Đề kiểm tra giữa học kỳ I Ngữ văn 7

Ngữ vănLớp 7LChia sẻ bởi linh phạm 0 lượt sử dụng đề

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO …

TRƯỜNG THCS …

Đề chính thức

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I

NĂM HỌC 2024 – 2025

Môn: Ngữ văn – Lớp 7

Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)

PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau:

Khi tôi lên tám hay chín tuổi gì đó, tôi nhớ thỉnh thoảng mẹ tôi vẫn nướng bánh mì cháy khét. Một buổi tối nọ, mẹ tôi về nhà sau một ngày làm việc mệt nhoài và chuẩn bị bữa tối cho hai cha con. Mẹ đặt một đĩa đựng những lát bánh mì nướng cháy đen như than trước mặt cha tôi. Tôi chăm chú nhìn cha xem ông có nhận ra điều đó và có khó chịu hay không.

Nhưng cha tôi chỉ mỉm cười với mẹ, nhận lấy lát bánh mì, ăn ngon lành rồi quay sang hỏi tôi về bài tập ở trường. Tôi không còn nhớ mình đã nói những gì với cha hôm đó, nhưng tôi nhớ rất rõ khi nghe mẹ xin lỗi cha vì đã làm cháy bánh mì. Và tôi không bao giờ quên những gì cha tôi nói:

– Em à, anh thích bánh mì nướng cháy mà!

Đêm đó, tôi đến bên giường cha chúc cha ngủ ngon và tò mò hỏi xem có thực sự cha thích ăn bánh mì cháy khét như vậy hay không. Cha ôm tôi vào lòng và tâm sự:

– Mẹ con đã phải làm việc rất vất vả cả ngày và mẹ đang rất mệt. Một lát bánh mì cháy chẳng thể làm tổn thương ai, nhưng những lời chỉ trích cay nghiệt thì có thể.

Cha dừng lại một lát rồi nói tiếp:

– Cuộc đời đầy rẫy những điều không hoàn hảo và con người cũng vậy. Cha không giỏi làm mọi thứ, và mỗi ngày trôi qua cha đều nhận ra rằng học cách chấp nhận khuyết điểm của người khác và chọn cách ủng hộ những điều khác biệt ở họ là một trong những chìa khóa quan trọng nhất để tạo nên một mối quan hệ lành mạnh, bền vững.

(Theo Quà tặng cuộc sống, NXB Trẻ, 2018)

Trả lời các câu hỏi bằng cách chọn chữ cái đứng trước phương án đúng (từ Câu 1 đến Câu 8):

Câu 1 (0,5 điểm). Đoạn trích trên được kể theo ngôi thứ mấy?

A. Ngôi thứ nhất.

B. Ngôi thứ hai.

C. Ngôi thứ ba.

D. Ngôi thứ nhất kết hợp ngôi thứ ba.

Câu 2 (0,5 điểm). Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là gì?

A. Miêu tả.

B. Tự sự.

C. Biểu cảm.

D. Nghị luận.

Câu 3 (0,5 điểm). Chi tiết nào miêu tả trạng thái của người mẹ khi trở về nhà vào buổi tối nọ?

A. Về nhà với tâm trạng vui vẻ, phấn khởi.

B. Về nhà sau một ngày làm việc mệt nhoài.

C. Về nhà và vội vã đi ngủ ngay lập tức.

D. Về nhà trong sự bực bội, cáu gắt.

Câu 4 (0,5 điểm). Khi thấy người mẹ dọn ra đĩa bánh mì cháy đen, người cha đã có phản ứng như thế nào?

A. Lặng lẽ bỏ bữa và tỏ thái độ thất vọng với người mẹ.

B. Lên tiếng chê trách người mẹ vì nấu nướng không cẩn thận.

C. Mỉm cười, nhận lấy lát bánh mì, ăn ngon lành và trò chuyện cùng con.

D. Yêu cầu người mẹ phải nướng lại một lát bánh mì khác.

Câu 5 (0,5 điểm). Từ "cay nghiệt" trong câu văn "Một lát bánh mì cháy chẳng thể làm tổn thương ai, nhưng những lời chỉ trích cay nghiệt thì có thể" thuộc từ loại nào?

