Đề kiểm tra giữa kì 1 Công nghệ 12 Điện - Điện tử (KNTT)

MA TRẬN VÀ BẢN ĐẶC TẢ ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I

MÔN: CÔNG NGHỆ 12 – ĐỊNH HƯỚNG CÔNG NGHỆ ĐIỆN – ĐIỆN TỬ
BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

1. Khung ma trận đề kiểm tra

Tỉ lệ nhận thức: Nhận biết 30% – Thông hiểu 30% – Vận dụng 40%; 100% trắc nghiệm (Phần I: 6,0 điểm; Phần II: 4,0 điểm).

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn (6,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 24. Mỗi câu hỏi chỉ chọn một phương án đúng nhất. Mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm.

Câu 1 (0,25 điểm). Lĩnh vực kĩ thuật điện nghiên cứu, ứng dụng khoa học kĩ thuật chủ yếu liên quan đến quá trình nào sau đây?

Câu 2 (0,25 điểm). Trong đời sống sinh hoạt, thiết bị nào sau đây biến đổi trực tiếp điện năng thành cơ năng?

Câu 3 (0,25 điểm). Công việc nào sau đây thuộc nhiệm vụ chính của kĩ sư điện?

Câu 4 (0,25 điểm). Yêu cầu quan trọng hàng đầu về an toàn đối với người lao động trong ngành kĩ thuật điện là gì?

Câu 5 (0,25 điểm). Thành phần nào sau đây không thuộc cấu trúc cơ bản của hệ thống điện quốc gia?

Câu 6 (0,25 điểm). Chức năng cơ bản của lưới điện truyền tải trong hệ thống điện quốc gia là

Câu 7 (0,25 điểm). Nguồn điện xoay chiều ba pha được tạo ra từ thiết bị nào sau đây?

Câu 8 (0,25 điểm). Trong máy phát điện xoay chiều ba pha, ba cuộn dây stato đặt lệch nhau một góc bao nhiêu trong không gian?

Câu 9 (0,25 điểm). Kí hiệu của dây trung tính trong mạng điện xoay chiều ba pha bốn dây là

Câu 10 (0,25 điểm). Dạng năng lượng sơ cấp nào sau đây được sử dụng để làm quay tuabin trong nhà máy thuỷ điện?

Câu 11 (0,25 điểm). Nhà máy điện nào sau đây sử dụng nguồn năng lượng tái tạo?

Câu 12 (0,25 điểm). Hành vi nào sau đây góp phần sử dụng điện an toàn và tiết kiệm trong gia đình?

Câu 13 (0,25 điểm). Vì sao kĩ thuật điện đóng vai trò then chốt trong quá trình chuyển đổi số và công nghiệp 4.0?

Câu 14 (0,25 điểm). Một học sinh tốt nghiệp THPT yêu thích nghiên cứu sâu, tính toán thiết kế mạng điện và vận hành hệ thống vi điều khiển điều khiển điện tử nên theo học chương trình đào tạo nào?

Câu 15 (0,25 điểm). Ở nước ta, đường dây tải điện siêu cao áp $500\text{ kV}$ Bắc – Nam có vai trò quyết định đối với hệ thống điện quốc gia vì

Câu 16 (0,25 điểm). Trong mạch điện ba pha đối xứng nối hình sao ($Y$), mối quan hệ giữa điện áp dây ($U_\text{d}$) và điện áp pha ($U_\text{p}$) được xác định bởi công thức nào?

Câu 17 (0,25 điểm). Trong mạch điện ba pha nối hình tam giác ($\Delta$), phát biểu nào sau đây về dòng điện và điện áp là đúng?

Câu 18 (0,25 điểm). Tại sao việc sản xuất điện năng từ các nhà máy nhiệt điện đốt than đang dần được kiểm soát và hạn chế phát triển mới?

Câu 19 (0,25 điểm). Việc dán nhãn năng lượng (từ 1 sao đến 5 sao) trên các thiết bị điện gia dụng như tủ lạnh, máy điều hoà nhằm mục đích chủ yếu gì?

Câu 20 (0,25 điểm). Trong giờ cao điểm tiêu thụ điện năng (thường từ 17h00 đến 20h00), biện pháp quản lý nhu cầu điện hợp lí nhất đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh là

Câu 21 (0,25 điểm). Một nguồn điện ba pha đối xứng có điện áp pha $U_\text{p} = 220\text{ V}$. Nếu tải ba pha là 3 điện trở thuần giống hệt nhau $R = 22\ \Omega$ nối hình sao ($Y$) thì dòng điện pha chạy qua mỗi tải có giá trị bằng bao nhiêu?

