Đề kiểm tra giữa học kỳ I Ngữ văn 7 - Trường THCS Lục Ngạn 2

Ngữ vănLớp 7KChia sẻ bởi k l am (lamk) 0 lượt sử dụng đề

UBND XÃ LỤC NGẠN

TRƯỜNG THCS LỤC NGẠN 2

Đề chính thức

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I

NĂM HỌC 2026 – 2027

Môn: Ngữ văn – Lớp 7

Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (5,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau:

Tôi vẫn nhớ như in buổi chiều mùa thu năm ấy, khi mẹ đưa tôi chiếc áo len màu xanh lá mạ. Đó là chiếc áo len đầu tiên trong đời tôi được đan bằng những sợi len mịn màng, ấm áp. Tôi háo hức mặc thử, đứng ngắm mình trước gương rồi bỗng nhìn sang góc nhà. Dưới ánh đèn dầu leo lét, mẹ đang cặm cụi gỡ lại những cuộn len cũ từ chiếc áo sờn vai của bố để chắp vá chiếc khăn quàng cổ cho em gái. Đôi bàn tay mẹ gầy guộc, những ngón tay nứt nẻ vì sương gió mùa đông thoăn thoắt đưa que đan. Tôi chợt nhận ra, để tôi có chiếc áo lành lặn và ấm áp đến trường, mẹ đã thức thâu đêm suốt cả tuần lễ, tỉ mẩn từng mũi đan trong cái rét cắt da cắt thịt.

Sáng hôm sau đi học, gió bấc thổi từng cơn lạnh buốt. Bước chân trên con đường làng ngập lá vàng, tôi cảm thấy người mình ấm lạ lùng. Chiếc áo len không chỉ che chở tôi trước những cơn gió buốt giá của mùa đông, mà còn sưởi ấm tâm hồn tôi bằng tình yêu thương thầm lặng, bao la của mẹ. Kể từ ngày ấy, mỗi khi nhìn thấy len sợi hay chạm vào những chiếc áo ấm, lòng tôi lại trào dâng một nỗi biết ơn vô bờ bến.

(Trích Áo ấm mùa đông - Phóng tác theo truyện ngắn thiếu nhi)

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1 (0,5 điểm). Xác định ngôi kể của người kể chuyện trong đoạn trích trên.

Câu 2 (0,5 điểm). Chỉ ra chi tiết miêu tả hình ảnh đôi bàn tay của người mẹ trong đoạn trích.

Câu 3 (1,0 điểm). Người mẹ trong văn bản đã thức thâu đêm suốt cả tuần lễ để làm việc gì cho nhân vật "tôi"?

Câu 4 (1,0 điểm). Tìm và nêu tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ trong câu văn: "Chiếc áo len không chỉ che chở tôi trước những cơn gió buốt giá của mùa đông, mà còn sưởi ấm tâm hồn tôi bằng tình yêu thương thầm lặng, bao la của mẹ."

Câu 5 (1,0 điểm). Em hiểu như thế nào về tâm trạng của nhân vật "tôi" khi mặc chiếc áo len và bước đi trên con đường làng ngập lá vàng?

Câu 6 (1,0 điểm). Từ tình cảm của nhân vật người mẹ dành cho con trong đoạn trích, em hãy rút ra một bài học ý nghĩa nhất cho bản thân về thái độ và cách ứng xử đối với cha mẹ (trình bày khoảng 3 - 5 dòng).

PHẦN II. VIẾT (5,0 điểm)

Đọc bài thơ sau:

Bàn tay mẹ
Bế chúng con
Bàn tay mẹ
Chăm chúng con.

Cơm con ăn
Tay mẹ nấu
Nước con uống
Tay mẹ đun.

Trời mỗi khi
Gió ở lạnh
Bàn tay mẹ
Ủ ấm con.

Bàn tay mẹ
Vì chúng con
Từ tay mẹ
Con lớn khôn.

(Bàn tay mẹ - Tạ Hữu Yên)

Câu 1 (5,0 điểm). Hãy viết một đoạn văn (khoảng 150 đến 200 chữ) ghi lại cảm xúc của em về bài thơ bốn chữ Bàn tay mẹ của nhà thơ Tạ Hữu Yên ở trên.

--------- HẾT ---------

Họ và tên thí sinh: ................................................................ Số báo danh: ........................

UBND XÃ LỤC NGẠN

TRƯỜNG THCS LỤC NGẠN 2

Hướng dẫn chấm chính thức

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I

Môn: Ngữ văn – Lớp 7

A. HƯỚNG DẪN CHUNG

- Giám khảo cần nắm vững nội dung và yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá đúng bài làm của học sinh.
- Tránh đếm ý cho điểm một cách máy móc; cần linh hoạt, khuyến khích những bài viết có cảm xúc chân thành, diễn đạt lưu loát, sáng tạo.
- Điểm toàn bài là tổng điểm của các câu/ý, lấy thang điểm 10,0 và lẻ đến 0,25 điểm.

B. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM

Phần

Câu

Nội dung

Điểm

I

ĐỌC HIỂU

5,0

1

Đoạn trích được kể theo ngôi thứ nhất (người kể chuyện xưng "tôi").

0,5

2

Chi tiết miêu tả bàn tay mẹ: "Đôi bàn tay mẹ gầy guộc, những ngón tay nứt nẻ vì sương gió mùa đông thoăn thoắt đưa que đan."

0,5

3

Người mẹ đã thức thâu đêm suốt cả tuần lễ, tỉ mẩn từng mũi đan trong cái rét để đan chiếc áo len màu xanh lá mạ lành lặn, ấm áp cho nhân vật "tôi".

1,0

4

- Biện pháp tu từ ẩn dụ: "sưởi ấm tâm hồn tôi" (lấy cảm giác ấm áp về thể xác do chiếc áo mang lại để diễn tả sự ấm áp, xoa dịu về mặt tinh thần).
- Tác dụng: Khẳng định sức mạnh tinh thần kì diệu của tình mẹ; chiếc áo len không chỉ đơn thuần là trang phục giữ ấm cơ thể mà là kết tinh tình yêu thương thầm lặng, bao la, che chở và tiếp thêm nghị lực, niềm hạnh phúc cho con.

1,0

5

Tâm trạng của nhân vật "tôi":
- Cảm giác ấm áp lạ lùng, bình yên dù đang đi giữa gió bấc lạnh buốt.
- Tràn ngập niềm hạnh phúc, niềm xúc động và lòng biết ơn sâu sắc trước sự hi sinh thầm lặng của mẹ.

1,0

6

Học sinh nêu được bài học sâu sắc và phù hợp, gợi ý:
- Biết trân trọng, thấu hiểu và ghi nhớ công ơn dưỡng dục, sự hi sinh thầm lặng của cha mẹ.
- Luôn yêu thương, hiếu thảo và có những hành động thiết thực, lời nói lễ phép để đền đáp tình thương yêu của gia đình.
(Chấp nhận cách diễn đạt tương đương nếu thuyết phục).

1,0

II

VIẾT

5,0

1

Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về bài thơ bốn chữ "Bàn tay mẹ" (Tạ Hữu Yên)

5,0

a. Bảo đảm cấu trúc đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ
Có đủ mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn; dung lượng khoảng 150 – 200 chữ.

0,5

b. Xác định đúng vấn đề cần ghi lại cảm xúc
Cảm xúc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ bốn chữ Bàn tay mẹ (Tạ Hữu Yên).

0,5

c. Triển khai đoạn văn thể hiện cảm xúc chân thành, sâu sắc
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, kết hợp nêu cảm xúc với dẫn chứng thơ, nhưng cần đạt các yêu cầu cơ bản sau:

3,0

* Mở đoạn: Giới thiệu ngắn gọn tác giả Tạ Hữu Yên, bài thơ Bàn tay mẹ và ấn tượng, cảm xúc chung bao trùm bài thơ.

0,5

* Thân đoạn:
- Bày tỏ cảm xúc về hình ảnh "bàn tay mẹ": Bàn tay gầy guộc nhưng giàu đức hi sinh, gắn liền với mọi công việc chăm sóc thường nhật (nấu cơm, đun nước, ủ ấm khi gió lạnh).
- Cảm nhận về tình mẫu tử thiêng liêng: Bàn tay mẹ chính là biểu tượng cho tình yêu thương bao la, nguồn sữa ngọt lành nâng đỡ con khôn lớn thành người ("Từ tay mẹ / Con lớn khôn").
- Nhận xét về nét đặc sắc nghệ thuật: Thể thơ bốn chữ nhịp nhàng, dung dị như điệp khúc ca dao; điệp từ "bàn tay mẹ", "vì chúng con" tạo âm hưởng tha thiết, xúc động; ngôn từ trong sáng, giản dị, gần gũi.

2,0

* Kết đoạn: Khái quát lại cảm xúc, khẳng định giá trị của bài thơ; liên hệ tình cảm yêu thương, lòng biết ơn của bản thân đối với mẹ.

0,5

d. Chính tả, ngữ pháp
Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, đặt câu đúng ngữ pháp tiếng Việt.

0,5

e. Sáng tạo
Có suy nghĩ sâu sắc, liên hệ chân thành; cách diễn đạt giàu hình ảnh, cảm xúc.

0,5

TỔNG ĐIỂM

10,0

Xem tất cả