Đề kiểm tra đánh giá giữa học kì I - Khoa học tự nhiên 6 - Trường THCS Bùi Bằng Đoàn

Họ tên: ..................................................................... Lớp: ............
Thứ ............, ngày ...... tháng ...... năm 20......

I. PHẦN TRẮC NGHIỆM (7,0 điểm)

1. Câu hỏi nhiều lựa chọn (3,0 điểm)

Khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng nhất. Mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm.

Câu 1. Lĩnh vực nào của Khoa học tự nhiên nghiên cứu về chuyển động, lực và năng lượng?

Câu 2. Theo quy định an toàn trong phòng thực hành, hành động nào sau đây không được phép thực hiện?

Câu 3. Các loại kính lúp thông dụng trong phòng thực hành có khả năng phóng to ảnh của một vật được quan sát khoảng bao nhiêu lần?

Câu 4. Trên kính hiển vi quang học, bộ phận nào là nơi đặt tiêu bản để quan sát và có kẹp giữ?

Câu 5. Trong Hệ đơn vị đo lường hợp pháp của nước ta, đơn vị cơ bản dùng để đo độ dài là

Câu 6. Dụng cụ nào sau đây được dùng để đo khối lượng của một vật?

Câu 7. Khi sử dụng đồng hồ bấm giây để đo thời gian của một hoạt động, muốn đưa số chỉ của đồng hồ về vạch số $0$ trước khi tiến hành đo, ta cần nhấn nút nào?

Câu 8. Hiện tượng nào sau đây được dùng làm cơ sở để chế tạo các loại nhiệt kế chất lỏng thông thường?

Câu 9. Dựa vào các đặc điểm đặc trưng của vật thể, trong các vật thể sau đây, vật thể nào là vật sống?

Câu 10. Quá trình chất chuyển từ thể rắn sang thể lỏng được gọi là

Câu 11. Trong điều kiện thông thường, chất khí nào chiếm phần trăm thể tích lớn nhất (khoảng $78\%$) trong không khí?

Câu 12. Vật liệu nào sau đây có tính chất trong suốt, cho ánh sáng đi qua, dẫn nhiệt kém, không dẫn điện, cứng nhưng giòn và dễ vỡ?

2. Câu hỏi Đúng - Sai (2,0 điểm)

Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, học sinh chọn Đúng (Đ) hoặc Sai (S).

Câu 1. Một nhóm học sinh tìm hiểu và thực hiện các phép đo độ dài, khối lượng, nhiệt độ trong giờ thực hành Khoa học tự nhiên:
a) Giới hạn đo (GHĐ) của thước là độ dài lớn nhất ghi trên thước.
b) Trong thang nhiệt độ Xen-xi-út ($^\circ\text{C}$), nhiệt độ của nước đá đang tan là $100^\circ$C.
c) Khi dùng thước thẳng để đo chiều dài chiếc bút chì, nếu đặt mắt nhìn xiên theo hướng lệch sang một bên so với đầu bút thì vẫn thu được kết quả đo chính xác.
d) Để đo khối lượng của một chiếc cặp sách ước lượng khoảng $3$ kg, học sinh nên chọn chiếc cân đồng hồ có GHĐ $5$ kg thay vì chiếc cân có GHĐ $1$ kg để chỉ cần cân một lần và không làm hỏng cân.

Câu 2. Cho các nhận định sau về tính chất của chất, các thể của chất, oxygen và một số vật liệu thông dụng quanh ta:
a) Ở điều kiện thường, khí oxygen không màu, không mùi, không vị, ít tan trong nước và nặng hơn không khí.
b) Các chất ở thể rắn rất dễ bị nén và dễ dàng lan toả trong không gian theo mọi hướng.
c) Đinh sắt cứng, màu trắng xám khi để lâu ngoài không khí ẩm bị biến đổi thành lớp gỉ sắt màu nâu, giòn và xốp là hiện tượng thể hiện tính chất hoá học của sắt.
d) Khi sản xuất nồi kim loại để đun nấu, người ta thường làm quai nồi bằng kim loại giống như thân nồi vì kim loại dẫn nhiệt tốt giúp người dùng cầm nắm không bị bỏng.

3. Câu trả lời ngắn (2,0 điểm)

Học sinh tính toán và ghi kết quả là một con số vào dòng đáp án của mỗi câu. Mỗi câu trả lời đúng được 0,5 điểm.

Câu 1. Trên một chiếc thước thẳng có vạch chia lớn nhất ghi số $20$ cm. Khoảng cách giữa hai vạch ghi số $0$ và số $1$ (ứng với $1$ cm) được chia đều thành $10$ khoảng bằng nhau. Độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) của chiếc thước này bằng bao nhiêu milimét ($\text{mm}$)?
Đáp án: ..................................................

Câu 2. Cho các hiện tượng và quá trình sau: (1) Nước đá tan chảy thành nước lỏng ở $0^\circ$C; (2) Đá vôi rắn chắc khi đem nung tạo ra chất mới là vôi sống; (3) Than đá màu đen khi cháy tạo ra khí carbon dioxide; (4) Nước sôi ở $100^\circ$C chuyển thành hơi nước; (5) Đun nóng đường trắng trên bát sứ đến khi chuyển thành chất màu đen có vị đắng. Có bao nhiêu quá trình trong các quá trình trên thể hiện tính chất hoá học của chất?
Đáp án: ..................................................

