Bộ 4 đề kiểm tra Giữa học kì I Công nghệ 10 Trồng trọt kèm Ma trận, Bản đặc tả và Đáp án chi tiết

MA TRẬN VÀ BẢN ĐẶC TẢ ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I

MÔN: CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT

(Theo định hướng Công văn số 7991/BGDĐT-GDTrH)

1. Khung ma trận đề kiểm tra

Tỉ lệ: Nhận biết 40% – Thông hiểu 30% – Vận dụng 30%; Trắc nghiệm 70% – Tự luận 30%.

2. Bản đặc tả đề kiểm tra

PHẦN I. CÂU TRẮC NGHIỆM NHIỀU PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN (3,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 12. Mỗi câu hỏi chỉ chọn một phương án.

Câu 1 (0,25 điểm). Năm 2020, cơ giới hóa trong trồng trọt ở nước ta đạt tỉ lệ cao nhất ở khâu nào sau đây?

Câu 2 (0,25 điểm). Sản phẩm nào sau đây không thuộc lĩnh vực trồng trọt?

Câu 3 (0,25 điểm). Cây trồng nào sau đây thuộc nhóm cây á nhiệt đới?

Câu 4 (0,25 điểm). Yếu tố nào sau đây được coi là quan trọng nhất, quy định năng suất và phẩm chất nông sản cũng như khả năng chống chịu sâu bệnh của cây trồng?

Câu 5 (0,25 điểm). Trong phần rắn của đất trồng, chất vô cơ chiếm tỉ lệ khoảng bao nhiêu phần trăm?

Câu 6 (0,25 điểm). Hạt đất có kích thước lớn nhất trong thành phần cơ giới của đất là

Câu 7 (0,25 điểm). Lớp ion nào của keo đất giữ vai trò quyết định điện tích và tên gọi của hạt keo?

Câu 8 (0,25 điểm). Loại đất nào sau đây hạn chế mạnh mẽ sự hút nước và dinh dưỡng của cây do có nồng độ muối hòa tan vượt quá mức $2,56‰$?

Câu 9 (0,25 điểm). Biện pháp kỹ thuật nào sau đây là quan trọng nhất để khử chua và nâng cao độ pH cho đất trồng?

Câu 10 (0,25 điểm). Giá thể hữu cơ tự nhiên có ưu điểm xốp nhẹ, giữ ẩm tốt nhưng lại có nhược điểm lớn nhất là nghèo chất dinh dưỡng là

Câu 11 (0,25 điểm). Loại khoáng chất chiếm hàm lượng chủ yếu trong giá thể khoáng perlite là

Câu 12 (0,25 điểm). Trong sản xuất giá thể trấu hun, trấu cần được đốt trong điều kiện nào để vỏ trấu không bị biến hoàn toàn thành tro trắng?

PHẦN II. CÂU TRẮC NGHIỆM ĐÚNG SAI (4,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1 (1,0 điểm). Ngành trồng trọt đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc cung cấp nguyên liệu cho các ngành kinh tế khác, đồng thời gắn liền mật thiết với ngành chăn nuôi.
a) Thức ăn dùng trong chăn nuôi chủ yếu là các phụ phẩm hoặc sản phẩm thu hoạch từ trồng trọt như ngô, đậu tương, cỏ voi.
b) Phát triển nguồn nguyên liệu trồng trọt tại chỗ giúp ngành chăn nuôi giảm bớt sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu, hạ giá thành sản xuất.
c) Mở rộng diện tích trồng thức ăn chăn nuôi mà không chú trọng quản lí nguồn nước và đất sẽ làm gia tăng nguy cơ suy thoái tài nguyên đất.
d) Việc sử dụng sản phẩm trồng trọt làm thức ăn cho vật nuôi làm triệt tiêu hiệu quả kinh tế chung của ngành nông nghiệp hiện đại.

