UBND PHƯỜNG NGHĨA ĐÔ
TRƯỜNG THCS NGHĨA TÂN
Đề chính thức
ĐỀ KHẢO SÁT THÁNG 10
NĂM HỌC 2026 - 2027
MÔN: NGỮ VĂN 9
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
QUÊ HƯƠNG
(Trích)
Lâm Thị Mỹ Dạ
(1) Chẳng có gì kỳ diệu
Bằng gương mặt quê hương
Vừa thoáng đường nhăn nếp nghĩ mẹ già
Đã tươi tắn tròn đầy như cô gái
(2) Tôi đứng giữa đồng quê lúa đang mùa gặt hái
Nhớ thời nắng hạn mặt quầng thâm
Đất quê tôi nắng rát mặt người
Gió nam như thổi từ núi lửa
[...]
(3) Tôi bỗng nghe niềm vui vang vọng
Trong cánh tay người gặt hái sớm nay
Đồng quê ơi, nắng gió sờn vai
Vẫn hồn hậu giọng cười trong trẻo
(4) Hạt gạo thơm mấy nắng mưa vẫn thế
Vị thật thà bền giữa thời gian
Lòng quê hương trải bày trên cây quả
Thơm dẻo mùa ngô, đồng mía ngọt vàng
(5) Quê hương tôi hiền dịu, mơ màng
Dòng sông xanh nghe bình minh ửng đỏ
Tôi về đây như con bống nhỏ
Được trở về dòng nước buổi sơ sinh
(Lâm Thị Mỹ Dạ¹, Tác phẩm văn học được Giải thưởng Nhà nước, NXB Hội Nhà văn, 2015, tr. 160-163)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0,5 điểm). Xác định đề tài của văn bản trên.
Câu 2 (0,5 điểm). Ghi lại hai hình ảnh miêu tả sự khắc nghiệt của thiên nhiên đất quê trong khổ thơ thứ hai.
Câu 3 (1,0 điểm). Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong khổ thơ thứ nhất.
Câu 4 (1,0 điểm). Hai dòng thơ sau thể hiện tình cảm, cảm xúc gì của tác giả đối với quê hương?
Tôi về đây như con bống nhỏ
Được trở về dòng nước buổi sơ sinh
Câu 5 (1,0 điểm). Từ nội dung đoạn thơ, em rút ra được những bài học gì về thái độ sống cần có của con người khi đứng trước những khó khăn, thử thách? Nêu ra ít nhất 2 bài học (trình bày trong khoảng 5 – 7 dòng).
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm). Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích đoạn thơ sau trong văn bản phần Đọc hiểu:
Tôi bỗng nghe niềm vui vang vọng
Trong cánh tay người gặt hái sớm nay
Đồng quê ơi, nắng gió sờn vai
Vẫn hồn hậu giọng cười trong trẻo
Câu 2 (4,0 điểm).
Văn bản trên đã thể hiện thật xúc động tình cảm yêu thương, trân trọng, sự gắn bó máu thịt với quê hương, với nguồn cội của nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ. Thế nhưng, hiện nay có một bộ phận người trẻ dường như lại tỏ ra thờ ơ, lãng quên hoặc mặc cảm về quê hương nghèo khó của mình.
Em hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) trình bày suy nghĩ về hiện tượng vô tình lãng quên cội nguồn, quê hương của một bộ phận giới trẻ hiện nay.
--------- HẾT ---------
Giám thị không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh: ................................................................ Số báo danh: ........................
¹ Lâm Thị Mỹ Dạ (1949 – 2023) là nhà thơ nữ tiêu biểu của văn học Việt Nam hiện đại. Thơ bà giàu cảm xúc, tinh tế, in đậm dấu ấn cá nhân và tình yêu quê hương, đất nước, con người. Lâm Thị Mỹ Dạ được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2007. Bài thơ Quê hương tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của nhà thơ.
