoàn toàn vào sự kèm cặp, bắt buộc từ người khác.
- Thói quen tự học là việc tự giác học tập được duy trì đều đặn thành nếp sống, phản xạ tự nhiên của người học.

0,25

* Thực trạng:
- Một bộ phận học sinh có ý thức tự học tốt, biết khai thác công nghệ để nâng cao hiểu biết.
- Tuy nhiên, thực trạng đáng lo ngại là đông đảo học sinh hiện nay vẫn thụ động, ỷ lại vào sách giải, bài mẫu, giáo viên và sự nhắc nhở của phụ huynh; học đối phó, chỉ học khi có kì thi.

0,25

* Nguyên nhân:
- Chủ quan: Thiếu mục tiêu và động lực học tập rõ ràng; ham chơi, ý chí chưa vững, dễ bị phân tâm bởi điện thoại, mạng xã hội và trò chơi điện tử.
- Khách quan: Phương pháp dạy học ở một số nơi còn nặng truyền thụ một chiều; cha mẹ quá bao bọc hoặc tạo áp lực điểm số khiến con em sợ học, mất đi tính tự chủ.

0,25

* Hậu quả:
- Khiến học sinh hổng kiến thức, tư duy trì trệ, thụ động, mất khả năng giải quyết vấn đề độc lập.
- Dễ rơi vào hoang mang, mất phương hướng khi bước vào môi trường học tập hoặc công việc đòi hỏi tính chủ động cao; giảm năng lực cạnh tranh trong thời đại số.

0,25

* Đề xuất các giải pháp khả thi, sâu sắc (Trọng tâm):
- Về phía bản thân học sinh: Xác định rõ mục tiêu, lí tưởng học tập; lập kế hoạch và thời gian biểu cụ thể; rèn tính kỉ luật và kiên trì; rèn luyện kĩ năng đọc sách, chọn lọc thông tin trên Internet, ghi chép và tự kiểm tra kiến thức.
- Về phía nhà trường và giáo viên: Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng gợi mở, phát huy năng lực người học; hướng dẫn học sinh phương pháp tự học, kĩ năng tự nghiên cứu thay vì cung cấp sẵn đáp án.
- Về phía gia đình: Phụ huynh đồng hành, động viên, tạo không gian học tập yên tĩnh, tránh bao bọc quá mức hoặc gây áp lực tiêu cực lên con cái.
- Về phía xã hội: Tạo dựng môi trường học tập cộng đồng, phát triển thư viện, không gian mở truyền cảm hứng học tập suốt đời.

1,0

* Phản đề:
- Tự học không đồng nghĩa với việc cô lập, "tự kỷ ám thị" hay bác bỏ sự hướng dẫn của thầy cô; cần phân biệt tự học sáng tạo với việc học vẹt, học tủ, tra cứu máy móc.
- Phê phán lối sống ỷ lại, lười suy nghĩ, lãng phí thời gian của một bộ phận giới trẻ hiện nay.

0,25

* Bài học rút ra:
- Bài học nhận thức: Tự học là con đường ngắn nhất và bền vững nhất để đi đến thành công; tự học giúp mở rộng biên độ hiểu biết và làm chủ tương lai.
- Bài học hành động: Bắt đầu ngay từ việc nhỏ nhất: chuẩn bị bài trước khi đến lớp, tự giải quyết bài tập khó, duy trì thói quen đọc sách mỗi ngày.

0,25

Kết bài:
- Khẳng định lại ý nghĩa, giá trị then chốt của việc hình thành và duy trì thói quen tự học trong đời sống hiện đại.
- Liên hệ bản thân: Nêu quyết tâm và kế hoạch rèn luyện thói quen tự học của chính mình để không ngừng hoàn thiện bản thân.

0,5

d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt; dùng từ chính xác, câu văn rõ ràng, liên kết câu và đoạn chặt chẽ.

0,5

e. Sáng tạo
Có cách diễn đạt mới mẻ, lập luận sắc bén, giàu cảm xúc; có dẫn chứng thực tế sinh động, thuyết phục.

0,5

TỔNG ĐIỂM

10,0