Câu 2 (1,0 điểm). Công nghệ nhà kính kết hợp hệ thống tưới nước tự động là giải pháp mũi nhọn trong sản xuất nông nghiệp công nghệ cao hiện nay.
a) Nhà kính giúp chủ động kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm và cường độ chiếu sáng, hạn chế sâu bệnh hại xâm nhập từ bên ngoài.
b) Ứng dụng hệ thống tưới nhỏ giọt trong nhà kính giúp tiết kiệm nước, giảm rửa trôi phân bón và phân bổ dinh dưỡng trực tiếp đến rễ cây.
c) Xây dựng nhà kính làm cho cây trồng hoàn toàn không thể quang hợp do vật liệu che phủ hấp thụ hết ánh sáng mặt trời.
d) Chi phí đầu tư ban đầu cho nhà kính công nghệ cao khá lớn nên cần tính toán hiệu quả kinh tế và loại cây trồng phù hợp để thu hồi vốn.

Câu 3 (1,0 điểm). Bảng số liệu sau thể hiện phản ứng của đất và khả năng hấp thu dinh dưỡng của một số loại cây trồng phổ biến:

a) Độ chua của đất ($\text{pH}$) ảnh hưởng trực tiếp đến trạng thái dinh dưỡng và sự hòa tan của các ion khoáng trong dung dịch đất.
b) Khi đất quá chua ($\text{pH} < 4,5$), nồng độ các ion $\ce{Al^3+}$, $\ce{Fe^3+}$ tự do tăng cao gây độc trực tiếp cho bộ rễ của cây trồng.
c) Cây họ Đậu thích hợp nhất khi được trồng trên nền đất có tính acid rất mạnh ($\text{pH}$ từ $3,5$ đến $4,0$).
d) Để khắc phục đất bị chua hóa cho vùng trồng lúa và đậu, biện pháp tối ưu nhất là thường xuyên bón vôi kết hợp bổ sung phân hữu cơ hoai mục.

Câu 4 (1,0 điểm). Giá thể trồng cây là vật liệu được sử dụng phổ biến trong hệ thống trồng cây không dùng đất hoặc sản xuất cây cảnh giá trị cao.
a) Giá thể hữu cơ tự nhiên như mụn dừa, trấu hun, mùn cưa thân thiện với môi trường và có khả năng giữ ẩm rất tốt.
b) Giá thể gốm nung ở nhiệt độ cao có cấu trúc trơ, thoát nước nhanh, không có vi sinh vật gây hại nhưng bản thân nó nghèo dinh dưỡng.
c) Khi trồng lan, nhà vườn chỉ nên dùng duy nhất một loại than củi mà tuyệt đối không được phối trộn thêm trấu hun hay vỏ thông.
d) Perlite là loại giá thể khoáng vô cơ có tính chất nhẹ, ngậm nước, giúp vùng rễ cây trồng tơi xốp và cân bằng nhiệt độ trong bầu ươm.

PHẦN III. CÂU HỎI TỰ LUẬN (3,0 điểm)

Thí sinh trình bày bài làm cho Câu 1 và Câu 2.

Câu 1 (1,5 điểm). Hãy phân tích vai trò của đất đối với đời sống của cây trồng. Tại sao nói đất trồng là tư liệu sản xuất đặc biệt không thể thay thế trong sản xuất nông nghiệp truyền thống?

Câu 2 (1,5 điểm). Gia đình bạn Minh trồng cùng một giống cà chua trên hai khu đất có diện tích bằng nhau:
- Khu đất A: Đất tơi xốp, giàu mùn, rãnh thoát nước tốt, được chiếu sáng $7 - 8$ giờ/ngày và bón phân hữu cơ cân đối. Cây phát triển xanh tốt, sai quả.
- Khu đất B: Đất bị nén chặt, chai cứng, thường xuyên ngập úng sau mưa lớn, thiếu ánh sáng do bị tán cây lớn che phủ. Cây còi cọc, vàng lá, rụng hoa và cho quả rất ít.
a) Theo em, nguyên nhân chính nào dẫn đến sự khác biệt rõ rệt về sinh trưởng và năng suất cây cà chua ở hai khu đất trên?
b) Em hãy đề xuất $3$ biện pháp kĩ thuật cụ thể để cải tạo khu đất B giúp tăng hiệu quả trồng trọt ở mùa vụ tiếp theo.

--------- HẾT ---------

Họ và tên thí sinh: ................................................................ Số báo danh: ........................

