Đề kiểm tra cuối học kì I môn KHTN 9 (Năm học 2026

UBND XÃ/PHƯỜNG …

TRƯỜNG THCS …

Đề chính thức

ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KỲ I

NĂM HỌC 2026 – 2027

Môn: Khoa học tự nhiên – Lớp 9

Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)

PHẦN I. TRẮC NGHIỆM NHIỀU LỰA CHỌN (4,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 16. Mỗi câu hỏi chỉ chọn một phương án đúng nhất. Mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm.

Câu 1 (0,25 điểm). Trường hợp nào sau đây vật không có động năng?

A. Chiếc ô tô đang chạy trên đường cao tốc.

B. Hòn đá nằm yên trên mặt đất.

C. Quả táo đang rơi từ trên cành cây xuống.

D. Cánh quạt trần đang quay đều.

Câu 2 (0,25 điểm). Trong hệ đơn vị SI, đơn vị của công cơ học là

A. oát ( $W$ ).

B. niutơn ( $N$ ).

C. jun ( $J$ ).

D. mét trên giây (m/s).

Câu 3 (0,25 điểm). Một vật có khối lượng $m = 2$ kg đang được giữ ở độ cao $h = 5$ m so với mặt đất (chọn mốc thế năng tại mặt đất, lấy $g = 9,8$ m/s $^2$ ). Thế năng trọng trường của vật bằng

A. $49$ J.

B. $98$ J.

C. $19,6$ J.

D. $10$ J.

Câu 4 (0,25 điểm). Đại lượng nào sau đây đặc trưng cho tốc độ thực hiện công của một vật hay máy móc?

A. Công suất.

B. Cơ năng.

C. Động năng.

D. Thế năng.

Câu 5 (0,25 điểm). Theo Mendel, cơ thể có kiểu gen nào sau đây là cơ thể đồng hợp tử về cả hai cặp gen?

A. $AaBb$ .

B. $AAbb$ .

C. $AaBB$ .

D. $Aabb$ .

Câu 6 (0,25 điểm). Ở đậu Hà Lan, allele $A$ quy định hạt vàng trội hoàn toàn so với allele $a$ quy định hạt xanh. Cho cây hạt vàng có kiểu gen dị hợp tự thụ phấn, tỉ lệ phân li kiểu hình ở đời con là

A. 3 hạt vàng : 1 hạt xanh.

B. 1 hạt vàng : 1 hạt xanh.

C. 100% hạt vàng.

D. 1 hạt vàng : 2 hạt xanh.

Câu 7 (0,25 điểm). Hiện tượng các nhiễm sắc thể tương đồng tiếp hợp và có thể trao đổi chéo diễn ra ở kì nào của quá trình giảm phân?

A. Kì giữa của giảm phân I.

B. Kì đầu của giảm phân I.

C. Kì sau của giảm phân I.

D. Kì đầu của giảm phân II.

Câu 8 (0,25 điểm). Kim loại nào sau đây có tính dẫn điện và dẫn nhiệt tốt nhất ở điều kiện thường?

A. Đồng ( $\ce{Cu}$ ).

B. Nhôm ( $\ce{Al}$ ).

C. Bạc ( $\ce{Ag}$ ).

D. Sắt ( $\ce{Fe}$ ).

Câu 9 (0,25 điểm). Kim loại nào sau đây tác dụng mãnh liệt với nước ở điều kiện thường tạo ra dung dịch kiềm và giải phóng khí hydrogen?

A. $\ce{Fe}$ .

B. $\ce{Cu}$ .

C. $\ce{Na}$ .

D. $\ce{Ag}$ .

Câu 10 (0,25 điểm). Dãy kim loại nào sau đây được sắp xếp theo chiều mức độ hoạt động hoá học giảm dần?

A. $\ce{K, Mg, Al, Fe, Cu}$ .

B. $\ce{Cu, Fe, Al, Mg, K}$ .

C. $\ce{K, Al, Mg, Cu, Fe}$ .

D. $\ce{Al, Mg, K, Fe, Cu}$ .

Câu 11 (0,25 điểm). Kim loại nào sau đây phản ứng được với dung dịch $\ce{FeSO4}$ để giải phóng kim loại sắt ( $\ce{Fe}$ )?