A. Danh từ.

B. Động từ.

C. Tính từ.

D. Đại từ.

Câu 6 (0,5 điểm). Vì sao người cha lại nói với người mẹ: “Em à, anh thích bánh mì nướng cháy mà!”?

A. Vì người cha thực sự thích ăn bánh mì cháy khét từ trước đến nay.

B. Vì người cha muốn giấu khuyết điểm nấu ăn vụng về của người mẹ trước mặt con.

C. Vì người cha muốn trêu đùa để tạo bầu không khí vui vẻ trong gia đình.

D. Vì người cha muốn an ủi, san sẻ và xua tan nỗi áy náy, mệt mỏi của người vợ.

Câu 7 (0,5 điểm). Phẩm chất nổi bật nhất của người cha được thể hiện qua câu chuyện là gì?

A. Nghiêm khắc và kiên nhẫn.

B. Thấu hiểu, bao dung và tinh tế.

C. Thật thà, chất phác và chăm chỉ.

D. Dũng cảm và quyết đoán.

Câu 8 (0,5 điểm). Thông điệp sâu sắc nhất mà đoạn trích gửi gắm tới người đọc là gì?

A. Cần phải nỗ lực rèn luyện để bản thân trở nên hoàn hảo không tì vết.

B. Luôn chú ý cẩn thận trong việc nấu nướng để tránh mắc sai sót.

C. Học cách chấp nhận khuyết điểm của người khác và ứng xử bằng sự cảm thông, yêu thương.

D. Phải luôn vâng lời và làm theo mọi chỉ dẫn của cha mẹ trong cuộc sống.

Trả lời các câu hỏi sau:

Câu 9 (1,0 điểm). Em hiểu như thế nào về câu nói của người cha: “Một lát bánh mì cháy chẳng thể làm tổn thương ai, nhưng những lời chỉ trích cay nghiệt thì có thể”?

Câu 10 (1,0 điểm). Từ câu chuyện trên, em hãy rút ra một bài học cho bản thân về cách ứng xử với những lỗi lầm, sơ suất của bạn bè hoặc người thân trong gia đình (trình bày trong khoảng 3 đến 5 dòng).

PHẦN II. VIẾT (4,0 điểm)

Từ ý nghĩa câu chuyện ở phần Đọc hiểu, em hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 400 đến 500 chữ) bàn về ý nghĩa của lòng bao dung trong đời sống.

--------- HẾT ---------

Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

Họ và tên thí sinh: ................................................ Số báo danh: ........................

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO …

TRƯỜNG THCS …

Hướng dẫn chấm chính thức

ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I – NĂM HỌC 2024 – 2025

Môn: Ngữ văn – Lớp 7

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM

A. HƯỚNG DẪN CHUNG

- Giám khảo cần nắm vững nội dung bài làm của học sinh để đánh giá toàn diện, tránh đếm ý cho điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc, giàu sáng tạo và lập luận thuyết phục.
- Chấp nhận các cách diễn đạt tương đương hoặc cách kiến giải khác nếu hợp lý, thuyết phục và không đi ngược lại các chuẩn mực đạo đức, pháp luật.
- Điểm toàn bài là tổng điểm thành phần của các câu, lẻ đến 0,25 điểm.


B. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM

Phần

Câu

Nội dung

Điểm

I

ĐỌC HIỂU

6,0

1

Phương án A (Ngôi thứ nhất).

0,5

2

Phương án B (Tự sự).

0,5

3

Phương án B (Về nhà sau một ngày làm việc mệt nhoài).

0,5

4

Phương án C (Mỉm cười, nhận lấy lát bánh mì, ăn ngon lành và trò chuyện cùng con).

0,5

5

Phương án C (Tính từ).

0,5

6

Phương án D (Vì người cha muốn an ủi, san sẻ và xua tan nỗi áy náy, mệt mỏi của người vợ).

0,5

7

Phương án B (Thấu hiểu, bao dung và tinh tế).

0,5

8

Phương án C (Học cách chấp nhận khuyết điểm của người khác và ứng xử bằng sự cảm thông, yêu thương).