A. HƯỚNG DẪN CHUNG

- Chấm theo đúng thang điểm và barem chi tiết đã công bố. Điểm toàn bài quy đổi về thang điểm 10,0, làm tròn đến số thập phân thứ hai.
- Ở phần tự luận, học sinh có cách diễn đạt khác nhưng đúng bản chất khoa học vẫn cho điểm tối đa theo từng bước quy định.

B. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM

PHẦN I. CÂU TRẮC NGHIỆM NHIỀU PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN (3,0 điểm)

(Mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm)

PHẦN II. CÂU TRẮC NGHIỆM ĐÚNG SAI (4,0 điểm)

Quy tắc tính điểm theo quy định:
- Đúng 1 ý: được 0,1 điểm.
- Đúng 2 ý: được 0,25 điểm.
- Đúng 3 ý: được 0,5 điểm.
- Đúng cả 4 ý: được 1,0 điểm.

PHẦN III. TỰ LUẬN (3,0 điểm)

PHẦN I. CÂU TRẮC NGHIỆM NHIỀU PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN (3,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 12. Mỗi câu hỏi chỉ chọn một phương án.

Câu 1 (0,25 điểm). Ngành công nghiệp nào sau đây phụ thuộc nhiều nhất vào nguồn nguyên liệu tươi sống từ hoạt động trồng trọt?

Câu 2 (0,25 điểm). Quốc gia nào sau đây tuy có diện tích đất nông nghiệp nhỏ nhưng đứng thứ hai thế giới về giá trị xuất khẩu nông sản nhờ áp dụng công nghệ cao?

Câu 3 (0,25 điểm). Loại cây trồng nào dưới đây thuộc nhóm cây sống hằng năm?

Câu 4 (0,25 điểm). Khoảng nhiệt độ thích hợp nhất cho quá trình sinh trưởng và phát triển của đại đa số các loại cây trồng hiện nay là

Câu 5 (0,25 điểm). Thành phần cơ giới của đất trồng được xác định dựa trên tỉ lệ phần trăm của các loại hạt nào sau đây?

Câu 6 (0,25 điểm). Đất có phản ứng kiềm khi dung dịch đất có giá trị pH nằm trong khoảng nào sau đây?

Câu 7 (0,25 điểm). Chất hữu cơ trong đất trồng chủ yếu được tạo thành từ quá trình nào sau đây?

Câu 8 (0,25 điểm). Biện pháp thủy lợi nào sau đây giúp ngăn chặn trực tiếp hiện tượng nước biển xâm nhập sâu vào đồng ruộng vùng ven biển?

Câu 9 (0,25 điểm). Loại đất nào có đặc điểm tầng canh tác mỏng, thành phần cơ giới nhẹ, chua và vi sinh vật có ích hoạt động rất kém?

Câu 10 (0,25 điểm). Phương pháp công nghệ cung cấp chất dinh dưỡng cho cây trồng dưới dạng các hạt sương mịn bám vào hệ thống rễ lơ lửng trong không khí được gọi là

Câu 11 (0,25 điểm). Giá thể xơ dừa có ưu điểm rất lớn về độ thoáng khí và giữ ẩm, tuy nhiên trước khi sử dụng bắt buộc phải xử lí chất nào để tránh làm sun và nghẽn rễ non?

Câu 12 (0,25 điểm). Trong quy trình sản xuất giá thể gốm nung, mục đích chủ yếu của việc nung viên đất ở nhiệt độ rất cao ($1200^\circ\text{C} - 1300^\circ\text{C}$) là

PHẦN II. CÂU TRẮC NGHIỆM ĐÚNG SAI (4,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1 (1,0 điểm). An ninh lương thực là vấn đề mang tính chiến lược sống còn đối với sự ổn định và phát triển của mỗi quốc gia.
a) Đảm bảo an ninh lương thực giúp quốc gia giảm thiểu sự phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu và ổn định kinh tế - xã hội.
b) Trồng trọt là ngành sản xuất nông nghiệp đóng vai trò hạt nhân trong việc cung cấp lương thực, thực phẩm thiết yếu cho toàn xã hội.
c) Việc xuất khẩu gạo và nông sản giúp Việt Nam thu về lượng ngoại tệ lớn, tạo nguồn lực cho công nghiệp hóa đất nước.
d) Tình trạng an ninh lương thực chỉ ảnh hưởng đến các nước nghèo, hoàn toàn không liên quan đến sự ổn định chính trị ở các quốc gia phát triển.