A. $\ce{Cu}$ .

B. $\ce{Ag}$ .

C. $\ce{Zn}$ .

D. $\ce{Au}$ .

Câu 12 (0,25 điểm). Trong công nghiệp, kim loại nhôm ( $\ce{Al}$ ) được sản xuất chủ yếu bằng phương pháp nào sau đây?

A. Nhiệt luyện dùng khí $\ce{CO}$ khử $\ce{Al2O3}$ .

B. Điện phân nóng chảy quặng bauxite ( $\ce{Al2O3}$ ).

C. Thuỷ luyện dùng dung dịch kiềm.

D. Nhiệt phân quặng nhôm sunfat.

Câu 13 (0,25 điểm). Gang và thép là hợp kim quan trọng của kim loại nào sau đây?

A. Đồng với kẽm.

B. Nhôm với magnesi.

C. Sắt với carbon cùng một số nguyên tố khác.

D. Chì với thiếc.

Câu 14 (0,25 điểm). Để bảo vệ vỏ tàu biển bằng thép không bị ăn mòn trong nước biển, người ta thường gắn vào phần vỏ tàu ngập nước những tấm kim loại làm bằng

A. kẽm ( $\ce{Zn}$ ).

B. đồng ( $\ce{Cu}$ ).

C. chì ( $\ce{Pb}$ ).

D. bạc ( $\ce{Ag}$ ).

Câu 15 (0,25 điểm). Cho các ứng dụng sau: dẫn điện trong gia đình, cán mỏng làm giấy bọc thực phẩm, đúc tượng đồng, chế tạo khung máy bay. Ứng dụng chế tạo vỏ khí cụ, khung máy bay nhẹ và bền chủ yếu sử dụng kim loại hoặc hợp kim của

A. nhôm.

B. sắt.

C. chì.

D. vàng.

Câu 16 (0,25 điểm). Sự phá huỷ kim loại hoặc hợp kim do tác dụng trực tiếp của các chất trong môi trường (như khí oxygen, hơi nước, acid...) xung quanh được gọi là

A. sự tôi thép.

B. sự ăn mòn kim loại.

C. sự luyện kim.

D. sự biến dạng cơ học.

PHẦN II. TRẮC NGHIỆM ĐÚNG / SAI (2,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 2. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1 (1,0 điểm). Một quả bóng cao su có khối lượng $m = 200$ g được thả rơi tự do không vận tốc đầu từ độ cao $h = 4$ m xuống nền xi măng phẳng nằm ngang. Bỏ qua sức cản của không khí, lấy gia tốc trọng trường $g = 10$ m/s $^2$ , mốc tính thế năng chọn tại mặt đất.
a) Tại vị trí bắt đầu thả rơi, cơ năng của quả bóng hoàn toàn ở dạng thế năng trọng trường và có giá trị bằng $8$ J.
b) Trong quá trình rơi tự do, động năng của quả bóng giảm dần còn thế năng trọng trường tăng dần.
c) Ngay trước khi chạm đất, vận tốc của quả bóng đạt giá trị bằng $4\sqrt{5}$ m/s.
d) Sau khi chạm đất, quả bóng nảy lên được độ cao tối đa $3$ m. Độ giảm cơ năng do chuyển hoá thành nhiệt năng và năng lượng biến dạng trong quá trình va chạm là $2$ J.

Câu 2 (1,0 điểm). Nhúng một đinh sắt ( $\ce{Fe}$ ) sạch, không gỉ vào cốc thuỷ tinh chứa khoảng 20 mL dung dịch copper(II) sulfate ( $\ce{CuSO4}$ ) màu xanh lam. Sau khoảng 10 phút, quan sát thấy bề mặt đinh sắt có lớp chất rắn màu đỏ bám vào, màu xanh của dung dịch nhạt dần.
a) Phản ứng xảy ra trong thí nghiệm minh hoạ tính kim loại của sắt hoạt động mạnh hơn đồng.
b) Lớp chất rắn màu đỏ bám trên bề mặt đinh sắt là kim loại copper ( $\ce{Cu}$ ).
c) Phương trình hoá học của phản ứng là: $\ce{Fe + CuSO4 -> FeSO4 + Cu}$ .
d) Nếu sau một thời gian nhấc đinh sắt ra, rửa sạch, sấy khô rồi đem cân thì khối lượng của đinh sắt sẽ giảm so với khối lượng ban đầu trước khi nhúng.

PHẦN III. CÂU HỎI TRẢ LỜI NGẮN (1,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 4. Mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm.

