Đề ôn luyện Hóa học 10 - Chương 2: Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn (Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 20. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án).

Câu 1. Các nguyên tố trong bảng tuần hoàn hiện đại được sắp xếp theo chiều tăng dần của

Câu 2. Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học hiện nay gồm có bao nhiêu chu kì?

Câu 3. Số thứ tự của chu kì trong bảng tuần hoàn bằng

Câu 4. Các nguyên tố thuộc cùng một nhóm A trong bảng tuần hoàn có đặc điểm nào sau đây tương tự nhau?

Câu 5. Bảng tuần hoàn hiện nay gồm bao nhiêu cột và được chia thành bao nhiêu nhóm?

Câu 6. Nguyên tử của nguyên tố $X$ có cấu hình electron là $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^1$. Vị trí của $X$ trong bảng tuần hoàn là

Câu 7. Nguyên tố $Y$ có số hiệu nguyên tử $Z = 20$. Nguyên tố $Y$ thuộc khối nguyên tố nào sau đây?

Câu 8. Nguyên tố chlorine ($Z = 17$) là nguyên tố nhóm halogen. Nguyên tố này thuộc loại

Câu 9. Trong một chu kì, theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân, bán kính nguyên tử của các nguyên tố nhóm A có xu hướng

Câu 10. Trong một nhóm A, theo chiều từ trên xuống dưới, tính kim loại của các nguyên tố

Câu 11. Đại lượng nào sau đây của các nguyên tố biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân?

Câu 12. Nguyên tố nào sau đây có độ âm điện lớn nhất trong bảng tuần hoàn?

Câu 13. Cho các nguyên tố nhóm IA gồm $\ce{Li}$, $\ce{Na}$, $\ce{K}$, $\ce{Rb}$. Nguyên tử của nguyên tố nào có bán kính lớn nhất?

Câu 14. Oxide cao nhất của một nguyên tố nhóm A có công thức là $\ce{R2O5}$. Nguyên tố $R$ thuộc nhóm nào trong bảng tuần hoàn?

Câu 15. Hydroxide nào sau đây có tính base mạnh nhất?

Câu 16. Cho các acid sau: $\ce{H2SiO3}$, $\ce{H3PO4}$, $\ce{H2SO4}$, $\ce{HClO4}$. Acid có tính acid mạnh nhất là

Câu 17. Dãy nào sau đây sắp xếp các nguyên tố theo chiều tính phi kim tăng dần?

Câu 18. Oxide nào sau đây có tính chất lưỡng tính?

Câu 19. Nguyên tố $X$ ở chu kì 3, nhóm VIA. Công thức oxide cao nhất và công thức hydroxide tương ứng của $X$ lần lượt là

Câu 20. Định luật tuần hoàn phát biểu: "Tính chất của các nguyên tố và đơn chất, cũng như thành phần và tính chất của các hợp chất tạo nên từ chúng biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng của..."

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai (Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 10. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai).

Câu 1. Cho cấu hình electron nguyên tử của ba nguyên tố:
- $X$: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^1$
- $Y$: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^4$
- $Z$: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^6 4s^2$
a) Cả ba nguyên tố $X$, $Y$, $Z$ đều thuộc chu kì 3 trong bảng tuần hoàn.
b) Nguyên tố $X$ là kim loại kiềm, thuộc nhóm IA.
c) Nguyên tố $Y$ là nguyên tố $p$, có 6 electron hóa trị.
d) Nguyên tố $Z$ là nguyên tố thuộc khối $d$, nằm ở nhóm VIIIB.

Câu 2. Bán kính nguyên tử là một đại lượng quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến tính chất hóa học của các nguyên tố.
a) Trong một chu kì, đi từ trái sang phải, bán kính nguyên tử giảm dần do số lớp electron tăng lên.
b) Trong cùng một nhóm A, đi từ trên xuống dưới, bán kính nguyên tử tăng dần chủ yếu do số lớp electron tăng lên.
c) Bán kính nguyên tử của $\ce{Na}$ ($Z = 11$) lớn hơn bán kính nguyên tử của $\ce{Mg}$ ($Z = 12$).
d) Bán kính của ion $\ce{Na+}$ lớn hơn bán kính nguyên tử $\ce{Na}$.

