Đề kiểm tra Hoá học - Chuyên đề Liên kết hoá học và Hoá trị

PHẦN I. TRẮC NGHIỆM NHIỀU PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN (6,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 30. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Câu 1 (0,20 điểm). Theo quy tắc octet, khi tạo thành liên kết hoá học, nguyên tử của các nguyên tố nhóm A có xu hướng nhường, nhận hoặc góp chung electron để đạt được cấu hình electron bền vững của khí hiếm gần nhất với

Câu 2 (0,20 điểm). Liên kết ion thường được hình thành giữa

Câu 3 (0,20 điểm). Bản chất của liên kết ion là lực hút tĩnh điện giữa

Câu 4 (0,20 điểm). Cation $\ce{Na+}$ được hình thành khi nguyên tử sodium ($Z = 11$)

Câu 5 (0,20 điểm). Liên kết cộng hoá trị là liên kết hoá học được hình thành giữa hai nguyên tử bằng

Câu 6 (0,20 điểm). Dựa vào hiệu độ âm điện ($\Delta \chi$), liên kết giữa hai nguyên tử được quy ước là liên kết cộng hoá trị không phân cực khi

Câu 7 (0,20 điểm). Phân tử nào sau đây chứa liên kết cộng hoá trị không phân cực?

Câu 8 (0,20 điểm). Phân tử hoặc ion nào sau đây có chứa liên kết cho - nhận (liên kết phối trí)?

Câu 9 (0,20 điểm). Trong phân tử nitrogen ($\ce{N2}$), số cặp electron dùng chung giữa hai nguyên tử nitrogen là

Câu 10 (0,20 điểm). Liên kết $\sigma$ (sigma) được hình thành do sự xen phủ nào giữa các orbital nguyên tử?

Câu 11 (0,20 điểm). Số liên kết $\sigma$ và liên kết $\pi$ trong một phân tử ethylene ($\ce{C2H4}$) lần lượt là

Câu 12 (0,20 điểm). Năng lượng liên kết ($E_b$) là năng lượng cần thiết để phá vỡ 1 mol liên kết đó ở thể khí thành các nguyên tử ở thể khí. Giá trị $E_b$ càng lớn thì

Câu 13 (0,20 điểm). Điều kiện để hình thành liên kết hydrogen liên phân tử là nguyên tử hydrogen phải liên kết với nguyên tử $X$ có độ âm điện lớn và $X$ còn cặp electron chưa liên kết. Nguyên tử $X$ thường là

Câu 14 (0,20 điểm). Ở điều kiện thường, nước ($\ce{H2O}$) có nhiệt độ sôi ($100^\circ\text{C}$) cao hơn nhiều so với hydrogen sulfide ($\ce{H2S}$, $-60^\circ\text{C}$) chủ yếu là do

Câu 15 (0,20 điểm). Tương tác van der Waals được hình thành do

Câu 16 (0,20 điểm). Theo chương trình cũ, trong hợp chất ion $\ce{CaCl2}$, điện hoá trị của calcium ($\ce{Ca}$) và chlorine ($\ce{Cl}$) lần lượt là

Câu 17 (0,20 điểm). Theo chương trình cũ, cộng hoá trị của một nguyên tố trong phân tử được xác định bằng

Câu 18 (0,20 điểm). Trong phân tử methane ($\ce{CH4}$), cộng hoá trị của carbon và hydrogen lần lượt là

Câu 19 (0,20 điểm). Theo quy tắc hoá trị trong hợp chất vô cơ (chương trình THCS), nếu nguyên tố A có hoá trị $a$, nguyên tố B có hoá trị $b$ trong công thức $\ce{A}_x\ce{B}_y$ thì biểu thức nào sau đây đúng?

Câu 20 (0,20 điểm). Số oxi hoá của nguyên tử lưu huỳnh ($\ce{S}$) trong phân tử $\ce{H2SO4}$ là

Câu 21 (0,20 điểm). Số oxi hoá của nguyên tử manganese ($\ce{Mn}$) trong ion $\ce{MnO4-}$ là

Câu 22 (0,20 điểm). Chất nào sau đây có mạng tinh thể ion ở trạng thái rắn?