Câu 1 (0,25 điểm). Một cần cẩu nâng đều một kiện hàng có trọng lượng $P = 5000$ N lên cao $12$ m theo phương thẳng đứng trong khoảng thời gian $20$ giây. Tính công suất hoạt động của cần cẩu (tính theo đơn vị oát, W).

Câu 2 (0,25 điểm). Ở một loài thực vật lưỡng bội, gen quy định hình dạng hạt gồm 2 allele ( $A$ : hạt tròn trội hoàn toàn so với $a$ : hạt dài); gen quy định màu sắc hoa gồm 2 allele ( $B$ : hoa đỏ trội hoàn toàn so với $b$ : hoa trắng). Hai cặp gen này phân li độc lập. Cho cơ thể có kiểu gen $AaBb$ tự thụ phấn, tỉ lệ hạt dài, hoa trắng thuần chủng ( $aabb$ ) ở đời $F_1$ là bao nhiêu phần trăm (%)?

Câu 3 (0,25 điểm). Cho $4,8$ gam kim loại magnesium ( $\ce{Mg}$ ) tác dụng hết với dung dịch hydrochloric acid ( $\ce{HCl}$ ) dư, thu được khí hydrogen ( $\ce{H2}$ ) ở điều kiện chuẩn ( $25^\circ\text{C}$ , 1 bar) và muối magnesium chloride ( $\ce{MgCl2}$ ). Biết nguyên tử khối của $\ce{Mg} = 24$ , thể tích mol khí ở điều kiện chuẩn là $24,79$ L/mol. Tính thể tích khí $\ce{H2}$ (theo đơn vị lít) thu được sau phản ứng.

Câu 4 (0,25 điểm). Hòa tan hoàn toàn $5,4$ gam kim loại nhôm ( $\ce{Al}$ , có nguyên tử khối $M = 27$ ) vào lượng dư dung dịch $\ce{H2SO4}$ loãng. Khối lượng muối aluminium sulfate ( $\ce{Al2(SO4)3}$ , có khối lượng mol phân tử bằng $342$ g/mol) thu được là bao nhiêu gam?

PHẦN IV. TỰ LUẬN (3,0 điểm)

Thí sinh trình bày lời giải chi tiết cho Câu 1, Câu 2 và Câu 3.

Câu 1 (1,0 điểm - Phân môn Vật lí).
Một động cơ điện kéo một thùng vật liệu xây dựng có khối lượng $m = 80$ kg chuyển động đều lên tầng cao $15$ m theo phương thẳng đứng trong thời gian $30$ giây. Lấy gia tốc trọng trường $g = 9,8$ m/s $^2$ .
a) (0,5 điểm). Tính công có ích mà động cơ đã thực hiện để nâng thùng hàng.
b) (0,5 điểm). Biết hiệu suất của động cơ là $80\%$ . Tính công toàn phần và công suất tiêu thụ điện của động cơ.

Câu 2 (1,0 điểm - Phân môn Hoá học).
Cho $11,2$ gam bột sắt ( $\ce{Fe}$ ) vào $200$ mL dung dịch copper(II) sulfate ( $\ce{CuSO4}$ ) nồng độ $1\text{ M}$ . Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, lọc tách thu được phần chất rắn $A$ và dung dịch nước lọc $B$ .
a) (0,5 điểm). Viết phương trình hoá học xảy ra và tính khối lượng của chất rắn $A$ thu được sau phản ứng.
b) (0,5 điểm). Nêu một biện pháp thực tế thường dùng để bảo vệ các công trình bằng sắt thép không bị ăn mòn trong khí quyển và giải thích cơ sở khoa học của biện pháp đó.

Câu 3 (1,0 điểm - Phân môn Sinh học).
Ở đậu Hà Lan, tính trạng màu sắc hoa do một gene có hai allele quy định. Cho lai giữa cây hoa đỏ thuần chủng với cây hoa trắng thuần chủng thu được $F_1$ đồng loạt $100\%$ cây hoa đỏ.
a) (0,5 điểm). Biện luận xác định tính trạng trội, tính trạng lặn và quy ước gene cho phép lai trên.
b) (0,5 điểm). Cho các cây $F_1$ tự thụ phấn thu được thế hệ $F_2$ . Hãy viết sơ đồ lai từ $P$ đến $F_2$ và xác định tỉ lệ kiểu gene, tỉ lệ kiểu hình ở đời $F_2$ .

