Đề kiểm tra giữa học kì I môn Khoa học tự nhiên 6

PHẦN I. TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN NHIỀU LỰA CHỌN (3,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 12. Mỗi câu hỏi chỉ chọn một phương án đúng.

Câu 1 (0,25 điểm). Lĩnh vực nào sau đây của khoa học tự nhiên chuyên nghiên cứu về các sinh vật và các quá trình sống?

Câu 2 (0,25 điểm). Hành vi nào sau đây là an toàn khi làm việc trong phòng thực hành?

Câu 3 (0,25 điểm). Dụng cụ nào sau đây thường được dùng để quan sát rõ hơn các chi tiết nhỏ của một chiếc lá cây hoặc gân cánh côn trùng?

Câu 4 (0,25 điểm). Độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) của một chiếc thước đo độ dài là

Câu 5 (0,25 điểm). Để đo khối lượng của một quả táo, ta nên sử dụng dụng cụ nào sau đây?

Câu 6 (0,25 điểm). Trong hệ đơn vị đo lường chính thức của nước ta, đơn vị chuẩn để đo thời gian là

Câu 7 (0,25 điểm). Trong thang nhiệt độ Celsius ($^\circ\text{C}$), nhiệt độ sôi của nước tinh khiết ở áp suất tiêu chuẩn là

Câu 8 (0,25 điểm). Ở điều kiện thường, chất nào sau đây tồn tại ở thể lỏng?

Câu 9 (0,25 điểm). Nhiên liệu nào sau đây tồn tại ở thể lỏng ở điều kiện thường?

Câu 10 (0,25 điểm). Phương pháp nào sau đây thích hợp nhất để tách cát ra khỏi hỗn hợp gồm cát và nước?

Câu 11 (0,25 điểm). Quá trình chất chuyển từ thể lỏng sang thể hơi (thể khí) được gọi là

Câu 12 (0,25 điểm). Hiện tượng các giọt sương đọng trên lá cây vào buổi sáng sớm là ví dụ về

PHẦN II. TRẮC NGHIỆM ĐÚNG/SAI (2,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 2. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1 (1,0 điểm). Khi thực hiện các phép đo đại lượng vật lí trong đời sống và học tập:
a) Giới hạn đo (GHĐ) của một dụng cụ đo là giá trị lớn nhất ghi trên dụng cụ đó.
b) Khi đo thể tích chất lỏng bằng bình chia độ, ta phải đặt bình nghiêng theo hướng nhìn để dễ đọc kết quả.
c) Đơn vị đo khối lượng hợp pháp của nước ta là kilôgam ($\text{kg}$).
d) Để đo thời gian vận động viên chạy cự li ngắn $100$ m, người ta thường dùng đồng hồ treo tường.

Câu 2 (1,0 điểm). Khi tìm hiểu về sự chuyển thể của chất và việc sử dụng nhiên liệu:
a) Quá trình nước đá biến thành nước lỏng là sự nóng chảy.
b) Xăng, dầu hỏa và khí gas đều là những nhiên liệu dễ bắt cháy.
c) Sự ngưng tụ là quá trình chất chuyển từ thể lỏng sang thể rắn.
d) Tắt bếp ngay sau khi đun nấu xong giúp sử dụng nhiên liệu an toàn và tiết kiệm.

PHẦN III. TRẢ LỜI NGẮN (2,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 8. Ghi kết quả/câu trả lời ngắn gọn vào bài làm.

Câu 1 (0,25 điểm). Việc nghiên cứu sự chuyển động của các hành tinh quanh Mặt Trời thuộc lĩnh vực khoa học tự nhiên nào?

Câu 2 (0,25 điểm). Để quan sát cấu tạo chi tiết của tế bào biểu bì vảy hành, người ta phải dùng loại kính quang học nào?

Câu 3 (0,25 điểm). Một túi đường có khối lượng ghi trên bao bì là $2,5$ kg. Khối lượng đó tương ứng với bao nhiêu gam ($\text{g}$)?

Câu 4 (0,25 điểm). Trên một nhiệt kế rượu có vạch chia từ $-10^\circ\text{C}$ đến $110^\circ\text{C}$. Giới hạn đo của nhiệt kế này là bao nhiêu $^\circ\text{C}$?

Câu 5 (0,25 điểm). Hiện tượng nước lỏng chuyển thành hơi nước ở bề mặt thoáng của chất lỏng gọi là hiện tượng gì?

Câu 6 (0,25 điểm). Khí nào trong không khí cần thiết cho quá trình hô hấp của con người và duy trì sự cháy?

Câu 7 (0,25 điểm). Một bạn học sinh hoàn thành một bài tập ngắn trong thời gian 2 phút 15 giây. Đổi thời gian làm bài của bạn đó ra đơn vị giây được kết quả bằng bao nhiêu?

Câu 8 (0,25 điểm). Ở điều kiện thường và áp suất tiêu chuẩn, nước đá bắt đầu nóng chảy ở nhiệt độ bao nhiêu độ Celsius ($^\circ\text{C}$)?