Câu 3. Cho các nguyên tố thuộc chu kì 3: $\ce{_{11}Na}$, $\ce{_{12}Mg}$, $\ce{_{13}Al}$, $\ce{_{15}P}$, $\ce{_{16}S}$, $\ce{_{17}Cl}$.
a) Theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân, độ âm điện của các nguyên tố có xu hướng tăng dần.
b) Độ âm điện lớn nhất trong dãy thuộc về nguyên tố chlorine.
c) Tính kim loại giảm dần theo thứ tự: $\ce{Al > Mg > Na}$.
d) Tính phi kim tăng dần theo thứ tự: $\ce{P < S < Cl}$.

Câu 4. Xét tính acid - base của các hydroxide (hợp chất chứa nhóm $\ce{-OH}$) của các nguyên tố thuộc chu kì 3 từ $\ce{Na}$ đến $\ce{Cl}$.
a) Dãy các hydroxide tương ứng gồm: $\ce{NaOH}$, $\ce{Mg(OH)2}$, $\ce{Al(OH)3}$, $\ce{H2SiO3}$, $\ce{H3PO4}$, $\ce{H2SO4}$, $\ce{HClO4}$.
b) Từ $\ce{NaOH}$ đến $\ce{HClO4}$, tính base giảm dần đồng thời tính acid tăng dần.
c) $\ce{Al(OH)3}$ là một hydroxide có tính base mạnh, tan tốt trong nước.
d) $\ce{HClO4}$ là một trong những acid mạnh nhất trong hóa học vô cơ.

Câu 5. Hai nguyên tố $A$ và $B$ đứng kế tiếp nhau trong cùng một chu kì của bảng tuần hoàn, có tổng số hạt proton bằng 25.
a) Số hiệu nguyên tử của $A$ và $B$ lần lượt là 12 và 13.
b) $A$ và $B$ đều là các nguyên tố kim loại thuộc chu kì 3.
c) Oxide cao nhất của $A$ có tính base, oxide cao nhất của $B$ có tính lưỡng tính.
d) Hydroxide tương ứng của $A$ có tính base yếu hơn hydroxide tương ứng của $B$.

Câu 6. Nguyên tố $R$ có cấu hình electron hóa trị ở trạng thái cơ bản là $ns^2 np^3$.
a) Nguyên tố $R$ thuộc nhóm VA trong bảng tuần hoàn.
b) Oxide cao nhất của $R$ có công thức chung là $\ce{R2O5}$.
c) Trong hợp chất khí với hydrogen, $R$ chiếm tỉ lệ số nguyên tử là $1 : 3$ (công thức dạng $\ce{RH3}$).
d) Hóa trị cao nhất của $R$ với oxygen bằng 3.

Câu 7. Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học biểu diễn quy luật biến đổi tuần hoàn tính chất của các nguyên tố.
a) Tất cả các nhóm B trong bảng tuần hoàn đều là các nguyên tố kim loại (kim loại chuyển tiếp).
b) Bảng tuần hoàn gồm 8 chu kì nhỏ và 3 chu kì lớn.
c) Các nguyên tố khí hiếm nằm ở nhóm VIIIA và lớp electron ngoài cùng luôn có $8e$ (trừ $\ce{He}$ có $2e$).
d) Chu kì 1 là chu kì ngắn nhất, chỉ chứa 2 nguyên tố là $\ce{H}$ và $\ce{He}$.

Câu 8. Xét các nguyên tố halogen thuộc nhóm VIIA gồm: $\ce{F}$ ($Z=9$), $\ce{Cl}$ ($Z=17$), $\ce{Br}$ ($Z=35$), $\ce{I}$ ($Z=53$).
a) Các nguyên tử halogen đều có 7 electron ở lớp ngoài cùng.
b) Theo chiều từ $\ce{F}$ đến $\ce{I}$, độ âm điện của các nguyên tố giảm dần.
c) Theo chiều từ $\ce{F}$ đến $\ce{I}$, tính phi kim tăng dần.
d) Đơn chất fluorine có tính oxi hóa mạnh nhất trong nhóm halogen.

Câu 9. Cho bảng số liệu nhiệt độ nóng chảy và bán kính nguyên tử của một số nguyên tố kim loại kiềm (nhóm IA):

a) Từ $\ce{Li}$ đến $\ce{Rb}$, bán kính nguyên tử tăng dần do số lớp electron tăng.
b) Nhiệt độ nóng chảy của các kim loại kiềm tăng dần từ trên xuống dưới trong nhóm.
c) Bán kính tăng làm liên kết kim loại trong mạng tinh thể yếu dần, dẫn đến nhiệt độ nóng chảy giảm.
d) Nguyên tố $\ce{Cs}$ cùng nhóm sẽ có nhiệt độ nóng chảy dự đoán cao hơn $\ce{Li}$.

