Đề kiểm tra giữa học kỳ I môn Ngữ văn 6 - Năm học 2026 – 2027

I

ĐỌC HIỂU

6,0

1

- Thể thơ: Thể thơ 6 chữ (thơ sáu chữ).
- Người bộc lộ tình cảm, cảm xúc: Người con (xưng "con").

0,5
0,5

2

- Tìm đúng 02 từ láy trong bài thơ (chọn 2 trong các từ: ngọt ngào, chòng chành, nôn nao).
- Giải thích nghĩa của từ "chòng chành": trạng thái nghiêng ngả, lắc lư qua lại nhẹ nhàng không giữ thăng bằng cố định; trong ngữ cảnh câu thơ gợi lên chuyển động êm đềm, quen thuộc của nhịp đưa võng theo lời ru của mẹ.

0,5
0,5

3

Nội dung chính của bài thơ:
- Bài thơ tái hiện không gian lời ru ngọt ngào của mẹ nâng đỡ tâm hồn con từ thuở ấu thơ.
- Ca ngợi tình yêu thương bao la, sự hi sinh thầm lặng, tảo tần của mẹ để nuôi dưỡng con khôn lớn thành người.
- Bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc, tình cảm kính yêu tha thiết của người con dành cho mẹ.

1,0

4

- Biện pháp tu từ: Nhân hóa ("thời gian" được gán hành động "chạy qua tóc mẹ").
- Tác dụng:
+ Làm cho hình ảnh thơ trở nên sinh động, gợi cảm; nhấn mạnh bước đi vội vã, nghiệt ngã của thời gian.
+ Khắc họa chân thực nỗi vất vả, sự tàn phai về sức khỏe và tuổi xuân của mẹ: tóc mẹ bạc trắng theo năm tháng hy sinh vì con.
+ Thể hiện nỗi niềm xót xa, thương cảm sâu sắc của người con trước sự già đi của mẹ.

0,25

0,25
0,25
0,25

5

Ý nghĩa của hai câu thơ:
- Hình ảnh đối lập: lưng mẹ ngày một còng xuống vì bao gánh nặng nhọc nhằn, thời gian vất vả đối lập với hình ảnh người con lớn lên vững vàng, khỏe mạnh ("dáng sinh thành").
- Thể hiện sự tri ân, lòng biết ơn sâu nặng của con khi nhận thức được rằng mỗi bước trưởng thành của con đều được đánh đổi bằng sự hi sinh thầm lặng, hao mòn sức khỏe của đời mẹ.

0,5

0,5

6

Viết đoạn văn ngắn (5 - 7 dòng) về lòng biết ơn cha mẹ:
- Hình thức: Bảo đảm dung lượng khoảng 5 - 7 dòng, diễn đạt mạch lạc, không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp.
- Nội dung: Thể hiện suy nghĩ chân thành, đúng đắn, có thể gồm các ý:
+ Cha mẹ là người sinh thành, nuôi dưỡng và dành trọn tình thương yêu vô điều kiện cho con cái.
+ Con cái cần phải biết ơn, kính trọng, yêu thương và chăm sóc cha mẹ.
+ Thể hiện bằng những hành động cụ thể: chăm ngoan học giỏi, vâng lời, giúp đỡ cha mẹ việc nhà, quan tâm sẻ chia khi cha mẹ mệt mỏi...

0,25

0,25
0,25
0,25

II

VIẾT

4,0

1

Viết bài văn kể lại một trải nghiệm của bản thân

4,0

a. Bảo đảm cấu trúc bài văn tự sự:
Đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài. Mở bài giới thiệu được trải nghiệm; Thân bài kể lại diễn biến câu chuyện; Kết bài nêu cảm nghĩ, bài học rút ra.

0,25

b. Xác định đúng yêu cầu của đề:
Kể lại một trải nghiệm đáng nhớ của bản thân với người thân trong gia đình (ông, bà, cha, mẹ...). Ngôi kể thứ nhất (xưng "em" hoặc "tôi").

0,25

c. Triển khai câu chuyện mạch lạc, hấp dẫn:
Học sinh có thể chọn các trải nghiệm khác nhau, song cần đảm bảo các nội dung cơ bản:
- Mở bài: Dẫn dắt và giới thiệu sơ lược về trải nghiệm đáng nhớ với người thân; nêu ấn tượng chung về trải nghiệm đó.
- Thân bài:
+ Giới thiệu hoàn cảnh, thời gian, không gian diễn ra trải nghiệm.
+ Kể lại diễn biến sự việc theo trình tự hợp lí (mở đầu sự việc, diễn biến chính, đỉnh điểm/nút thắt, kết quả sự việc).
+ Kết hợp khéo léo yếu tố miêu tả (khung cảnh, nét mặt, cử chỉ của người thân) và biểu cảm (cảm xúc vui, buồn, ân hận, xúc động của bản thân).
- Kết bài: Nêu ý nghĩa của trải nghiệm đối với bản thân; bài học sâu sắc rút ra về tình cảm gia đình và lời hứa/hành động trong tương lai.

0,5

1,75


0,5

d. Chính tả, ngữ pháp:
Bảo đảm chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt; dùng từ chính xác, liên kết câu và đoạn chặt chẽ.

0,25

e. Sáng tạo:
Cách kể tự nhiên, lời văn chân thật, giàu cảm xúc; có sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tự sự, miêu tả và biểu cảm; rút ra thông điệp nhân văn, sâu sắc.

0,5

TỔNG ĐIỂM

10,0