Câu 23 (0,20 điểm). Đặc điểm chung của các hợp chất có mạng tinh thể ion là

Câu 24 (0,20 điểm). Phân tử nào sau đây có dạng hình học thẳng (đường thẳng)?

Câu 25 (0,20 điểm). Phân tử nào sau đây có cực (momen lưỡng cực khác 0)?

Câu 26 (0,20 điểm). Cho độ âm điện của một số nguyên tố: $\text{Na} = 0,93$; $\text{Mg} = 1,31$; $\text{Al} = 1,61$; $\text{Cl} = 3,16$. Hợp chất nào sau đây có bản chất liên kết là cộng hoá trị phân cực?

Câu 27 (0,20 điểm). Trong công thức Lewis của phân tử nước ($\ce{H2O}$), số cặp electron hoá trị chưa tham gia liên kết của nguyên tử oxygen là

Câu 28 (0,20 điểm). Khí hiếm nào sau đây chỉ cần 2 electron ở lớp ngoài cùng để đạt cấu hình electron bão hoà bền vững?

Câu 29 (0,20 điểm). Trong phân tử ethyne (acetylene, $\ce{C2H2}$), số liên kết $\sigma$ và số liên kết $\pi$ lần lượt là

Câu 30 (0,20 điểm). Hiện tượng nước đá có khối lượng riêng nhỏ hơn nước lỏng (nổi trên mặt nước) là do

PHẦN II. TRẮC NGHIỆM ĐÚNG/SAI (2,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 5. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1 (0,40 điểm). Cho các phân tử sau: $\ce{CO2}$, $\ce{NH3}$, $\ce{BF3}$, $\ce{PCl5}$.
a) Phân tử $\ce{CO2}$ có 2 liên kết đôi $\ce{C=O}$, nguyên tử C và O đều đạt cấu hình octet bền vững.
b) Phân tử $\ce{NH3}$ có 3 liên kết đơn $\ce{N-H}$ và nguyên tử N còn một cặp electron chưa liên kết.
c) Trong phân tử $\ce{BF3}$, nguyên tử boron (B) có 8 electron ở lớp ngoài cùng, tuân theo quy tắc octet.
d) Trong phân tử $\ce{PCl5}$, lớp ngoài cùng của nguyên tử phosphorus (P) có 10 electron, là trường hợp vượt quá octet.

Câu 2 (0,40 điểm). Khi khảo sát về liên kết ion và tinh thể ion:
a) Tinh thể $\ce{NaCl}$ gồm các ion $\ce{Na+}$ và $\ce{Cl-}$ sắp xếp luân phiên nhau theo trật tự xác định tạo thành mạng lập phương tâm diện.
b) Trong tinh thể $\ce{NaCl}$, mỗi ion $\ce{Na+}$ được bao quanh bởi đúng 6 ion $\ce{Cl-}$.
c) Ở nhiệt độ phòng, muối ăn rắn dẫn điện tốt do có nhiều ion tự do di chuyển.
d) Nhiệt độ nóng chảy của $\ce{MgO}$ cao hơn $\ce{NaCl}$ do điện tích của các ion trong $\ce{MgO}$ ($\ce{Mg^2+}, \ce{O^2-}$) lớn hơn trong $\ce{NaCl}$ ($\ce{Na+}, \ce{Cl-}$).

Câu 3 (0,40 điểm). Xét cấu tạo và liên kết trong các phân tử: $\ce{N2}$, $\ce{O2}$, $\ce{HCl}$ và $\ce{H2O}$.
a) Phân tử $\ce{N2}$ có liên kết ba gồm $1$ liên kết $\sigma$ và $2$ liên kết $\pi$, có năng lượng liên kết rất lớn nên $\ce{N2}$ trơ về mặt hoá học ở nhiệt độ thường.
b) Sự xen phủ giữa orbital $s$ của nguyên tử H và orbital $p$ của nguyên tử Cl trong phân tử $\ce{HCl}$ là sự xen phủ bên tạo liên kết $\pi$.
c) Phân tử $\ce{H2O}$ có dạng góc với góc liên kết xấp xỉ $104,5^\circ$.
d) Cả 4 phân tử $\ce{N2}$, $\ce{O2}$, $\ce{HCl}$ và $\ce{H2O}$ đều là các phân tử phân cực.

