ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG MÔN NGỮ VĂN

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau:
(Tóm tắt bối cảnh: Tiểu thuyết "Giông tố" của nhà văn Vũ Trọng Phụng vạch trần xã hội thực dân nửa phong kiến thối nát, nơi đồng tiền và quyền lực thao túng mọi giá trị đạo đức. Sau khi cưỡng bức cô Mịch rồi dùng tiền của cấu kết với quan lại để đổi trắng thay đen, nghị Hách phơi bày trọn vẹn bản chất tàn độc của giai cấp thống trị đương thời, đẩy những người dân nghèo lương thiện vào bước đường cùng.)

Đồng tiền trong cái xã hội này thật có một sức mạnh vạn năng và tàn nhẫn. Nó đổi trắng thay đen, làm mờ lương tri và biến nhân phẩm con người thành một thứ hàng hóa rẻ mạt. Dưới bàn tay của những kẻ lắm tiền nhiều của như Nghị Hách, pháp luật chỉ còn là thứ công cụ để mua chuộc, áp chế và che đậy tội ác. Kẻ nghèo khổ, thấp cổ bé họng thì dẫu có oan khiên, uất ức đến đâu cũng chỉ biết cúi đầu nuốt hận hoặc kêu gào trong vô vọng giữa một bức tường thành kiên cố của tiền tài và thế lực.

Nhưng đồng tiền dù có tác oai tác quái đến bực nào, cũng không thể dập tắt được ngọn lửa căm hờn đang âm ỉ cháy trong lòng những kiếp người bị chà đạp. Nó có thể mua chuộc được sự im lặng nhất thời của dư luận, nhưng không bao giờ mua được sự kính trọng chân thành của nhân gian. Cái xã hội rực rỡ bên ngoài bởi lớp sơn son thiếp vàng ấy thực chất chỉ là một bãi bùn lầy của sự tha hóa, nơi sự giả dối ngự trị trên ngôi cao còn sự lương thiện thì bị giam cầm trong bóng tối.

Một xã hội xây dựng trên nền tảng của sự bóc lột và bất công như thế tất yếu sẽ phải đối mặt với những cơn giông tố dữ dội của lịch sử, cơn giông tố của sự phẫn uất từ những con người cùng khổ khi họ nhận ra sức mạnh của sự phản kháng.

(Trích tiểu thuyết Giông tố – Vũ Trọng Phụng, Chương XVIII, NXB Văn học, Hà Nội, 2019, tr. 215 – 216)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1 (0,5 điểm). Xác định ngôi kể và phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên.

Câu 2 (0,75 điểm). Theo đoạn trích, sức mạnh tàn nhẫn của đồng tiền trong xã hội được tác giả chỉ ra qua những biểu hiện cụ thể nào?

Câu 3 (1,0 điểm). Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ tương phản được sử dụng trong câu văn: "Cái xã hội rực rỡ bên ngoài bởi lớp sơn son thiếp vàng ấy thực chất chỉ là một bãi bùn lầy của sự tha hóa, nơi sự giả dối ngự trị trên ngôi cao còn sự lương thiện thì bị giam cầm trong bóng tối."

Câu 4 (1,25 điểm). Anh/chị hiểu như thế nào về hình ảnh "cơn giông tố dữ dội của lịch sử" được tác giả nhắc đến ở cuối đoạn trích?

Câu 5 (1,25 điểm). Nhận xét về thái độ, tư tưởng nhân đạo và tinh thần phê phán hiện thực của nhà văn Vũ Trọng Phụng được thể hiện qua đoạn trích.

Câu 6 (1,25 điểm). Từ suy ngẫm của tác giả về "sức mạnh vạn năng và tàn nhẫn" của đồng tiền, anh/chị hãy rút ra bài học về thái độ và bản lĩnh ứng xử của bản thân trước sức cám dỗ vật chất trong cuộc sống hôm nay (trình bày khoảng 5 – 7 dòng).

PHẦN II. VIẾT (4,0 điểm)

Vẻ đẹp tâm hồn và khát vọng sống của con người Việt Nam luôn là nguồn cảm hứng bất tận trong các tác phẩm truyện hiện đại.

Anh/chị hãy so sánh vẻ đẹp khuất lấp cùng khát vọng hạnh phúc của nhân vật người vợ nhặt (truyện ngắn Vợ nhặt – Kim Lân) và nhân vật người đàn bà hàng chài (truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa – Nguyễn Minh Châu). Từ đó, nhận xét về sự chuyển biến trong cái nhìn nhân đạo của các nhà văn qua hai giai đoạn văn học.

--------- HẾT ---------

Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

Họ và tên thí sinh: ................................................................ Số báo danh: ........................