Câu 22 (0,25 điểm). Một tải ba pha đối xứng gồm 3 cuộn dây điện trở thuần $R = 38\ \Omega$ nối hình tam giác ($\Delta$) vào nguồn điện ba pha có điện áp dây $U_\text{d} = 380\text{ V}$. Dòng điện pha $I_\text{p}$ chạy qua mỗi cuộn dây có độ lớn là

Câu 23 (0,25 điểm). Để truyền tải một công suất điện $P$ không đổi qua đường dây có điện trở $R$, nếu tăng điện áp truyền tải từ $22\text{ kV}$ lên $110\text{ kV}$ (tăng 5 lần) thì công suất tổn hao do toả nhiệt trên đường dây ($\Delta P$) sẽ

Câu 24 (0,25 điểm). Một xưởng sản xuất sử dụng bóng đèn sợi đốt $100\text{ W}$ hoạt động 10 giờ mỗi ngày. Nếu thay bằng bóng đèn LED có độ sáng tương đương với công suất $18\text{ W}$, trong 30 ngày cơ sở đó tiết kiệm được bao nhiêu kilôoát giờ ($\text{kWh}$) điện năng cho mỗi vị trí chiếu sáng?

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai (4,0 điểm)

Thí sinh trả lời từ Câu 1 đến Câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Câu 1 (1,0 điểm). Khi tìm hiểu về hệ thống điện quốc gia và cấu trúc truyền tải điện năng tại Việt Nam:
a) Hệ thống điện quốc gia gồm các khâu chính: sản xuất điện năng, truyền tải điện năng, phân phối điện năng và tiêu thụ điện năng.
b) Lưới điện phân phối là lưới điện có cấp điện áp từ $110\text{ kV}$ đến $500\text{ kV}$.
c) Đường dây truyền tải siêu cao áp Bắc – Nam ở nước ta vận hành ở cấp điện áp xoay chiều $500\text{ kV}$.
d) Việc liên kết các nhà máy điện vào hệ thống điện quốc gia giúp nâng cao độ tin cậy cung cấp điện nhưng làm tăng tổn thất điện năng dự phòng so với khi các nhà máy chạy độc lập.

Câu 2 (1,0 điểm). Cho mạch điện xoay chiều ba pha đối xứng. Nguồn điện có điện áp pha $U_\text{p} = 220\text{ V}$ ($U_\text{d} = 380\text{ V}$). Tải ba pha gồm 3 pha đối xứng, mỗi pha có tổng trở $Z = 22\ \Omega$.
a) Nếu nối tải theo hình sao ($Y$), điện áp đặt lên mỗi pha của tải có giá trị hiệu dụng là $220\text{ V}$.
b) Khi tải nối hình sao đối xứng, dòng điện chạy trong dây trung tính luôn đạt giá trị cực đại và bằng tổng biên độ của ba dòng điện pha.
c) Nếu nối tải theo hình tam giác ($\Delta$), điện áp đặt lên mỗi pha của tải bằng điện áp dây của nguồn và có giá trị hiệu dụng là $380\text{ V}$.
d) Dòng điện hiệu dụng chạy trong mỗi pha của tải khi nối tam giác ($\Delta$) lớn gấp $\sqrt{3}$ lần dòng điện pha khi nối hình sao ($Y$).

Câu 3 (1,0 điểm). Trong bối cảnh phát triển bền vững và chuyển dịch năng lượng xanh tại Việt Nam hiện nay:
a) Năng lượng mặt trời và năng lượng gió là hai dạng năng lượng tái tạo đang được khuyến khích đầu tư phát triển.
b) Nhà máy thuỷ điện Hoà Bình và Sơn La là các nhà máy thuỷ điện lớn, vừa phát điện vừa có vai trò quan trọng trong việc cắt lũ và cung cấp nước cho đồng bằng Bắc Bộ.
c) Nguồn điện từ năng lượng tái tạo (gió, mặt trời) có tính ổn định rất cao và hoàn toàn không phụ thuộc vào điều kiện thời tiết hay chu kì ngày đêm.
d) Tỉ trọng nguồn điện từ than đá dự kiến sẽ giảm dần theo lộ trình Quy hoạch điện VIII nhằm thực hiện cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.

