Đề kiểm tra giữa học kì I môn Ngữ văn 11 năm học 2026 - 2027

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau:

(Tóm tắt bối cảnh: Dì Hảo mồ côi mẹ từ năm mười lăm tuổi, được gia đình nhân vật "tôi" cưu mang, nuôi dưỡng. Khi trưởng thành, dì đi lấy một người thợ hồ. Tai họa ập đến khi người chồng ngã giàn giáo bị tàn phế, sinh tật rượu chè, cay nghiệt và thường xuyên đay nghiến, hành hạ vợ. Đoạn trích dưới đây tái hiện cuộc đời nhọc nhằn, cay đắng nhưng giàu lòng vị tha và đức hi sinh của dì Hảo.)

Tôi nhớ dì Hảo từ ngày dì còn ở nhà tôi. Dì là con một người đàn bà làm việc vườn cho bà tôi. Năm dì mười lăm tuổi, mẹ dì chết. Dì đến ở nhà tôi, trông coi chúng tôi, bấy giờ hãy còn bé nhỏ. Dì Hảo lúc ấy có thể gọi là một cô gái đẹp. Da dì trắng, mắt dì tròn và đen nhánh, hàm răng hạt lựu, đôi má phúng phính lúc nào cũng đỏ hồng. Nhưng cái làm cho tôi nhớ nhất là tính dì. Dì Hảo nhũn nhặn và kín đáo lạ lùng. Dì chẳng cười, chẳng nói to bao giờ. Dì làm việc luôn tay và thui thủi một mình.

Sau khi lấy chồng, cuộc đời dì chìm nghỉm trong những chuỗi ngày đắng cay, cơ cực. Người chồng của dì trước làm thợ hồ, sau ngã giàn giáo hóa ra tàn phế, rồi sinh tính nết cay nghiệt, độc dữ. Hắn nghiện rượu, tối ngày say khướt, trút mọi bực tức, uất ức lên đầu vợ. Bao nhiêu tiền nong, đồ đạc trong túp lều rách nát cứ thế đội nón ra đi. Dì Hảo không một tiếng than thở. Dì đi làm thuê, làm mướn, từ xay lúa, giã gạo đến gánh nước, dọn vườn cho người ta quanh làng để kiếm từng bát gạo, củ khoai mang về nuôi người chồng tàn tật. Cuộc đời dì cứ thế trôi đi trong âm thầm, lặng lẽ như cái bóng.

Nhiều bận bị chồng mắng chửi thậm tệ, thậm chí xua đuổi, dì chỉ nín lặng ngồi khóc ngoài bậc cửa. Thấy dì khổ quá, có hôm bà tôi gọi dì sang bảo:
– Sao mày khổ thế hở Hảo? Không con cái ràng buộc, nó lại hành hạ, đay nghiến mày suốt ngày, sao mày không bỏ quách nó đi cho rảnh nợ? Việc gì cứ phải chôn vùi đời mình như thế?

Dì Hảo cúi gục đầu xuống ngực, đôi vai gầy rung lên bần bật. Dì lau vội giọt nước mắt lăn dài trên gò má hốc hác, nghẹn ngào thưa:
– Thưa bà, trót mang lấy cái duyên cái nợ thì phải chịu... Chú ấy ốm đau, nằm liệt một chỗ tội nghiệp lắm. Bây giờ con mà dứt áo ra đi thì ai thổi nấu, ai đút cho chú ấy húp bát cháo, chén thuốc lúc trái gió trở trời?

Bà tôi thở dài, xót xa:
– Mày cứ cúc cung tận tụy rồi người ta có đoái hoài, có nhớ ơn mày đâu! Đời người ngắn ngủi, nhẫn nhục mãi sao được hở con?

Dì Hảo khẽ lắc đầu, lặng im không đáp. Dì nào dám mong người ta biết ơn, dì chỉ nghĩ mình còn sống ngày nào thì phải làm trọn cái nghĩa, trọn cái tình cho đến lúc kiệt cùng hơi sức...

(Trích Dì Hảo – Nam Cao, Tuyển tập Nam Cao, NXB Văn học, Hà Nội, 2018, tr. 42 – 43)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1 (1,0 điểm). Xác định ngôi kể và người kể chuyện trong đoạn trích trên.

Câu 2 (1,0 điểm). Chỉ ra những chi tiết miêu tả ngoại hình và tính nết của nhân vật dì Hảo thời trẻ ở đầu đoạn trích.

Câu 3 (1,0 điểm). Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu văn: Cuộc đời dì cứ thế trôi đi trong âm thầm, lặng lẽ như cái bóng.

Câu 4 (1,0 điểm). Phân tích ý nghĩa của chi tiết dì Hảo “nín lặng ngồi khóc ngoài bậc cửa” trong đoạn trích.

Câu 5 (1,0 điểm). Nhận xét về thái độ, tình cảm của tác giả Nam Cao đối với số phận người phụ nữ nghèo khổ được thể hiện qua đoạn trích.

Câu 6 (1,0 điểm). Từ sự nhẫn nại, đức hi sinh của nhân vật dì Hảo trong nghịch cảnh, anh/chị hãy rút ra một bài học có ý nghĩa nhất đối với bản thân trong cuộc sống (trình bày khoảng 5 – 7 dòng).

PHẦN II. VIẾT (4,0 điểm)

Viết bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) phân tích sự phối hợp độc đáo giữa điểm nhìn trần thuật của người kể chuyện xưng "tôi" với điểm nhìn bên trong thấm đẫm cảm thương, cùng nghệ thuật khắc họa thế giới nội tâm nhân vật dì Hảo trong đoạn trích trên.

--------- HẾT ---------

Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

Họ và tên thí sinh: ................................................ Số báo danh: ........................