Câu 2 (1,0 điểm). Ánh sáng và nhiệt độ là các yếu tố sinh thái then chốt điều khiển các quá trình sinh lí cơ bản của cây trồng.
a) Ánh sáng cung cấp nguồn năng lượng cho quá trình quang hợp, tổng hợp chất hữu cơ nuôi sống cây.
b) Tất cả các loại cây trồng đều có nhu cầu về cường độ ánh sáng như nhau và đều phải trồng dưới ánh nắng gay gắt mới cho năng suất cao.
c) Cây phong lữ thảo khi gặp nhiệt độ thích hợp sẽ kích thích hình thành mầm hoa sớm hơn so với khi nhiệt độ môi trường bất lợi.
d) Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp làm biến tính enzym, làm gián đoạn quá trình hô hấp, thoát hơi nước và hấp thu khoáng của hệ rễ.

Câu 3 (1,0 điểm). Bảng số liệu khảo sát một khu vực đất canh tác ven biển Đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô:

a) Khu đất điểm A đang chịu tác động kép của hiện tượng nhiễm mặn và chua hóa đất.
b) Nồng độ muối $3,8‰$ tạo ra áp suất thẩm thấu cao trong dung dịch đất, làm cho rễ lúa khó hút nước, thậm chí bị mất nước dẫn đến héo chết.
c) Để cải tạo đất tại điểm A, chỉ cần bổ sung thật nhiều phân đạm hóa học nhằm thúc đẩy cây lúa lớn nhanh vượt qua hạn mặn.
d) Cần thực hiện các giải pháp tổng thể: đắp đê ngăn mặn, thau chua rửa mặn bằng nước ngọt kết hợp bón vôi và phân hữu cơ vi sinh.

Câu 4 (1,0 điểm). Sản xuất và ứng dụng giá thể trồng cây sạch bệnh là một xu hướng quan trọng trong nông nghiệp đô thị.
a) Than bùn được hình thành từ quá trình phân hủy xác thực vật trong điều kiện kị khí dài ngày.
b) Perlite là giá thể hữu cơ sinh học được chiết xuất từ mùn gỗ tự nhiên.
c) Sử dụng giá thể gốm có tác dụng hạn chế nấm bệnh và cỏ dại nhờ bề mặt khô thoáng và khả năng tái sử dụng nhiều lần.
d) Việc phối trộn giá thể trấu hun với mụn dừa và phân hữu cơ trùn quế giúp tạo môi trường có độ xốp, giữ ẩm và cân đối dinh dưỡng cho cây trồng.

PHẦN III. CÂU HỎI TỰ LUẬN (3,0 điểm)

Thí sinh trình bày bài làm cho Câu 1 và Câu 2.

Câu 1 (1,5 điểm). Trình bày các nguyên nhân chủ yếu khiến đất nông nghiệp bị chua hóa và xám bạc màu. Nêu các biện pháp kỹ thuật hiệu quả để cải tạo hai loại đất này.

Câu 2 (1,5 điểm). Vườn rau nhà bạn Lan sau nhiều năm liên tục sử dụng phân vô cơ (phân hóa học) và không bổ sung phân chuồng xuất hiện hiện tượng đất bị chai cứng, mặt đất đóng váng sau mưa, nước tưới không thấm sâu được và rau còi cọc.
a) Dưới góc độ khoa học đất trồng, hãy giải thích tại sao chỉ tăng cường bón thêm phân hóa học lại không giúp rau tốt hơn mà còn làm đất suy thoái nhanh hơn?
b) Hãy đề xuất một quy trình cải tạo đất cụ thể gồm 3 bước giúp vườn rau nhà bạn Lan phục hồi độ phì nhiêu và độ tơi xốp.

--------- HẾT ---------

Họ và tên thí sinh: ................................................................ Số báo danh: ........................

A. HƯỚNG DẪN CHUNG

- Chấm theo đúng đáp án và thang điểm quy định; chấp nhận cách diễn đạt khác của học sinh nếu chính xác về bản chất kỹ thuật trồng trọt.
- Thang điểm tổng 10,0 điểm.

B. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM

PHẦN I. CÂU TRẮC NGHIỆM NHIỀU PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN (3,0 điểm)

(Mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm)

PHẦN II. CÂU TRẮC NGHIỆM ĐÚNG SAI (4,0 điểm)

(Đúng 1 ý: 0,1 đ; đúng 2 ý: 0,25 đ; đúng 3 ý: 0,5 đ; đúng cả 4 ý: 1,0 đ)

PHẦN III. TỰ LUẬN (3,0 điểm)

PHẦN I. CÂU TRẮC NGHIỆM NHIỀU PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN (3,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 12. Mỗi câu hỏi chỉ chọn một phương án.

Câu 1 (0,25 điểm). Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, xu hướng phát triển tất yếu của nền nông nghiệp Việt Nam là

Câu 2 (0,25 điểm). Cây trồng nào sau đây thuộc nhóm cây nhiệt đới điển hình của Việt Nam?

Câu 3 (0,25 điểm). Loại cây nào sau đây thường được chọn trồng xen hoặc trồng che phủ nhằm mục đích cải tạo độ phì nhiêu và bổ sung đạm cho đất?

Câu 4 (0,25 điểm). Yếu tố sinh thái nào quy định khả năng quang hợp và độ dài chiếu sáng quyết định trực tiếp đến sự ra hoa của nhiều loại cây trồng?

Câu 5 (0,25 điểm). Phần khí trong đất trồng có vai trò cốt lõi nào sau đây đối với sự sống của cây?

Câu 6 (0,25 điểm). Cấu trúc của hạt keo đất hoàn chỉnh bao gồm các thành phần cơ bản nào sau đây?

Câu 7 (0,25 điểm). Loại đất nào sau đây có dung dịch đất chứa nồng độ ion $\ce{H+}$ lớn hơn nồng độ ion $\ce{OH-}$, độ pH thường dưới $6,6$?

Câu 8 (0,25 điểm). Biện pháp canh tác nào sau đây phù hợp nhất để hạn chế xói mòn và rửa trôi đất ở vùng đồi núi dốc?

Câu 9 (0,25 điểm). Giá thể than bùn được tạo ra chủ yếu từ quá trình nào sau đây trong tự nhiên?

Câu 10 (0,25 điểm). Quy trình sản xuất giá thể trấu hun sạch bệnh gồm 4 bước. Bước đầu tiên trong quy trình này là

Câu 11 (0,25 điểm). Để cải tạo tính chất đất mặn, người ta ưu tiên sử dụng biện pháp bón phân nào sau đây?

Câu 12 (0,25 điểm). Ưu điểm nổi bật của giá thể gốm (viên đất nung) so với các loại giá thể hữu cơ là

PHẦN II. CÂU TRẮC NGHIỆM ĐÚNG SAI (4,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1 (1,0 điểm). Người lao động làm việc trong lĩnh vực trồng trọt hiện đại thời kì chuyển đổi số cần đáp ứng các tiêu chuẩn nghề nghiệp mới.
a) Người lao động cần có sức khỏe tốt, tinh thần trách nhiệm và tính cẩn cù, kiên trì trong lao động.
b) Người làm việc trong nông nghiệp 4.0 chỉ cần dựa vào kinh nghiệm dân gian, hoàn toàn không cần học cách vận hành máy móc hiện đại.
c) Cần có ý thức bảo vệ môi trường, hạn chế lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật độc hại.
d) Có khả năng tiếp cận và ứng dụng các tiến bộ kĩ thuật số như thiết bị cảm biến độ ẩm, máy bay không người lái (drone) vào đồng ruộng.

Câu 2 (1,0 điểm). Kỹ thuật tưới nước đóng vai trò quyết định đến năng suất và chất lượng của sản phẩm trồng trọt.
a) Tưới nhỏ giọt là phương pháp đưa nước và dinh dưỡng hòa tan đến tận gốc cây một cách từ từ và liên tục.
b) Lắp đặt hệ thống tưới phun mưa ngoài trời không cần quan tâm đến tốc độ và hướng gió của khu vực canh tác.
c) Tưới nước hợp lí giúp quá trình hòa tan và hấp thu dưỡng chất của rễ cây diễn ra thuận lợi, hạn chế ngập úng.
d) Tưới tràn ngập mặt ruộng quanh năm là giải pháp canh tác hiện đại giúp tiết kiệm tối đa nguồn nước tưới.