0,5

9

Ý nghĩa câu nói của người cha:
- Bánh mì cháy chỉ là sơ suất nhỏ trong sinh hoạt, không gây hại hay làm tổn thương thể xác, tâm hồn ai.
- Lời chỉ trích cay nghiệt là sự xúc phạm, chê bai nặng nề; có thể gây ra vết thương tinh thần sâu sắc, làm rạn nứt mối quan hệ tình cảm.
- Lời khuyên: Cần biết bao dung, cẩn trọng trong lời ăn tiếng nói, tránh dùng lời lẽ cay độc để chỉ trích người khác khi họ phạm lỗi.
Ghi chú: Thí sinh nêu được 2 ý trở lên diễn đạt mạch lạc đạt điểm tối đa; nêu được 1 ý cho 0,5 điểm.

1,0

10

Bài học về cách ứng xử:
Học sinh rút ra bài học phù hợp, diễn đạt ngắn gọn (3 – 5 dòng). Gợi ý:
- Biết thấu hiểu, cảm thông với sự vất vả, mệt mỏi của người khác; không chấp nhặt những lỗi lầm nhỏ.
- Nhẹ nhàng góp ý, an ủi, động viên thay vì trách móc, chỉ trích gay gắt khi người thân, bạn bè gặp sơ suất.
- Học cách chấp nhận sự không hoàn hảo ở mỗi người để xây dựng tình cảm gia đình, tình bạn chân thành, bền vững.
Chấp nhận cách diễn đạt khác nếu hợp lý, thuyết phục.

1,0

II

VIẾT

4,0

Viết bài văn ngắn bàn về ý nghĩa của lòng bao dung trong đời sống

4,0

a. Bảo đảm cấu trúc bài văn nghị luận
Có đủ Mở bài (giới thiệu vấn đề), Thân bài (triển khai các luận điểm), Kết bài (khái quát và liên hệ).

0,25

b. Xác định đúng vấn đề nghị luận
Ý nghĩa của lòng bao dung trong đời sống con người.

0,5

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, vận dụng tốt thao tác lập luận, kết hợp lý lẽ và dẫn chứng; cơ bản đáp ứng các ý sau:

* Giải thích khái niệm:
- Bao dung là sự rộng lượng, vị tha, biết thấu hiểu và sẵn sàng tha thứ cho lỗi lầm của người khác; biết chấp nhận sự khác biệt và những điều chưa hoàn hảo ở mọi người xung quanh.

0,5

* Bàn luận về ý nghĩa của lòng bao dung:
- Đối với người được tha thứ: Giúp họ nhận ra sai lầm, xoa dịu mặc cảm tội lỗi, có cơ hội sửa sai và hoàn thiện bản thân.
- Đối với người trao đi sự bao dung: Tâm hồn thanh thản, nhẹ nhõm, nuôi dưỡng lòng nhân ái, được mọi người tin yêu, kính trọng.
- Đối với gia đình và xã hội: Gắn kết tình cảm, hóa giải mâu thuẫn, xung đột; tạo nên môi trường sống hòa thuận, nhân văn, tràn ngập tình yêu thương.
- Có dẫn chứng cụ thể, sinh động minh họa cho lý lẽ.

1,25

* Mở rộng vấn đề và rút ra bài học:
- Bao dung không đồng nghĩa với bao che, dung túng cho cái ác, cái xấu hoặc sự vô trách nhiệm.
- Bài học: Cần rèn luyện đức tính bao dung từ những việc nhỏ trong cuộc sống hàng ngày (biết lắng nghe, chia sẻ, đặt mình vào hoàn cảnh của người khác...).

0,5

d. Chính tả, ngữ pháp
Bảo đảm chuẩn chính tả, dùng từ, đặt câu đúng ngữ pháp tiếng Việt.

0,25

e. Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; hành văn lưu loát, giàu hình ảnh, có nét độc đáo trong cách liên hệ thực tế.

0,25

TỔNG ĐIỂM

10,0

Lưu ý: Chỉ cho điểm tối đa khi bài viết bảo đảm tốt cả về nội dung tư tưởng lẫn hình thức diễn đạt.

Xem tất cả