--------- HẾT ---------

Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm. Thí sinh được sử dụng Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học.

Họ và tên thí sinh: ................................................ Số báo danh: ........................

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ ĐÁP ÁN CHI TIẾT

ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KỲ I – MÔN KHTN 9

A. ĐÁP ÁN PHẦN TRẮC NGHIỆM

PHẦN I. TRẮC NGHIỆM NHIỀU LỰA CHỌN (4,0 điểm - Mỗi câu đúng được 0,25 điểm)

Câu	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12	13	14	15	16
Đáp án	B	C	B	A	B	A	B	C	C	A	C	B	C	A	A	B

PHẦN II. TRẮC NGHIỆM ĐÚNG / SAI (2,0 điểm)
Quy cách tính điểm mỗi câu:
- Đúng 1 ý: 0,10 điểm.
- Đúng 2 ý: 0,25 điểm.
- Đúng 3 ý: 0,50 điểm.
- Đúng 4 ý: 1,00 điểm.

Câu hỏi	Lệnh hỏi	Đáp án (Đ/S)	Hướng dẫn giải thích ngắn
Câu 1	a)	Đ	$W = W_t = mgh = 0,2 \cdot 10 \cdot 4 = 8$ J.
	b)	S	Quả bóng rơi xuống thì độ cao giảm $\rightarrow$ thế năng giảm; vận tốc tăng $\rightarrow$ động năng tăng.
	c)	Đ	Áp dụng định luật bảo toàn cơ năng: $W_d = W \Rightarrow \dfrac{1}{2}mv^2 = 8 \Rightarrow v = \sqrt{\dfrac{2 \cdot 8}{0,2}} = \sqrt{80} = 4\sqrt{5}$ m/s.
	d)	Đ	Cơ năng cực đại lúc nảy lên: $W' = mgh' = 0,2 \cdot 10 \cdot 3 = 6$ J. Cơ năng hao phí: $\Delta W = 8 - 6 = 2$ J.
Câu 2	a)	Đ	Kim loại $\ce{Fe}$ đẩy được $\ce{Cu}$ ra khỏi dung dịch muối chứng tỏ $\ce{Fe}$ hoạt động hoá học mạnh hơn $\ce{Cu}$ .
	b)	Đ	Chất rắn màu đỏ sinh ra bám ngoài đinh sắt chính là kim loại đồng ( $\ce{Cu}$ ).
	c)	Đ	Phương trình phản ứng đúng: $\ce{Fe + CuSO4 -> FeSO4 + Cu}$ .
	d)	S	Cứ 1 mol $\ce{Fe}$ tan ra ( $56$ g) thì có 1 mol $\ce{Cu}$ bám vào ( $64$ g) $\rightarrow$ Khối lượng đinh sắt tăng lên, không giảm.

PHẦN III. TRẢ LỜI NGẮN (1,0 điểm - Mỗi câu đúng được 0,25 điểm)

Câu	Đáp số	Hướng dẫn tóm tắt cách tính	Điểm
Câu 1	3000 (hoặc 3000 W)	$A = P \cdot h = 5000 \cdot 12 = 60000$ J. Công suất: $\mathcal{P} = \dfrac{A}{t} = \dfrac{60000}{20} = 3000$ W.	0,25
Câu 2	6,25 (hoặc 6,25%)	Phép lai $AaBb \times AaBb$ cho tỉ lệ kiểu gen $aabb = \dfrac{1}{4} \cdot \dfrac{1}{4} = \dfrac{1}{16} = 6,25\%$ .	0,25
Câu 3	4,958	$n_{\ce{Mg}} = \dfrac{4,8}{24} = 0,2\text{ mol}$ . $\ce{Mg + 2HCl -> MgCl2 + H2} \Rightarrow n_{\ce{H2}} = n_{\ce{Mg}} = 0,2\text{ mol}$ . $V_{\ce{H2}} = 0,2 \cdot 24,79 = 4,958$ lít.	0,25
Câu 4	34,2 (hoặc 34,2 g)	$n_{\ce{Al}} = \dfrac{5,4}{27} = 0,2\text{ mol}$ . Phương trình: $\ce{2Al + 3H2SO4 -> Al2(SO4)3 + 3H2}$ . $n_{\ce{Al2(SO4)3}} = \dfrac{1}{2} n_{\ce{Al}} = 0,1\text{ mol}$ . $m_{\ce{Al2(SO4)3}} = 0,1 \cdot 342 = 34,2$ g.	0,25