Câu 4 (0,40 điểm). Cho nhiệt độ sôi của một số chất:
- Ethanol ($\ce{C2H5OH}$): $78,3^\circ\text{C}$; Dimethyl ether ($\ce{CH3-O-CH3}$): $-24^\circ\text{C}$ (cùng công thức phân tử $\ce{C2H6O}$).
- Nước ($\ce{H2O}$): $100^\circ\text{C}$; Hydrogen fluoride ($\ce{HF}$): $19,5^\circ\text{C}$; Methane ($\ce{CH4}$): $-161,5^\circ\text{C}$.
a) Ethanol có nhiệt độ sôi cao hơn dimethyl ether vì giữa các phân tử ethanol tồn tại liên kết hydrogen liên phân tử.
b) Methane có nhiệt độ sôi rất thấp do phân tử không tạo được liên kết hydrogen và lực tương tác van der Waals rất yếu.
c) Giữa các phân tử $\ce{HF}$ không thể hình thành liên kết hydrogen do chỉ có một nguyên tử hydrogen trong phân tử.
d) Khi hoà tan ethanol vào nước, xuất hiện liên kết hydrogen giữa phân tử ethanol và phân tử nước.

Câu 5 (0,40 điểm). Khi xem xét về hoá trị, điện hoá trị và số oxi hoá của các nguyên tố:
a) Trong phân tử $\ce{HNO3}$, số oxi hoá của nitrogen là $+5$ và cộng hoá trị của nitrogen là 5.
b) Trong hợp chất ion $\ce{Al2O3}$, điện hoá trị của aluminium là $3+$ và của oxygen là $2-$.
c) Trong phân tử $\ce{H2O2}$, số oxi hoá của oxygen là $-1$ nhưng cộng hoá trị của oxygen là 2.
d) Hoá trị của một nguyên tố luôn luôn bằng trị tuyệt đối số oxi hoá của nguyên tố đó trong mọi hợp chất.

PHẦN III. TRẮC NGHIỆM TRẢ LỜI NGẮN (2,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 5. Viết kết quả vào chỗ trống.

Câu 1 (0,40 điểm). Cho các chất sau: $\ce{NaCl}$, $\ce{HCl}$, $\ce{CaO}$, $\ce{Cl2}$, $\ce{NH3}$, $\ce{K2S}$, $\ce{CH4}$, $\ce{BaCl2}$. Có bao nhiêu chất trong dãy chứa liên kết ion trong phân tử?

Câu 2 (0,40 điểm). Tổng số liên kết $\sigma$ (sigma) có trong một phân tử acetic acid ($\ce{CH3COOH}$) là bao nhiêu?

Câu 3 (0,40 điểm). Cho các chất sau: $\ce{CH4}$, $\ce{C2H5OH}$, $\ce{CH3OCH3}$, $\ce{H2O}$, $\ce{NH3}$, $\ce{HF}$, $\ce{H2S}$. Có bao nhiêu chất có khả năng tạo liên kết hydrogen liên phân tử giữa các phân tử cùng loại?

Câu 4 (0,40 điểm). Tổng số cặp electron chưa tham gia liên kết (cặp electron tự do) của tất cả các nguyên tử trong phân tử carbon dioxide ($\ce{CO2}$) theo công thức Lewis là bao nhiêu?

Câu 5 (0,40 điểm). Cho hợp chất iron(III) sulfate ($\ce{Fe2(SO4)3}$). Hãy xác định:
- Hoá trị của nhóm ($\ce{SO4}$) theo quy tắc hoá trị cũ;
- Số oxi hoá của nguyên tử iron ($\ce{Fe}$) trong hợp chất.
Lấy giá trị số oxi hoá của $\ce{Fe}$ trừ đi giá trị độ lớn hoá trị của nhóm ($\ce{SO4}$), ta được kết quả bằng bao nhiêu?

--------- HẾT ---------

Họ và tên thí sinh: ................................................................ Số báo danh: ........................