Câu 4 (1,0 điểm). Một phân xưởng cơ khí sử dụng nguồn điện ba pha bốn dây $380/220\text{ V}$ để cấp điện cho hệ thống thiết bị gồm:
- Tải 1: Một động cơ không đồng bộ ba pha công suất $7,5\text{ kW}$, trên nhãn máy ghi $Y/\Delta - 660/380\text{ V}$.
- Tải 2: Hệ thống chiếu sáng gồm 30 bóng đèn LED $220\text{ V} - 40\text{ W}$.
a) Động cơ ba pha (Tải 1) phải được đấu nối theo hình tam giác ($\Delta$) để làm việc đúng điện áp định mức của cuộn dây.
b) Nếu đấu động cơ (Tải 1) theo hình sao ($Y$) vào mạng điện $380\text{ V}$, động cơ vẫn quay bình thường nhưng công suất phát ra bị giảm do cuộn dây bị thiếu điện áp.
c) Để hệ thống chiếu sáng (Tải 2) hoạt động an toàn và mạng điện tương đối đối xứng, cần chia đều 30 bóng đèn thành 3 nhóm mắc nối tiếp nhau rồi đấu vào 3 dây pha không cần dây trung tính.
d) Tiết kiệm điện năng tại phân xưởng bằng cách không cho động cơ chạy không tải hoặc non tải kéo dài vừa giúp giảm chi phí tiền điện vừa nâng cao hệ số công suất của mạng điện.

--------- HẾT ---------

Họ và tên thí sinh: ................................................ Số báo danh: ........................

HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ ĐÁP ÁN CHI TIẾT

MÔN: CÔNG NGHỆ 12 (ĐIỆN – ĐIỆN TỬ)
KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ I

A. HƯỚNG DẪN CHUNG

- Phần I (Trắc nghiệm nhiều lựa chọn): Gồm 24 câu, mỗi câu trả lời đúng được 0,25 điểm. Tổng 6,0 điểm.
- Phần II (Trắc nghiệm Đúng/Sai): Gồm 4 câu, mỗi câu tối đa 1,0 điểm. Cách tính điểm cho từng câu theo quy định chuẩn của Bộ GD&ĐT:
+ Thí sinh chỉ chọn chính xác 01 ý trong 1 câu: 0,1 điểm.
+ Thí sinh chỉ chọn chính xác 02 ý trong 1 câu: 0,25 điểm.
+ Thí sinh chỉ chọn chính xác 03 ý trong 1 câu: 0,5 điểm.
+ Thí sinh chọn chính xác cả 04 ý trong 1 câu: 1,0 điểm.

B. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn (6,0 điểm)

Lời giải vắn tắt một số câu tính toán vận dụng:
- Câu 21: Tải nối hình sao: $U_\text{pt} = U_\text{p} = 220\text{ V}$. Dòng điện pha: $I_\text{p} = \dfrac{U_\text{pt}}{R} = \dfrac{220}{22} = 10\text{ A}$. Chọn B.
- Câu 22: Tải nối hình tam giác: $U_\text{pt} = U_\text{d} = 380\text{ V}$. Dòng điện pha qua mỗi cuộn dây: $I_\text{p} = \dfrac{U_\text{pt}}{R} = \dfrac{380}{38} = 10\text{ A}$. Chọn B.
- Câu 23: Công suất tổn hao $\Delta P = \dfrac{P^2 R}{U^2 \cos^2\varphi}$. Khi $U$ tăng 5 lần thì $U^2$ tăng 25 lần, do đó tổn thất giảm đi 25 lần. Chọn B.
- Câu 24: Công suất tiết kiệm trên 1 vị trí: $\Delta P = 100 - 18 = 82\text{ W} = 0,082\text{ kW}$. Điện năng tiết kiệm được: $A = \Delta P \times t = 0,082\text{ kW} \times (10\text{ h/ngày} \times 30\text{ ngày}) = 0,082 \times 300 = 24,6\text{ kWh}$. Chọn A.

PHẦN II. Câu trắc nghiệm Đúng/Sai (4,0 điểm)

(Lưu ý chấm Câu 2 ý d: $I_\text{p}(\Delta) = \dfrac{U_\text{d}}{Z} = \dfrac{\sqrt{3}U_\text{p}}{Z} = \sqrt{3}I_\text{p}(Y)$, mệnh đề khẳng định đúng).