B. HƯỚNG DẪN CHẤM TỰ LUẬN (3,0 điểm)

Bài	Ý	Nội dung trình bày	Điểm
Câu 1 (1,0 đ)	a	Lực nâng tối thiểu bằng trọng lượng của thùng hàng: $F = P = m \cdot g = 80 \cdot 9,8 = 784$ N.	0,25
	a	Công có ích thực hiện để nâng thùng hàng: $A_{ci} = F \cdot h = 784 \cdot 15 = 11760$ J.	0,25
	b	Công toàn phần động cơ sinh ra: $H = \dfrac{A_{ci}}{A_{tp}} \cdot 100\% \Rightarrow A_{tp} = \dfrac{A_{ci} \cdot 100}{H} = \dfrac{11760}{80\%} = 14700$ J.	0,25
	b	Công suất tiêu thụ của động cơ điện: $\mathcal{P} = \dfrac{A_{tp}}{t} = \dfrac{14700}{30} = 490$ W.	0,25
Câu 2 (1,0 đ)	a	Số mol các chất ban đầu: $n_{\ce{Fe}} = \dfrac{11,2}{56} = 0,2\text{ mol}$ ; $n_{\ce{CuSO4}} = 0,2 \cdot 1 = 0,2\text{ mol}$ . Phương trình phản ứng: $\ce{Fe + CuSO4 -> FeSO4 + Cu}$ . Tỉ lệ phản ứng $1 : 1$ , do đó cả $\ce{Fe}$ và $\ce{CuSO4}$ đều phản ứng hết.	0,25
	a	Chất rắn $A$ thu được là kim loại $\ce{Cu}$ . Theo phương trình: $n_{\ce{Cu}} = n_{\ce{Fe}} = 0,2\text{ mol}$ . Khối lượng chất rắn $A$ là: $m_{\ce{Cu}} = 0,2 \cdot 64 = 12,8$ g.	0,25
	b	Nêu được một biện pháp bảo vệ sắt thép phổ biến: Sơn, mạ, bôi dầu mỡ lên bề mặt kim loại (hoặc gắn kim loại hi sinh như kẽm...).	0,25
	b	Giải thích cơ sở khoa học: Tạo một lớp màng ngăn cách bền vững, ngăn không cho kim loại bên trong tiếp xúc trực tiếp với oxygen, hơi nước và các chất ăn mòn trong khí quyển.	0,25
Câu 3 (1,0 đ)	a	$P$ thuần chủng tương phản, $F_1$ đồng tính hoa đỏ nên theo quy luật phân li của Mendel, tính trạng hoa đỏ là trội hoàn toàn so với tính trạng hoa trắng là lặn. Quy ước gene: Allele $A$ : quy định hoa đỏ; Allele $a$ : quy định hoa trắng.	0,25
	a	Cây hoa đỏ thuần chủng có kiểu gen $AA$ , cây hoa trắng thuần chủng có kiểu gen $aa$ . Kiểu gene của $F_1$ là $Aa$ ( $100\%$ hoa đỏ).	0,25
	b	Sơ đồ lai từ $P$ đến $F_2$ : $P_{t/c}$ : $AA$ (hoa đỏ) $\times$ $aa$ (hoa trắng) $G_P$ : $A$ ; $a$ $F_1$ : $Aa$ ( $100\%$ hoa đỏ). $F_1 \times F_1$ : $Aa$ (hoa đỏ) $\times$ $Aa$ (hoa đỏ) $G_{F_1}$ : $\dfrac{1}{2}A, \dfrac{1}{2}a$ ; $\dfrac{1}{2}A, \dfrac{1}{2}a$	0,25
	b	Kết quả ở đời con $F_2$ : - Tỉ lệ kiểu gene: $1\,AA : 2\,Aa : 1\,aa$ (tức $25\%\,AA : 50\%\,Aa : 25\%\,aa$ ). - Tỉ lệ kiểu hình: $3$ cây hoa đỏ : $1$ cây hoa trắng ( $75\%$ hoa đỏ : $25\%$ hoa trắng).	0,25

(Lưu ý: Thí sinh giải theo các cách khác đúng bản chất khoa học vẫn được hưởng trọn vẹn điểm số theo từng ý tương ứng).