Câu 3 (1,0 điểm). Bảng số liệu theo dõi ảnh hưởng của việc phối trộn giá thể đến khả năng nảy mầm và sinh trưởng của cây ớt chuông con sau 15 ngày ươm:

a) Việc sử dụng giá thể phối trộn hợp lí (công thức 2) giúp tăng tỉ lệ nảy mầm và chiều cao cây con vượt trội so với đất vườn.
b) Đất vườn thường tiềm ẩn mầm bệnh nấm hại và dễ bị đóng váng làm rễ cây con bị nghẹt thở, thối rễ.
c) Trấu hun chưa qua xử lí có thể chứa nhiều bụi than mịn và chất kiềm tro làm ảnh hưởng đến quá trình hút nước của rễ non.
d) Trong sản xuất cây giống thương phẩm, nông dân nên sử dụng $100\%$ đất vườn để tiết kiệm chi phí mua giá thể.

Câu 4 (1,0 điểm). Cải tạo đất chua và đất phèn là nhiệm vụ trọng tâm nhằm phát triển nông nghiệp bền vững tại Đồng bằng sông Cửu Long.
a) Biện pháp bón vôi có tác dụng giải phóng các ion $\ce{Ca^2+}$ để đẩy ion $\ce{H+}$ và $\ce{Al^3+}$ ra khỏi bề mặt hạt keo đất, nâng độ pH.
b) Kết hợp bón vôi với biện pháp thau chua rửa phèn bằng nguồn nước ngọt sông Mekong giúp rửa trôi các chất độc hại ra khỏi tầng đất mặt.
c) Sau khi bón vôi khử chua, cần tuyệt đối không được bón bất kì loại phân hữu cơ nào vì sẽ làm đất bị chai cứng trở lại.
d) Trồng các loại cây chịu phèn như tràm, khóm (dứa) hoặc luân canh lúa - tôm là hướng thích ứng kinh tế hiệu quả trên đất phèn mặn.

PHẦN III. CÂU HỎI TỰ LUẬN (3,0 điểm)

Thí sinh trình bày bài làm cho Câu 1 và Câu 2.

Câu 1 (1,5 điểm). Hãy phân biệt giá thể hữu cơ tự nhiên và giá thể trơ cứng (giá thể khoáng). Nêu ưu điểm và nhược điểm của giá thể trấu hun trong sản xuất nông nghiệp.

Câu 2 (1,5 điểm). Một hợp tác xã trồng bưởi da xanh ở tỉnh Bến Tre đang gặp tình trạng vườn cây suy kiệt: lá bưởi nhỏ, chóp lá vàng cháy, rễ tơ bị thối đen do đất bị chua nặng ($\text{pH} = 3,8$) và vào mùa khô bị nước mặn $2,8‰$ xâm nhập theo mương vườn.
a) Hãy phân tích tác hại của độ chua và độ mặn đối với bộ rễ của cây bưởi trong tình huống trên.
b) Hãy đề xuất một hệ thống giải pháp kĩ thuật đồng bộ (thủy lợi, cải tạo đất, dinh dưỡng) để phục hồi vườn bưởi trên.

--------- HẾT ---------

Họ và tên thí sinh: ................................................................ Số báo danh: ........................

A. HƯỚNG DẪN CHUNG

- Chấm bài bám sát theo barem, cho điểm theo từng bước lập luận của học sinh.
- Điểm toàn bài tính trên thang 10,0 điểm.

B. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM

PHẦN I. CÂU TRẮC NGHIỆM NHIỀU PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN (3,0 điểm)

(Mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm)

PHẦN II. CÂU TRẮC NGHIỆM ĐÚNG SAI (4,0 điểm)

(Đúng 1 ý: 0,1 đ; đúng 2 ý: 0,25 đ; đúng 3 ý: 0,5 đ; đúng cả 4 ý: 1,0 đ)

PHẦN III. TỰ LUẬN (3,0 điểm)

PHẦN I. CÂU TRẮC NGHIỆM NHIỀU PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN (3,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 12. Mỗi câu hỏi chỉ chọn một phương án.

