Đề kiểm tra thường xuyên môn Ngữ văn 6 - Học kì I (Đề 1 & Đề 2)

1

Đoạn thơ được viết theo thể thơ bốn chữ (thơ 4 chữ).

1,0

2

Nội dung chính: Đoạn thơ thể hiện sự xót xa, thương cảm sâu sắc của người con khi chứng kiến mẹ ngày một già yếu, lưng còng tóc bạc theo dòng chảy của thời gian.

1,0

3

Học sinh chỉ ra đúng 3 cặp hình ảnh tương phản giữa "cau" và "mẹ" (mỗi cặp đúng được 0,66 - 0,7 điểm):
- Lưng mẹ còng đối lập với Cau vẫn thẳng.
- Mẹ đầu bạc trắng đối lập với Cau ngọn xanh rờn.
- Mẹ ngày một thấp đối lập với Cau ngày càng cao.
(Hoặc: Mẹ gần đất - Cau gần với giời).

2,0

4

- Xác định đúng biện pháp tu từ: Tương phản (đối lập) / nói giảm nói tránh ("gần đất"). (1,0 điểm)
- Nêu tác dụng: (2,0 điểm)
+ Khắc họa quy luật nghiệt ngã của thời gian: cau càng phát triển xanh tốt thì mẹ càng già yếu, ngày một gần với sự chia lìa, mất mát.
+ Thể hiện nỗi niềm xót xa, nghẹn ngào và tình yêu thương vô bờ bến của người con dành cho người mẹ kính yêu.

3,0

5

Học sinh trình bày bằng các ý cụ thể, phù hợp với lứa tuổi học sinh, ví dụ:
- Chăm ngoan, lễ phép, vâng lời ông bà, cha mẹ.
- Tự giác học tập tốt để cha mẹ vui lòng.
- Giúp đỡ cha mẹ các công việc nhà vừa sức (quét nhà, nấu cơm, rửa bát...).
- Biết quan tâm, hỏi han, chăm sóc khi ông bà, cha mẹ mệt mỏi hay ốm đau.
(Nêu được ít nhất 3 việc làm cụ thể, diễn đạt mạch lạc: 3,0 điểm).

3,0

1

Đoạn thơ được viết theo thể thơ bốn chữ (thơ 4 chữ).

1,0

2

Nội dung chính: Đoạn thơ ca ngợi sự vất vả, nhọc nhằn và đức tính chịu thương chịu khó của người mẹ (người nông dân) trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt để làm ra hạt gạo.

1,0

3

Học sinh chỉ ra đúng 3 chi tiết/hình ảnh miêu tả sự nóng bức, khắc nghiệt (mỗi ý đúng đạt 0,66 - 0,7 điểm):
- "Giọt mồ hôi sa"
- "Nước như ai nấu"
- "Chết cả cá cờ"
- "Cua ngoi lên bờ"

2,0

4

- Xác định đúng biện pháp tu từ: Nghệ thuật tương phản (đối lập): "ngoi lên bờ" >< "xuống cấy", loài vật ("cua") >< con người ("mẹ em"). (1,0 điểm)
- Nêu tác dụng: (2,0 điểm)
+ Làm nổi bật cái nóng như thiêu như đốt khiến loài vật sống dưới nước cũng không chịu nổi phải bò lên cạn.
+ Tôn lên hình ảnh người mẹ kiên cường, nhẫn nại, bất chấp gian khổ, nắng nóng khắc nghiệt vẫn lội ruộng cấy lúa.
+ Thể hiện niềm cảm phục, tình yêu thương và sự biết ơn sâu nặng của người con đối với mẹ.

3,0

5

Học sinh có thể diễn đạt theo nhiều cách, cần nêu được các hành động thiết thực, ví dụ:
- Ăn uống tiết kiệm, lấy lượng thức ăn vừa đủ, không bỏ thừa đồ ăn hay lãng phí hạt cơm.
- Luôn có thái độ trân trọng, nâng niu thành quả lao động của người nông dân.
- Tôn trọng, biết ơn cha mẹ và những người lao động xung quanh.
- Tuyên truyền, nhắc nhở bạn bè không lãng phí thực phẩm.
(Nêu được ít nhất 3 việc làm cụ thể, phù hợp: 3,0 điểm).

3,0