Câu 10. Hợp chất khí với hydrogen của nguyên tố $X$ là $\ce{XH3}$. Oxide cao nhất của $X$ chứa $43,66\%$ khối lượng $X$.
a) Nguyên tố $X$ thuộc nhóm IIIA trong bảng tuần hoàn.
b) Công thức oxide cao nhất của $X$ là $\ce{X2O5}$.
c) Khối lượng nguyên tử của $X$ là 31 (nguyên tố phosphorus).
d) Hydroxide ứng với oxide cao nhất của $X$ là $\ce{H3XO4}$, có tính acid trung bình.

PHẦN III. Câu trắc nghiệm trả lời ngắn (Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 10).

Câu 1. Nguyên tử của nguyên tố $X$ có điện tích hạt nhân bằng $+27,234 \times 10^{-19}\text{ C}$. Biết điện tích của một proton là $+1,602 \times 10^{-19}\text{ C}$. Hỏi nguyên tố $X$ nằm ở ô thứ bao nhiêu trong bảng tuần hoàn?

Câu 2. Cho cấu hình electron của nguyên tử nguyên tố $M$: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^3$. Hỏi nguyên tử $M$ có bao nhiêu electron hóa trị?

Câu 3. Cho các nguyên tố sau: $\ce{_{11}Na}$, $\ce{_{12}Mg}$, $\ce{_{13}Al}$, $\ce{_{14}Si}$, $\ce{_{15}P}$, $\ce{_{16}S}$, $\ce{_{17}Cl}$. Có bao nhiêu nguyên tố mà hydroxide cao nhất của chúng có tính acid?

Câu 4. Hai nguyên tố $X$ và $Y$ thuộc cùng một nhóm A và ở hai chu kì liên tiếp nhau trong bảng tuần hoàn. Tổng số hạt proton trong hai nguyên tử $X$ và $Y$ bằng 32 ($Z_X < Z_Y$). Tìm số hiệu nguyên tử của nguyên tố $Y$.

Câu 5. Nguyên tố $R$ có công thức oxide cao nhất là $\ce{RO3}$. Trong hợp chất khí của $R$ với hydrogen, hydrogen chiếm $5,88\%$ về khối lượng. Xác định nguyên tử khối của nguyên tố $R$.

Câu 6. Nguyên tử nguyên tố $X$ có phân lớp electron ngoài cùng là $3p^4$. Hỏi trong bảng tuần hoàn, số thứ tự nhóm của $X$ là bao nhiêu? (Điền số tự nhiên từ 1 đến 18 theo danh pháp IUPAC hiện đại).

Câu 7. Cho 4,6 gam một kim loại kiềm $M$ (nhóm IA) tác dụng hoàn toàn với nước dư, thu được 2,479 lít khí $\ce{H2}$ (ở $25^\circ\text{C}$, 1 bar; tương ứng 0,1 mol). Xác định số khối của kim loại $M$.

Câu 8. Cho các oxide sau: $\ce{Na2O}$, $\ce{MgO}$, $\ce{Al2O3}$, $\ce{SiO2}$, $\ce{P2O5}$, $\ce{SO3}$, $\ce{Cl2O7}$. Có bao nhiêu oxide có tính base trong dãy trên?

Câu 9. Tổng số hạt proton, neutron và electron trong nguyên tử nguyên tố $X$ thuộc nhóm VIIA là 52. Biết số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 16. Xác định số hiệu nguyên tử của $X$.

Câu 10. Hòa tan hoàn toàn 1,2 gam một kim loại $R$ thuộc nhóm IIA vào dung dịch $\ce{HCl}$ dư, sau phản ứng thu được $0,05\text{ mol}$ khí $\ce{H2}$. Kim loại $R$ có nguyên tử khối bằng bao nhiêu?

--------- HẾT ---------

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ ĐÁP ÁN CHI TIẾT

BẢNG ĐÁP ÁN PHẦN I (0,25 điểm/câu)

BẢNG ĐÁP ÁN PHẦN II

(Quy tắc tính điểm theo quy định thi: đúng 1 ý = 0,10 điểm; đúng 2 ý = 0,25 điểm; đúng 3 ý = 0,50 điểm; đúng cả 4 ý = 1,00 điểm)

BẢNG ĐÁP ÁN PHẦN III (0,25 hoặc 0,5 điểm/câu)