Câu 1 (0,25 điểm). Phát biểu nào sau đây không đúng về vai trò của ngành trồng trọt đối với đời sống và kinh tế quốc gia?

Câu 2 (0,25 điểm). Cây trồng nào sau đây được xếp vào nhóm cây thân gỗ lâu năm?

Câu 3 (0,25 điểm). Khi quan sát một cây trồng thấy hiện tượng sinh trưởng còi cọc, thân cây mảnh, phiến lá chuyển vàng từ dưới lên trên và rễ kém phát triển thì cây đang gặp tình trạng nào?

Câu 4 (0,25 điểm). Kỹ thuật canh tác trong trồng trọt được hiểu chính xác là

Câu 5 (0,25 điểm). Sinh vật đất (đặc biệt là giun đất và vi sinh vật hoại sinh) có vai trò quan trọng nhất là

Câu 6 (0,25 điểm). Thành phần hạt đất nào sau đây có đường kính nhỏ nhất (dưới $0,002$ mm), quyết định tính dẻo, khả năng giữ nước và giữ phân của đất?

Câu 7 (0,25 điểm). Loại đất nào sau đây hình thành chủ yếu do ảnh hưởng của thủy triều, nước biển dâng hoặc sự tích tụ lâu năm của các muối khoáng hòa tan?

Câu 8 (0,25 điểm). Cây chè xanh là loại cây công nghiệp có đặc tính ưa sống trên nền đất có phản ứng nào sau đây?

Câu 9 (0,25 điểm). Giá thể mùn cưa được sản xuất chủ yếu từ nguồn phụ phẩm của ngành nghề nào sau đây?

Câu 10 (0,25 điểm). Giá thể perlite có đặc điểm vật lí nổi bật nào sau đây giúp bộ rễ cây non phát triển rất thuận lợi?

Câu 11 (0,25 điểm). Bước kiểm tra chất lượng và đóng gói thành phẩm trong quy trình sản xuất giá thể trấu hun hoặc mùn cưa nằm ở vị trí nào?

Câu 12 (0,25 điểm). Để tránh hiện tượng ngộ độc hữu cơ và chua hóa đất cục bộ do quá trình phân hủy kị khí rơm rạ trên ruộng lúa, nông dân nên làm gì sau khi thu hoạch?

PHẦN II. CÂU TRẮC NGHIỆM ĐÚNG SAI (4,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1 (1,0 điểm). Thành tựu ứng dụng công nghệ cao trong trồng trọt đã tạo nên bước chuyển mình mạnh mẽ cho ngành nông nghiệp thế giới.
a) Mô hình trang trại táo thông minh tại Mỹ sử dụng hệ thống giám sát tự động để kiểm soát sâu bệnh và dinh dưỡng đến từng hàng cây.
b) Khu vườn hoa Keukenhof tại Hà Lan là minh chứng tiêu biểu cho công nghệ trồng hoa chất lượng cao và du lịch sinh thái kết hợp.
c) Trang trại nông nghiệp trong nhà lớn nhất thế giới tại Nhật Bản hoàn toàn không cần dùng đất và ánh sáng mặt trời tự nhiên nhờ hệ thống đèn LED và dung dịch thủy canh.
d) Ứng dụng công nghệ cao trong trồng trọt chỉ nhằm tăng năng suất cây trồng bằng mọi giá, không cần quan tâm đến an toàn vệ sinh thực phẩm.

Câu 2 (1,0 điểm). Cây cà chua là loại rau ăn quả có giá trị kinh tế cao và có nhu cầu sinh thái rất khắt khe về ánh sáng và độ ẩm đất.
a) Cây cà chua thuộc nhóm cây ưa sáng mạnh, cần từ $6 - 8$ giờ chiếu sáng mỗi ngày để phân hóa mầm hoa và tạo màu sắc quả đẹp.
b) Khi trồng cà chua ở nơi bị bóng râm che khuất, cây vẫn sinh trưởng bình thường, lá to dày và cho quả to hơn ngoài sáng.
c) Đất trồng cà chua cần tơi xốp, giữ ẩm tốt nhưng tuyệt đối không được úng ngập nước vì rễ cây rất nhạy cảm với tình trạng ngạt thở.
d) Cà chua thu hoạch có thể dùng ăn tươi, đồng thời là nguyên liệu quan trọng cho ngành công nghiệp chế biến nước sốt và nước giải khát.