PHẦN IV. TỰ LUẬN (3,0 điểm)

Câu 1 (1,0 điểm). Em hãy nêu 2 biện pháp sử dụng nhiên liệu an toàn, tiết kiệm trong gia đình và giải thích vì sao không được dùng nước để dập tắt đám cháy do xăng dầu gây ra.

Câu 2 (1,0 điểm).
a) Đổi khoảng thời gian 1 giờ 25 phút ra đơn vị phút.
b) Đặt một cốc nước đá trên bàn, sau một thời gian quan sát thấy có các giọt nước li ti đọng ở mặt ngoài thành cốc. Hãy giải thích hiện tượng trên dựa vào kiến thức về sự chuyển thể của chất.

Câu 3 (1,0 điểm).
a) Hãy kể tên các quá trình sống cơ bản mà tế bào có thể thực hiện được.
b) Nhờ quá trình nào tế bào tăng lên về kích thước và nhờ quá trình nào tế bào tăng lên về số lượng?

--------- HẾT ---------

Họ và tên thí sinh: .............................................................. Số báo danh: ........................

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM

A. HƯỚNG DẪN CHUNG

- Học sinh trình bày theo cách khác nhưng đúng bản chất khoa học và lập luận chặt chẽ vẫn cho điểm tối đa theo từng phần.
- Điểm toàn bài là tổng điểm của các câu thành phần, làm tròn theo quy định (thường giữ nguyên bước điểm 0,25 hoặc 0,1 ở câu trắc nghiệm đúng/sai).
- Ở phần tự luận, học sinh viết thiếu hoặc sai đơn vị đo trừ 0,25 điểm trên toàn bài.

B. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM

PHẦN I. TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN NHIỀU LỰA CHỌN (3,0 điểm)

Mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm.

Giải thích vắn tắt:
- Câu 1 (C): Sinh học là lĩnh vực chuyên nghiên cứu về vật sống (sinh vật) và các quá trình sống.
- Câu 2 (A): Trang bị găng tay và kính bảo hộ giúp bảo vệ cơ thể khỏi hóa chất độc hại, ăn mòn; tuyệt đối không nếm, ngửi trực tiếp hoặc tự ý trộn hóa chất.
- Câu 3 (A): Kính lúp cầm tay có độ phóng đại vừa phải (từ $3$ đến $20$ lần), thích hợp quan sát gân lá, sâu bọ, cánh côn trùng.
- Câu 4 (B): Độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) là độ dài giữa hai vạch chia liên tiếp trên dụng cụ đo.
- Câu 5 (C): Cân điện tử dùng để đo khối lượng với độ chính xác thích hợp cho vật nhỏ như quả táo.
- Câu 6 (B): Đơn vị đo thời gian chuẩn trong hệ SI và quy chuẩn đo lường Việt Nam là giây ($\text{s}$).
- Câu 7 (C): Trong thang nhiệt độ Celsius, nhiệt độ sôi của nước tinh khiết ở áp suất tiêu chuẩn là $100^\circ\text{C}$.
- Câu 8 (B): Dầu ăn ở điều kiện thường ở thể lỏng; sắt và muối ăn ở thể rắn; oxygen ở thể khí.
- Câu 9 (C): Xăng tồn tại ở thể lỏng ở nhiệt độ thường; than và củi ở thể rắn; biogas ở thể khí.
- Câu 10 (A): Cát không tan trong nước, tạo thành hỗn hợp không đồng nhất rắn - lỏng nên phương pháp lọc là phù hợp nhất để tách cát.
- Câu 11 (C): Quá trình chuyển từ thể lỏng sang thể hơi (khí) là sự bay hơi (hoặc sự hóa hơi).
- Câu 12 (C): Ban đêm nhiệt độ hạ thấp, hơi nước trong không khí ngưng tụ thành các giọt nước đọng trên lá tạo thành sương.

PHẦN II. TRẮC NGHIỆM ĐÚNG/SAI (2,0 điểm)

Quy tắc tính điểm theo quy định của Bộ GD&ĐT cho mỗi câu:
- Đúng 1 ý: 0,1 điểm
- Đúng 2 ý: 0,25 điểm
- Đúng 3 ý: 0,5 điểm
- Cả 4 ý: 1,0 điểm

PHẦN III. TRẢ LỜI NGẮN (2,0 điểm)

Mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm.

PHẦN IV. TỰ LUẬN (3,0 điểm)

Lưu ý khi chấm:
- Ở Câu 3 Tự luận: Nếu học sinh chỉ nêu được khái niệm lớn lên và phân chia tế bào mà chưa liên hệ giải thích cây cao lên và xum xuê cành lá thì cho tối đa 0,7 điểm.
- Ở Câu 1 Tự luận: Học sinh giải thích đúng bản chất "xăng dầu nhẹ hơn nước, nổi lên và lan rộng" là được trọn 0,5 điểm.