Câu 3. Một học sinh dùng cân điện tử để xác định khối lượng của phần nước chứa trong một chiếc cốc thuỷ tinh. Khi đặt chiếc cốc rỗng lên đĩa cân, màn hình hiển thị $120$ g. Sau khi rót nước vào cốc và đặt lại lên đĩa cân (không nhấn nút TARE), màn hình hiển thị $0,45$ kg. Khối lượng của phần nước chứa trong cốc bằng bao nhiêu gam ($\text{g}$)?
Đáp án: ..................................................

Câu 4. Trong không khí ở điều kiện thường, khí oxygen chiếm khoảng $21\%$ về thể tích. Một phòng học có thể tích không khí là $150$ m$^3$ thì thể tích khí oxygen có trong phòng học đó là bao nhiêu mét khối ($\text{m}^3$)?
Đáp án: ..................................................

II. PHẦN TỰ LUẬN (3,0 điểm)

Câu 1 (1,0 điểm). Trong giờ thực hành đo nhiệt độ, giáo viên luôn nhắc nhở học sinh phải thực hiện đúng thao tác và quy định an toàn khi sử dụng nhiệt kế thuỷ ngân.
a) Giải thích tại sao trước khi dùng nhiệt kế y tế thuỷ ngân để đo thân nhiệt, ta phải vẩy mạnh cho cột thuỷ ngân tụt xuống và khi đọc kết quả đo không được dùng tay nắm chặt vào bầu nhiệt kế?
b) Nếu chẳng may làm vỡ nhiệt kế thuỷ ngân trong phòng thực hành, em cần xử lí như thế nào để đảm bảo an toàn?

Câu 2 (1,0 điểm). Vật liệu đóng vai trò rất quan trọng trong việc sản xuất các đồ dùng sinh hoạt hằng ngày.
a) Quan sát chiếc ấm điện đun nước trong gia đình, ta thấy phần thân ấm và lõi dây dẫn điện thường làm bằng kim loại, còn phần tay cầm và vỏ bọc dây điện lại làm bằng nhựa. Dựa vào tính chất của vật liệu, em hãy giải thích cách lựa chọn vật liệu trên.
b) Trên đáy các vỏ chai nước khoáng bằng nhựa thường có kí hiệu hình tam giác kèm chữ PETE (như hình bên). Gia đình em có nên tái sử dụng loại chai nhựa này nhiều lần để đựng nước uống (đặc biệt là nước nóng) không? Vì sao? Hãy nêu hai cách xử lí phù hợp đối với vỏ chai nhựa này sau khi dùng xong để bảo vệ môi trường.

Câu 3 (1,0 điểm). Vận dụng kiến thức về sự chuyển thể của chất và thành phần không khí để giải thích các tình huống sau:
a) Khi đun nước trên bếp, lúc nước đã bắt đầu sôi ở $100^\circ$C, nếu ta tiếp tục vặn lửa thật to thì nhiệt độ của nước trong nồi có tăng lên trên $100^\circ$C không? Vì sao khi nấu canh, lúc nước trong nồi vừa sôi người ta thường vặn nhỏ lửa lại?
b) Để xác định thành phần phần trăm thể tích của khí oxygen trong không khí, một bạn học sinh đặt cây nến đang cháy vào chậu nước rồi úp chiếc cốc thuỷ tinh hình trụ có chia $5$ phần bằng nhau lên ngọn nến. Theo lí thuyết, khi nến tắt, chất lỏng sẽ dâng lên chiếm khoảng $\dfrac{1}{5}$ thể tích cốc, nhưng do bạn học sinh dùng nước lọc thông thường thay cho nước vôi trong (hoặc dung dịch kiềm loãng) nên mực nước dâng lên thấp hơn vạch $\dfrac{1}{5}$. Em hãy giải thích nguyên nhân dẫn đến kết quả trên.

--------- HẾT ---------

Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM

I. PHẦN TRẮC NGHIỆM (7,0 điểm)

1. Câu hỏi nhiều lựa chọn (3,0 điểm)

Mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm.

2. Câu hỏi Đúng - Sai (2,0 điểm)

Mỗi câu gồm 4 ý, điểm tối đa là 1,0 điểm/câu (mỗi ý trả lời đúng được 0,25 điểm; hoặc tính theo thang điểm bậc thang: đúng 1 ý được 0,1 điểm; đúng 2 ý được 0,25 điểm; đúng 3 ý được 0,5 điểm; đúng cả 4 ý được 1,0 điểm).

3. Câu trả lời ngắn (2,0 điểm)

Mỗi câu trả lời đúng được 0,5 điểm.

II. PHẦN TỰ LUẬN (3,0 điểm)

Lưu ý: Học sinh trình bày theo cách diễn đạt khác nhưng đúng bản chất khoa học vẫn cho điểm tối đa tương ứng với từng ý.