Câu 3 (1,0 điểm). Bảng theo dõi nồng độ dinh dưỡng và chất lượng sinh trưởng của cây phong lan khi sử dụng các phương thức giá thể khác nhau:

a) Than củi kết hợp vỏ thông có độ bền cao, độ thoáng khí tốt, hạn chế hiện tượng ứ nước gây thối rễ hoa lan.
b) Bột cưa mịn chưa qua xử lí giữ nước quá mức và hạt quá nhỏ làm bít kín các khe hở, gây ngạt rễ và sinh nấm bệnh.
c) Giá thể trấu hun phối trộn mụn dừa đã xử lí là môi trường rất phù hợp cho giai đoạn lan con cần duy trì độ ẩm ổn định.
d) Người trồng lan có thể dùng bất kì loại mùn gỗ ẩm ướt nào từ xưởng cưa để trồng lan ngay mà không cần xử lí phơi phóng hay diệt nấm.

Câu 4 (1,0 điểm). Thành phần và tính chất của dung dịch đất quyết định đến hiệu quả hấp thụ phân bón của cây trồng.
a) Phản ứng chua của dung dịch đất xảy ra khi nồng độ cation $\ce{H+}$ chiếm ưu thế so với anion $\ce{OH-}$.
b) Bón phân hóa học liên tục nhiều năm mà không bổ sung phân hữu cơ sẽ làm giảm độ đệm của đất, khiến đất chua nhanh chóng.
c) Dung dịch đất trung tính ($\text{pH} = 6,6 - 7,5$) là môi trường lí tưởng nhất cho phần lớn các loại cây trồng nông nghiệp hấp thu dinh dưỡng.
d) Khi đất bị chua, nông dân nên tăng gấp đôi lượng phân lân hóa học để trung hòa hết acid trong đất thay vì bón vôi.

PHẦN III. CÂU HỎI TỰ LUẬN (3,0 điểm)

Thí sinh trình bày bài làm cho Câu 1 và Câu 2.

Câu 1 (1,5 điểm).
a) Trình bày khái niệm keo đất và cấu tạo một hạt keo đất.
b) Tại sao lớp ion bù (đặc biệt là lớp ion khuếch tán) lại có vai trò quyết định đến khả năng giữ phân bón và trao đổi chất dinh dưỡng của đất với cây trồng?

Câu 2 (1,5 điểm). Tại một xã ven biển, nhiều hộ nông dân chuyển đổi từ trồng lúa kém hiệu quả sang đào ao nuôi tôm. Sau vài năm, các thửa ruộng trồng lúa liền kề có hiện tượng năng suất sụt giảm nghiêm trọng, mặt ruộng xuất hiện các vệt váng trắng mỏng vào mùa khô, lúa gieo bị chết lụi.
a) Hãy xác định hiện tượng suy thoái đất đang diễn ra tại các thửa ruộng liền kề trên và giải thích nguyên nhân gây ra hiện tượng đó.
b) Em hãy đề xuất $3$ giải pháp kĩ thuật để ngăn chặn sự xâm nhập mặn và khôi phục hiệu quả sản xuất cho diện tích đất trồng lúa này.

--------- HẾT ---------

Họ và tên thí sinh: ................................................................ Số báo danh: ........................

A. HƯỚNG DẪN CHUNG

- Chấm bài theo đúng barem thang điểm chi tiết.
- Các câu hỏi tình huống thực tế cho phép học sinh diễn đạt theo ngôn ngữ của bản thân nhưng phải đúng logic nông nghiệp học.

B. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM

PHẦN I. CÂU TRẮC NGHIỆM NHIỀU PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN (3,0 điểm)

(Mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm)

PHẦN II. CÂU TRẮC NGHIỆM ĐÚNG SAI (4,0 điểm)

(Đúng 1 ý: 0,1 đ; đúng 2 ý: 0,25 đ; đúng 3 ý: 0,5 đ; đúng cả 4 ý: 1,0 đ)

PHẦN III. TỰ LUẬN (3,0 điểm)