TRƯỜNG THCS ........................
TỔ NGỮ VĂN
Đề khảo sát
BÀI KHẢO SÁT CHỦ ĐỀ: THƠ NĂM CHỮ
Môn: Ngữ văn – Lớp 6
Thời gian làm bài: 45 phút (không kể thời gian giao đề)
Họ và tên học sinh: ................................................................ Lớp: ........................
PHẦN ĐỌC HIỂU (8,0 điểm)aa
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
NẮNG HỒNG
Cả mùa đông lạnh giá
Mặt trời trốn đi đâu
Cây khoác tấm áo nâu
Áo trời thì xám ngắt
Se sẻ giấu tiếng hát
Núp sâu trong mái nhà
Cả chị ong chăm chỉ
Cũng không đến vườn hoa
Mưa phùn giăng đầy ngõ
Bảng lảng như sương mờ
Bếp nhà ai nhóm lửa
Khói lên trời đong đưa
Ngõ quê in chân nhỏ
Lối quê gió lạnh đầy
Nép mình trong áo ấm
Vẫn cóng buốt bàn tay
Màn sương ôm dáng mẹ
Chợ xa đang về rồi
Chiếc áo choàng màu đỏ
Như đốm nắng đang trôi
Mẹ bước chân đến cửa
Mang theo giọt nắng hồng
Trong nụ cười của mẹ
Cả mùa xuân sáng bừng.
(Bảo Ngọc, in trong Góc sân và khoảng trời, tuyển tập thơ thiếu nhi)
Câu 1 (0,5 điểm). Bài thơ "Nắng hồng" được viết theo thể thơ nào?
A. Thơ bốn chữ
B. Thơ năm chữ
C. Thơ lục bát
D. Thơ tự do
Câu 2 (1,0 điểm). Chỉ ra hai từ ngữ hoặc hình ảnh thể hiện yếu tố miêu tả trong khổ thơ thứ ba của bài thơ.
Câu 3 (0,5 điểm). Biện pháp nhân hoá trong các câu thơ "Mặt trời trốn đi đâu / Cây khoác tấm áo nâu" có tác dụng chủ yếu gì?
A. Làm cho cảnh vật mùa đông trở nên sinh động, gợi cảm giác hoang vắng, lạnh giá.
B. Thể hiện niềm vui tươi, phấn khởi của vạn vật khi mùa đông tới.
C. Nhấn mạnh vẻ đẹp trù phú, rực rỡ sắc màu của thiên nhiên làng quê.
D. Bộc lộ nỗi buồn sâu kín, tuyệt vọng của tác giả trước cuộc sống.
Câu 4 (1,0 điểm). Chỉ ra hai chi tiết thể hiện yếu tố tự sự (hành động, sự việc của loài vật) trong khổ thơ thứ hai của bài thơ.
Câu 5 (0,5 điểm). Hai dòng thơ "Trong nụ cười của mẹ / Cả mùa xuân sáng bừng" cho thấy tình cảm của người con đối với mẹ như thế nào?
A. Lo lắng mẹ vất vả buôn bán nơi chợ xa gió rét.
B. Hãnh diện vì mẹ mua nhiều quà bánh từ chợ về.
C. Yêu thương, gắn bó và cảm nhận mẹ chính là nguồn ấm áp, niềm vui vô bờ.
D. Bỡ ngỡ trước sự thay đổi của đất trời khi bước sang mùa xuân.
Câu 6 (0,5 điểm). Trong khổ thơ thứ năm, cặp tiếng nào dưới đây được gieo vần với nhau?
A. mẹ – rồi
B. rồi – trôi
C. đỏ – trôi
D. sương – dáng
Câu 7 (0,5 điểm). Trong hai dòng thơ "Bảng lảng như sương mờ" và "Như đốm nắng đang trôi", tác giả sử dụng biện pháp tu từ nào?
A. Nhân hóa
B. So sánh
C. Điệp từ
D. Ẩn dụ
Câu 8 (0,5 điểm). Từ "cóng buốt" trong dòng thơ "Vẫn cóng buốt bàn tay" gần nhất với nghĩa nào sau đây?
A. Cảm giác ấm áp, dễ chịu lan tỏa khắp cơ thể.
B. Cảm giác lạnh sâu đến mức tê tái, đau nhức ở da thịt.
C. Cảm giác ngứa ngáy, khó chịu khi mặc áo len dày.
D. Cảm giác mỏi mệt sau một quãng đường dài đi bộ.
Câu 9 (0,5 điểm). Nhan đề "Nắng hồng" trong bài thơ mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc nhất cho điều gì?
A. Ánh nắng mặt trời chói chang của mùa hè rực rỡ.
B. Đốm lửa bập bùng trong gian bếp nhỏ của mỗi gia đình thôn quê.
C. Tình yêu thương ấm áp, sự hi sinh thầm lặng của mẹ xua tan mọi giá lạnh.
D. Màu sắc của chiếc áo choàng mẹ mua ngoài chợ huyện.
Câu 10 (2,5 điểm). Đọc bài thơ, em hãy:
a) Nêu ý nghĩa của người mẹ và tình mẫu tử đối với cuộc sống của người con. (1,5 điểm)
b) Rút ra một bài học có ý nghĩa đối với bản thân trong cách ứng xử với cha mẹ. (1,0 điểm)
(Trình bày câu trả lời trong khoảng 5 – 7 dòng)
Câu 11 (1,0 điểm). Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong hai câu thơ sau:
Chiếc áo choàng màu đỏ
Như đốm nắng đang trôi
Câu 12 (1,0 điểm). Tình mẫu tử ấm áp trong bài thơ gợi cho em suy nghĩ gì về vai trò của gia đình đối với mỗi con người? Em cần làm gì để tổ ấm gia đình mình luôn tràn ngập niềm vui và sự yêu thương?
--------- HẾT ---------
HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ ĐÁP ÁN
BÀI KHẢO SÁT CHỦ ĐỀ: THƠ NĂM CHỮ – NGỮ VĂN 6
Câu | Ý | Nội dung | Điểm |
|---|---|---|---|
1 | Thể thơ: B. Thơ năm chữ | 0,5 | |
2 | Hai yếu tố miêu tả trong khổ 3: | 1,0 | |
3 | Tác dụng nhân hóa: A. Làm cho cảnh vật mùa đông trở nên sinh động, gợi cảm giác hoang vắng, lạnh giá. | 0,5 | |
4 | Hai yếu tố tự sự trong khổ 2: | 1,0 | |
5 | Tình cảm của con: C. Yêu thương, gắn bó và cảm nhận mẹ chính là nguồn ấm áp, niềm vui vô bờ. | 0,5 | |
6 | Gieo vần: B. rồi – trôi (vần chân, vần cách "ôi") | 0,5 | |
7 | Biện pháp tu từ: B. So sánh (từ so sánh: "như") | 0,5 | |
8 | Nghĩa của từ "cóng buốt": B. Cảm giác lạnh sâu đến mức tê tái, đau nhức ở da thịt. | 0,5 | |
9 | Ý nghĩa nhan đề: C. Tình yêu thương ấm áp, sự hi sinh thầm lặng của mẹ xua tan mọi giá lạnh. | 0,5 | |
10 | Trả lời câu hỏi (đoạn 5 – 7 dòng): | 2,5 | |
a | Ý nghĩa của người mẹ và tình mẫu tử đối với người con: | 1,5 | |
b | Bài học cho bản thân trong cách ứng xử với cha mẹ: | 1,0 | |
TỔNG ĐIỂM | 8,0 | ||
