Đề kiểm tra định kỳ môn ngữ văn 6 - Bước mùa xuân

I

ĐỌC HIỂU

6,0

1

Thể thơ của bài thơ: Thể thơ năm chữ (hoặc 5 chữ / năm từ).

0,5

2

Các loài hoa xuất hiện trong bài thơ gồm:
- Hoa xoan.
- Hoa cải.
- Hoa vải.
(Nêu đúng mỗi loài hoa cho 0,25 điểm; nêu đủ cả 3 loài hoa kèm câu trả lời hoàn chỉnh cho 1,0 điểm).

1,0

3

Biện pháp tu từ và tác dụng trong khổ thơ:

1,5

- Chỉ ra biện pháp tu từ: Biện pháp nhân hóa qua các từ ngữ/hình ảnh: mùa xuân "đang nói", "xôn xao, thầm thì", "bước mùa xuân đi".

0,5

- Tác dụng của biện pháp tu từ:
+ Làm cho hình ảnh mùa xuân hiện lên thật sinh động, có linh hồn, có tiếng nói, bước đi và tâm trạng như một con người thân thương, gần gũi.
+ Khắc họa không gian mùa xuân tràn đầy sức sống, ấm áp, rộn ràng khắp mọi nẻo đường.
+ Thể hiện tình yêu thiên nhiên thiết tha, sự quan sát và cảm nhận tinh tế của tác giả trước vẻ đẹp của đất trời vào xuân.

1,0

4

Thông điệp tác giả gửi gắm qua bài thơ:
Học sinh có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau, gợi ý một số thông điệp ý nghĩa sau:
- Hãy biết yêu quý, nâng niu và gắn bó với vẻ đẹp của thiên nhiên, vạn vật xung quanh ta.
- Cảm nhận và trân trọng từng khoảnh khắc tươi đẹp, sự khởi đầu và sức sống căng tràn của mùa xuân, của cuộc sống.
- Lạc quan, vui tươi, mở lòng đón nhận những điều tươi vui, trong sáng mà cuộc sống mang lại.
(Học sinh nêu được 1 - 2 thông điệp phù hợp, có lí giải ngắn gọn, thuyết phục: 1,5 điểm; nêu còn chung chung: 0,75 - 1,0 điểm).

1,5

5

Những việc làm để giữ gìn, bảo vệ khuôn viên trường luôn xanh - sạch - đẹp:
Học sinh nêu được các hành động cụ thể, thiết thực của bản thân (nêu được từ 3 - 4 việc làm cụ thể):
- Tích cực tham gia chăm sóc cây xanh, bồn hoa của lớp, của trường (tưới nước, nhổ cỏ, không bẻ cành ngắt hoa...).
- Giữ gìn vệ sinh chung: vứt rác đúng nơi quy định, không xả rác bừa bãi ra sân trường và lớp học.
- Tham gia các buổi lao động, tổng vệ sinh trường lớp do Đội hoặc nhà trường phát động.
- Nhắc nhở bạn bè cùng có ý thức giữ gìn cảnh quan lớp học, hành lang, khuôn viên trường sạch sẽ.
(Nêu được 3 ý cụ thể trở lên, hợp lý: 1,5 điểm; nêu được 2 ý: 1,0 điểm; nêu được 1 ý: 0,5 điểm).

1,5

II

VIẾT

4,0

1

Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc bài thơ “Bước mùa xuân” (Nguyễn Bao)

4,0

a. Bảo đảm cấu trúc đoạn văn
Có đủ câu mở đoạn, các câu thân đoạn và câu kết đoạn; viết hoa chữ cái đầu đoạn và lùi đầu dòng, không xuống dòng giữa chừng; dung lượng phù hợp (khoảng 7 – 10 câu).

0,5

b. Xác định đúng vấn đề cần bày tỏ cảm xúc
Cảm xúc về vẻ đẹp của thiên nhiên, sức sống của mùa xuân và tình cảm yêu mến bài thơ Bước mùa xuân của tác giả Nguyễn Bao.

0,5

c. Triển khai cảm xúc một cách tự nhiên, mạch lạc
Học sinh có thể bộc lộ cảm xúc theo nhiều cách, nhưng cần bảo đảm các nét cảm xúc chính sau:

2,0

- Mở đoạn: Giới thiệu được bài thơ, tác giả và nêu ấn tượng/cảm xúc chung nhất khi đọc bài thơ (yêu mến, say mê, thích thú trước khung cảnh mùa xuân).

0,5

- Thân đoạn: Trình bày những cảm xúc, liên tưởng phong phú về bài thơ:
+ Cảm xúc trước bức tranh mùa xuân tươi tắn, ngập tràn màu sắc, âm thanh và hương thơm của vạn vật (mưa xuân mềm mại uốn ngọn lúa, hoa xoan rải tím, hoa cải rung vàng, hoa vải thơm lừng, cỏ non xanh mướt, tiếng dế hắng giọng, tiếng chim reo cười...).
+ Thích thú, ấn tượng trước những hình ảnh nhân hóa ngộ nghĩnh, đáng yêu (nụ xòe tay hứng, mùa xuân đang nói, bước mùa xuân đi...) khiến mùa xuân như một người bạn nhỏ vui tươi, tràn đầy năng lượng.
+ Cảm nhận được tình yêu thiên nhiên tha thiết, cái nhìn hồn nhiên, trong trẻo của nhà thơ gửi gắm trong từng dòng thơ năm chữ nhịp nhàng.

1,0

- Kết đoạn: Khẳng định lại tình cảm yêu mến đối với bài thơ; cảm thấy thêm yêu quê hương, đất nước mỗi độ xuân về hoặc mong ước được hòa mình vào thiên nhiên tươi đẹp.

0,5

d. Chính tả, ngữ pháp
Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ đặt câu đúng ngữ pháp, diễn đạt trôi chảy, giàu hình ảnh cảm xúc.

0,5

e. Sáng tạo
Có cách diễn đạt gợi cảm, cảm xúc chân thành, biết chọn lọc từ ngữ thể hiện rõ rung động của bản thân trước bài thơ.

0,5

TỔNG ĐIỂM

10,0